พิธีกรรม-ความเชื่อ เมื่อสร้างบ้าน
ความเชื่อในการสร้างบ้านของเราชาวพุทธ
ซึ่งในที่นี่ มานีคิดว่า เราอาจจะเหมารวมไปถึง
“พุทธ พราหมณ์ ผี” ทำให้เกิดพิธีกรรมต่างๆ ที่ทำให้ผู้สร้างบ้าน เกิดความสบายใจ
โดยเมื่อเริ่มสร้างบ้านของเรามีพิธีกรรมสำคัญอยู่ 3 อย่าง ได้แก่
🏠 การสวดถอนที่ดิน เพื่อขับไล่สิ่งไม่ดี สิ่งชั่วร้าย
🏠 พิธีลงเสาเอก เพื่อขอขมาและบอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทาง พระแม่ธรณี และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สถิตอยู่ในบริเวณนั้น เพื่อขออนุญาตปลูกสร้าง และเพื่อความเป็นสิริมงคลให้การก่อสร้างราบรื่น ปลอดภัย
🏠 ขึ้นบ้านใหม่ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ผู้อาศัย เกิดความสงบ สบายใจ อยู่อาศัยอย่างร่มเย็นเป็นสุข
…แต่ละพิธีกรรม ต้องขอบอกเลยค่ะว่าใช้เงินไปมากโขอยู่เหมือนกันค่ะ แต่เพื่อความสบายใจของพ่อแม่และญาติผู้ใหญ่ งานนี้ก็ถึงไหน ถึงกันค่ะ
จากที่บ้านเราทำ “สวดถอนที่ดิน” ก่อนเริ่มงานก่อสร้าง บอกเลยว่าช่วยให้ทุกคนสบายใจขึ้นมาก โดยเฉพาะพ่อแม่และญาติผู้ใหญ่ เพราะความเชื่อเรื่องการขออนุญาตเจ้าที่เจ้าทาง/พระแม่ธรณี และการปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกจากพื้นที่ ทำให้เริ่มงานด้วยความรู้สึกเป็นมงคล สิ่งที่เราเรียนรู้คือ “สวดถอนที่ดิน” ไม่ใช่แค่ไปนิมนต์พระแล้วจบ แต่ควรเตรียมตัวล่วงหน้าให้ครบ จะได้ไม่เร่งรีบหน้างาน 1) ควรทำตอนไหน ของเราเลือกทำก่อนวันเริ่มขุด/ลงฐานราก เพื่อให้พื้นที่เรียบร้อยและเป็นการบอกกล่าวก่อนมีการรบกวนหน้าดินจริงๆ ถ้าหน้างานมีการรื้อถอนบ้านเดิมหรือถมดินเพิ่ม แนะนำคุยกับผู้ใหญ่ในบ้านว่าอยากทำรอบเดียวหรือแยกพิธี จะได้วางแผนงบและวันให้เหมาะ 2) เตรียมสถานที่และ “โต๊ะพิธี” ให้พร้อม ในภาพรวมพิธีของบ้านเรา จะมีโต๊ะพิธีพร้อมเครื่องบูชา เช่น ผลไม้ ขนมหวาน และของถวายอื่นๆ จัดวางให้เป็นระเบียบ หันหน้าไปทางพื้นที่ที่จะก่อสร้าง แล้วเผื่อพื้นที่ให้พระสงฆ์นั่งสวดได้สะดวก (ทำกลางแจ้งก็ได้ แต่ควรมีร่ม/กันแดดกันฝน) 3) รายการของที่มักใช้ (ปรับตามความเชื่อของบ้าน) เราเน้นของที่หาได้ง่ายและดูสะอาดสวยงาม เช่น ผลไม้ ขนมหวาน น้ำดื่ม/น้ำเปล่า ดอกไม้ ธูปเทียน และบางบ้านจะมีการเตรียมเครื่องบูชาจากใบตองด้วย ถ้าไม่แน่ใจ แนะนำถามผู้ใหญ่หรือผู้ทำพิธีล่วงหน้า จะได้ไม่ซื้อเกินหรือขาด 4) ระหว่างทำพิธีต้องทำอะไรบ้าง โดยมากเจ้าของบ้านจะตั้งใจฟังพระสวด ร่วมจุดธูปเทียน และตั้งจิตอธิษฐานเรื่องความปลอดภัยของคนงาน ความราบรื่นของงาน และให้ผู้อยู่อาศัยอยู่เย็นเป็นสุข บางช่วงอาจมีการกล่าวบอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทางตามธรรมเนียมบ้านนั้นๆ 5) ค่าใช้จ่ายและทริคคุมงบ ยอมรับเลยว่าค่าใช้จ่าย “มากโขอยู่เหมือนกัน” ถ้าทำครบทั้งสวดถอนที่ดิน–ลงเสาเอก–ขึ้นบ้านใหม่ วิธีที่ช่วยได้คือทำลิสต์ของไหว้ก่อนซื้อ เลือกผลไม้ตามฤดูกาล และตกลงจำนวนพระ/เวลาพิธีให้ชัดตั้งแต่แรก จะได้ไม่บานปลาย สุดท้ายสำหรับเรา การสวดถอนที่ดินและทำพิธีต่างๆ เป็นเรื่องความเชื่อและความสบายใจล้วนๆ แต่ถ้าบ้านไหนมีผู้ใหญ่ให้ความสำคัญ การเตรียมตัวดีๆ จะทำให้วันพิธีผ่านไปแบบราบรื่น ได้ทั้งความอุ่นใจและความเป็นสิริมงคลก่อนเริ่มสร้างบ้านจริงๆ
