บารมี 30 ทัศ
บารมี 30 ทัศ คืออะไร
ในคติพระพุทธศาสนาเถรวาท โดยเฉพาะที่อธิบายไว้ในคัมภีร์และอรรถกถา การบำเพ็ญบารมีเพื่อความเป็นพระพุทธเจ้าแบ่งเป็น บารมี 10 ประการ และแต่ละประการแบ่งเป็น 3 ระดับ คือ
1. บารมี (ระดับต้น)
2. อุปบารมี (ระดับกลาง)
3. ปรมัตถบารมี (ระดับสูงสุด)
รวมเป็น 30 ทัศ (30 ขั้นแห่งบารมี)
---
1. ทานบารมี
บารมี
สละทรัพย์ภายนอก
เช่น
เงินทอง
อาหาร
เสื้อผ้า
ยารักษาโรค
ที่อยู่อาศัย
วิธีปฏิบัติ
ให้ทานด้วยความเต็มใจ
ไม่หวังผลตอบแทน
ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง
---
อุปบารมี
สละสิ่งที่รักมากกว่าทรัพย์
เช่น
เวลาของตน
กำลังกาย
ความสุขส่วนตัว
วิธีปฏิบัติ
อุทิศตนเพื่อช่วยเหลือผู้อื่น
เสียสละโอกาสส่วนตัวเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
---
ปรมัตถบารมี
สละอวัยวะหรือชีวิต
เช่น
ดวงตา
เลือด
เนื้อหนัง
ชีวิต
ตัวอย่างในชาดก
พระเวสสันดร
พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นกระต่ายสละชีวิต
---
2. ศีลบารมี
บารมี
รักษาศีลตามกำลัง
วิธีปฏิบัติ
ศีล 5
ศีล 8
ไม่เบียดเบียน
---
อุปบารมี
ยอมเสียประโยชน์ส่วนตัวเพื่อรักษาศีล
เช่น
ไม่โกงแม้เสียผลกำไร
---
ปรมัตถบารมี
ยอมตายแต่ไม่ละเมิดศีล
เช่น
ถูกบังคับให้ทำชั่วแต่ไม่ยอม
---
3. เนกขัมมบารมี
การออกจากกิเลส
บารมี
สละความฟุ่มเฟือย
---
อุปบารมี
สละความสะดวกสบายจำนวนมาก
---
ปรมัตถบารมี
สละโลกทั้งโลกเพื่อธรรม
ดังเช่นเจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช
---
4. ปัญญาบารมี
บารมี
ศึกษาเรียนรู้ธรรมะ
---
อุปบารมี
ใช้ปัญญาช่วยผู้อื่น
---
ปรมัตถบารมี
ยอมสละชีวิตเพื่อรักษาความจริง
---
5. วิริยบารมี
ความเพียร
บารมี
ขยันทำความดี
---
อุปบารมี
อดทนต่อความลำบากยาวนาน
---
ปรมัตถบารมี
เพียรแม้ต้องตาย
ไม่ละความดี
---
6. ขันติบารมี
ความอดทน
บารมี
อดทนต่อความลำบากทั่วไป
---
อุปบารมี
อดทนต่อคำด่า
การดูถูก
---
ปรมัตถบารมี
อดทนต่อการทำร้ายร่างกาย
แม้เสี่ยงชีวิต
ตัวอย่าง
พระขันติวาทีดาบส
---
7. สัจจบารมี
ความจริง
บารมี
พูดความจริง
---
อุปบารมี
รักษาคำพูดแม้เสียผลประโยชน์
---
ปรมัตถบารมี
รักษาสัจจะแม้ต้องตาย
---
8. อธิษฐานบารมี
ความตั้งใจมั่น
บารมี
ตั้งเป้าหมายความดี
---
อุปบารมี
ไม่ยอมเปลี่ยนเป้าหมายเพราะอุปสรรค
---
ปรมัตถบารมี
ยอมตายเพื่ออุดมการณ์แห่งธรรม
---
9. เมตตาบารมี
ความปรารถนาดี
บารมี
รักและหวังดีต่อผู้อื่น
---
อุปบารมี
ช่วยแม้คนที่ไม่ชอบตน
---
ปรมัตถบารมี
เมตตาต่อผู้ทำร้ายตน
แม้กำลังจะเสียชีวิต
---
10. อุเบกขาบารมี
วางใจเป็นกลาง
บารมี
ไม่ลำ เอียง
---
อุปบารมี
ไม่หวั่นไหวต่อสุขทุกข์
---
ปรมัตถบารมี
จิตตั้งมั่นแม้เผชิญความเป็นความตาย
---
สรุปสิ่งที่ต้องเสียสละในแต่ละระดับ
ระดับ สิ่งที่เสียสละ
บารมี ทรัพย์สิน ความสะดวกสบาย เวลา
อุปบารมี ผลประโยชน์ส่วนตัว คนรัก ความสุขส่วนตน
ปรมัตถบารมี อวัยวะ เลือด เนื้อ ชีวิต
---
แก่นแท้ของบารมี 30 ทัศ
หากสรุปให้สั้นที่สุด
บารมี = สละทรัพย์
อุปบารมี = สละความสุขและสิ่งที่รัก
ปรมัตถบารมี = สละชีวิตเพื่อธรรม
ในคติพระโพธิสัตว์ การบำเพ็ญบารมี 30 ทัศไม่ใช่เพียงการ "ทำความดี" แต่เป็นการ ฝึกจิตให้ค่อย ๆ คลายความยึดมั่นถือมั่นจากทรัพย์สิน บุคคล ความสุข และแม้กระทั่งชีวิตของตนเอง จนเกิดความเสียสละอันบริสุทธิ์เพื่อประโยชน์ของสรรพสัตว์และการตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอนาคต
























