Enneagram มีทั้งหมด 9 ประเภท (9 Types) โดยแต่ละประเภทสะท้อน “แรงขับภายใน” และ “รูปแบบความคิด/พฤติกรรม” ที่แตกต่างกัน
สรุปทั้ง 9 Types มีดังนี้:
Type 1 – The Reformer
คนรักความถูกต้อง มีวินัย สูงมาตรฐาน มุ่งมั่นทำสิ่งที่ “ควรทำให้ถูกต้อง”
Type 2 – The Helper
คนชอบช่วยเหลือ อบอุ่น ใส่ใจผู้อื่น ต้องการเป็นที่รักและมีคุณค่าในสายตาคนอื่น
Type 3 – The Achiever
คนมุ่งความสำเร็จ ภาพลักษณ์ดี มีเป้าหมาย ชอบพัฒนาตัวเองและอยากโดดเด่น
Type 4 – The Individualist
คนลึกซึ้ง อ่อนไหว มีเอกลักษณ์สูง ต้องการเข้าใจตัวเองและความหมายของชีวิต
Type 5 – The Investigator
นักคิด นักวิเคราะห์ ชอบความรู้ รักความเป็นส่วนตัว ใช้เหตุผลมากกว่าความรู้สึก
Type 6 – The Loyalist
คนที่ให้ความสำคัญกับความมั่นคง ซื่อสัตย์ ระวังตัว คิดเผื่อความเสี่ยงเสมอ
Type 7 – The Enthusiast
คนรักอิสระ สนุก ชอบประสบการณ์ใหม่ ๆ มองโลกในแง่บวก แต่บางครั้งหลีกเลี่ยงความเจ็บปวด
Type 8 – The Challenger
คนมั่นใจ เด็ดขาด มีพลัง ชอบควบคุมสถานการณ์ ปกป้องตัวเองและคนที่รัก
Type 9 – The Peacemaker
คนรักความสงบ ประนีประนอม เก่งในการรักษาความสัมพันธ์ แต่บางครั้งหลีกเลี่ยงความขัดแย้งเกินไป
โดยทั้ง 9 Types นี้จะถูกจัดอยู่ใน 3 กลุ่มหลัก (Triads):
• Gut / Instinct (8, 9, 1) – ขับเคลื่อนด้วยสัญชาตญาณและความรู้สึกภายใน
• Heart / Feeling (2, 3, 4) – ขับเคลื่อนด้วยอารมณ์และภาพลักษณ์
• Head / Thinking (5, 6, 7) – ขับเคลื่อนด้วยความคิดและความกลัว/ความกังวล
Enneagram ไม่ได้บอกว่าใครดีกว่าใคร แต่ช่วยให้เข้าใจ “ตัวตนลึก ๆ” และพัฒนาตัวเองได้ตรงจุดมากขึ้น
Enneagram ไม่ได้มี “ผู้คิดค้นเพียงคนเดียว” แบบชัดเจน แต่เป็นองค์ความรู้ที่พัฒนามาจากหลายยุค หลายบุคคล โดยมีคนสำคัญดังนี้:
1. Georges Ivanovich Gurdjieff
ผู้เผยแพร่สัญลักษณ์ Enneagram (วงกลม 9 จุด) สู่โลกตะวันตกในช่วงต้นศตวรรษที่ 20
แต่เขาไม่ได้อธิบายเรื่อง “บุคลิกภาพ 9 แบบ” แบบที่เราใช้กันปัจจุบัน
2. Oscar Ichazo
ผู้ที่เริ่มพัฒนาแนวคิด “บุคลิกภาพ 9 แบบ” (9 Ego Fixations)
ถือเป็นคนแรกที่เชื่อม Enneagram เข้ากับจิตวิทยาของมนุษย์อย่างเป็นระบบ
3. Claudio Naranjo
จิตแพทย์ที ่นำแนวคิดของ Ichazo มาขยายต่อ
ผสมผสานกับจิตวิทยาสมัยใหม่ ทำให้ Enneagram กลายเป็น “ระบบบุคลิกภาพ 9 แบบ” ที่ใช้กันทั่วโลกในปัจจุบัน
สรุปง่าย ๆ:
• Gurdjieff = นำสัญลักษณ์เข้ามา
• Ichazo = วางโครงสร้างบุคลิกภาพ 9 แบบ
• Naranjo = ทำให้เป็นระบบจิตวิทยาที่ใช้จริงในยุคปัจจุบัน
จากประสบการณ์ที่ได้ศึกษาและทำความเข้าใจ Enneagram แบบลึกซึ้ง พบว่าแต่ละประเภทไม่ได้เป็นแค่เพียงเครื่องมือในการจำแนกบุคลิกภาพอย่างผิวเผินเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เราเห็นถึงแรงขับภายในที่แท้จริง ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยพัฒนาความเข้าใจในตนเองเท่านั้น แต่ยังนำไปสู่ความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นกับคนรอบข้างด้วย สำหรับตัวผมเอง การรู้จักตัวเองในแบบ Type 5 – The Investigator ช่วยให้เข้าใจนิสัยชอบใช้เหตุผลและรักความเป็นส่วนตัวมากขึ้น การรู้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม Head/Thinking ก็ทำให้มองเห็นว่าเหตุใดบางครั้งความกลัวหรือความกังวลถึงมีผลอย่างมากกับการตัดสินใจ นอกจากนี้ การเข้าใจ Enneagram ยังช่วยให้เรารู้ว่าคนที่อยู่ใน Type ต่าง ๆ มีมุมมองและแรงจูงใจพื้นฐานที่แตกต่างกันแค่ไหน เช่น Type 2 ที่มีความต้องการเป็นที่รักหรือ Type 8 ที่ต้องการควบคุมสถานการณ์และปกป้องคนที่รัก จากข้อมูล OCR ที่แสดงในภาพ ยังช่วยเสริมให้เห็นภาพของแต่ละ Type อย่างชัดเจน เช่น Type 9 The Peacemaker ที่ดูอบอุ่น สงบ และประนีประนอม หรือ Type 3 The Achiever ที่โดดเด่นด้วยความมุ่งมั่นและใส่ใจภาพลักษณ์ การจัด Type ต่าง ๆ ไว้ใน 3 กลุ่มหลัก (Gut/Instinct, Heart/Feeling, Head/Thinking) ก็เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เราหาวิธีการสื่อสารและพัฒนาตัวเองในบริบทที่เหมาะสมกับสไตล์การคิดและพฤติกรรม รวมถึงสามารถเข้าใจพฤติกรรมของคนอื่นได้อย่างลึกซึ้งและเกิดความเห็นอกเห็นใจมากขึ้น Enneagram จึงไม่ใช่แค่ระบบบุคลิกภาพทั่วไป แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราได้เชื่อมโยงและพัฒนาคุณค่าภายในตนเองอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างมากทั้งในด้านการงานและชีวิตส่วนตัว ที่สำคัญกว่านั้น คือการยอมรับในความแตกต่างและเรียนรู้ที่จะเติบโตเดินไปพร้อมกับคนรอบข้างอย่างสอดคล้องและเต็มไปด้วยความเข้าใจ
