เว้าจริง..บ่ม่วน เว้าม่วน..บ่จริง
ภิกษุ ท. !
วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ
เป็นวาจาสุภาษิต
ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต
เป็นวาจาไม่มีโทษ
และวิญญูชนไม่ติเตียน.
องค์๕ประการอย่างไรเล่า ?
๕ประการ คือ..
๑.กาเลน ภาสิตา
(กล่าวแล้วควรแก่เวลา)
Speak at the appropriate time
๒.สจฺจา ภาสิตา โหติ
(กล่าวแล้วตามสัจจ์จริง)
speak only the truth.
๓.สณฺหา ภาสิตา โหติ
กล่าวแล้วอย่างอ่อนห วาน
Speak with humility and politeness.
๔. อตฺถสญฺหิตา ภาสิตา
กล่าวด้วยเรื่องมีประโยชน์
Speak about good and useful things.
๕.เมตฺตจิตฺเตน ภาสิตา โหติ
กล่าวแล้วด้วยเมตตาจิต
Speak with kindness.
ภิกษุ ท. ! วาจา อันประกอบด้วยองค์ ๕ ประการเหล่านี้แล
เป็นวาจาสุภาษิต
ไม่เป็นวาจา ทุพภาษิต
เป็นวาจาไม่มีโทษ
และวิญญูชนไม่ติเตียน.
(อริยสัจจากพระโอษฐ์ น.1067)
คำพูดเป็นสิ่งสำคัญที่สะท้อนถึงความคิดและจิตใจของผู้พูด ดังนั้นการใช้วาจาให้ถูกต้องตามหลัก 5 ประการนั้นจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและสร้างบรรยากาศที่ดีในการสื่อสาร ประการแรก กาเลน ภาสิตา หรือการกล่าวในเวลาที่เหมาะสม มีความสำคัญอย่างมากเพราะคำพูดที่ถึงเวลาจะทำให้ผู้ฟังเปิดใจรับฟังได้ง่ายขึ้น ไม่ควรพูดในเวลาที่ไม่เหมาะสมเพราะอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดหรือความขัดแย้ง ประการที่สอง สจฺจา ภาสิตา โหติ หมายถึงการพูดตามความจริงอย่างตรงไปตรงมา การพูดความจริงช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจระหว่างกัน ประการที่สาม สณฺหา ภาสิตา โหติ คือการพูดด้วยความอ่อนหวานสุภาพ การใช้ถ้อยคำที่อ่อนโยนจะช่วยลดความขัดแย้งและทำให้ผู้ฟังรู้สึกเคารพและเต็มใจที่จะรับฟัง ประการที่สี่ อตฺถสญฺหิตา ภาสิตา คือการพูดในเรื่องที่มีประโยชน์ ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ช่วยให้ผู้ฟังได้รับความรู้และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีคุณค่า และสุดท้าย เมตฺตจิตฺเตน ภาสิตา โหติ การพูดด้วยใจเมตตา หรือความมีเมตตาส่งเสริมความรักและความเข้าใจ สร้างสัมพันธภาพที่ดีและลดความขัดแย้ง แนวคิด "เว้าจริง..บ่ม่วน เว้าม่วน..บ่จริง" ที่ปรากฏในบทความนี้สะท้อนถึงความสำคัญของความจริงใจในการสื่อสารที่ไม่จำเป็นต้องพูดให้ดูดีหรือสนุกสนานเกินไป แต่ควรพูดตามความจริงด้วยน้ำเสียงที่เหมาะสมและเต็มไปด้วยเมตตา เพื่อสร้างความสุขและความเข้าใจร่วมกันในสังคม
