“…นี่พาตัวแม่ตัวมัมมา…”

ครั้งหนึ่งที่บ้านโพน จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นสถานที่ที่สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างแท้จริง โดยเฉพาะงานหัตถกรรมทอผ้าไหมแพรวา ที่กลุ่มสมาชิกสหกรณ์ศูนย์ศิลปาชีพผ้าไหมแพรวาได้ร่วมมือกันอนุรักษ์และต่อยอดศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งผ้าไหมแพรวาไม่เพียงแต่เป็นผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์สวยงามเท่านั้น แต่ยังสะท้อนเรื่องราวและวิถีชีวิตของผู้คนในชุมชนอีสานด้วย ในช่วงเวลาที่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ เสด็จมายังสหกรณ์ฯ นี้ พระองค์ได้ทรงตรัสแนะนำท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ ซึ่งเป็นอดีตนางสนองพระโอษฐ์พระพันปีหลวง และเป็นบุคคลที่มีความคุ้นเคยกับชาวบ้านโพนอย่างลึกซึ้ง ความสัมพันธ์นี้ไม่เพียงช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน แต่ยังส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมแพรวาให้มีคุณค่าและตลาดที่กว้างขึ้น จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้เยี่ยมชมงานและพูดคุยกับสมาชิกชุมชน พบว่าการทอผ้าไหมแพรวาเป็นมากกว่าการผลิตสินค้า มันคือการถ่ายทอดภูมิปัญญาและวัฒนธรรมที่ส่งต่อกันมาอย่างยาวนาน เครื่องมือทอผ้า เครื่องแต่งกายลวดลายต่าง ๆ แสดงถึงเรื่องราวของธรรมชาติและวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวอีสาน การที่ภาคราชวงศ์มีส่วนร่วมในการสนับสนุนและเผยแพร่ผลงานเหล่านี้ยิ่งเพิ่มคุณค่าและความภาคภูมิใจให้แก่ชาวชุมชน นอกจากเรื่องผ้าไหมแล้ว บ้านโพนยังมีความสำคัญในแง่ของการพัฒนาท้องถิ่นและชุมชน โดยสหกรณ์ศูนย์ศิลปาชีพทอผ้าไหมแพรวา ถือเป็นศูนย์กลางที่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรและช่างฝีมือในพื้นที่ ที่สำคัญคือ การรักษาวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา สำหรับผู้ที่สนใจลึกซึ้งในศิลปวัฒนธรรมอีสานและงานผ้าไหมแพรวา การเยี่ยมชมบ้านโพน กาฬสินธุ์ และสหกรณ์ศูนย์ศิลปาชีพทอผ้าไหมแพรวา เป็นโอกาสดีที่จะได้สัมผัสบรรยากาศจริง พร้อมเรียนรู้ถึงกระบวนการทอผ้าและพบปะกับช่างฝีมือผู้รักษางานหัตถกรรมที่มีชีวิตชีวา นอกจากนี้ยังเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่าในภูมิปัญญาของคนท้องถิ่นและเชื่อมต่อกับประวัติศาสตร์อย่างใกล้ชิด ดังนั้น เรื่องเล่านี้จึงไม่ได้เป็นเพียงแค่การเสด็จทอดพระเนตรนิทรรศการของราชวงศ์เพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นการสะท้อนให้เห็นความเอาใจใส่และความร่วมมือระหว่างสถาบันกษัตริย์กับชุมชนในการรักษาและพัฒนามรดกทางวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่ตลอดไป