เพียรเพื่อพรากกิเลส..วิเศษนัก
#เพียร ..พรจากกิเลส วิเศษนัก
๔. ฌายึ วิรชมาสีนํ กตกิจฺจํ อนาสวํ อุตฺตมตฺถํ อนุปฺปตฺตํ ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ ฯ ๓๘๖ ฯ
ผู้ใดบำเพ็ญฌาน ปราศจากกิเลส
อยู่คนเดียว หมดกิจที่จะพึงทำ
หมดอาสวะ
ลุถึงจุดหมายปลายทางแล้ว
ผู้นั้นเราเรียกว่า พราหมณ์
Meditative, dwelling alone, Free from passion taint, Having done what should be done, Devoid of all corruptions, And having reached the Highest Goal- Him do I call a brahmana
๕. ทิวา ตปติ อาทิจฺโจ รตฺติมาภาติ จนฺทิมา สนฺนทฺโธ ขตฺติโย ตปติ ฌายี ตปติ พฺราหฺมโณ อถ สพฺพมโหรตฺตึ พุทฺโธ ตปติ เตชสา ฯ ๓๘๗ ฯ
พระอาทิตย์ สว่างกลางวัน
พระจันทร์ สว่างกลางคืน
นักรบสง่างาม
เมื่อสวมเกราะเตรียมรบ
พราหมณ์ สง่างามเมื่อเข้าฌาน
แต่พระพุทธเจ้าสง่างาม
ทั้งกลางวันกลางคืน
By day the sun shines. By night the moon is bright. Armoured shines the warrior. In meditation the brahmana glows. But all day and all night, The Buddha shines in splendour.
๖. พาหิตปาโป หิ พฺราหฺมโณ สมจริยา สมโณติ วุจฺจติ ปพฺพาชยมตฺตโน มลํ ตสฺมา ปพฺพชิโตติ วุจฺจติ ฯ ๓๘๘ ฯ
ผู้ที่ชื่อว่าพราหมณ์ เพราะละบาปได้
ชื่อว่าสมณะ เพราะมีจรรยาสงบ
ชื่อว่าบรรพชิต เพราะละมลทินได้
Without evil he is called a brahmana. He who lives in peace is called a samana. With all impurities gone, A pabbajita is he called.
๔. ยสฺสาสวา ปริกฺขีณา อาหาเร จ อ นิสฺสิดต สุญฺญโต อนิมิตฺโต จ วิโมกฺโข ยสฺส โคจโร อากาเสว สกุนฺตานํ ปทํ ตสฺส ทุรนฺวยํ ฯ๙๓ฯ
ผู้หมดกิเลส ไม่เห็นแก่กิน เข้าถึงความหลุดพ้น อันว่างจากกิเลสและไร้นิมิตหมายคือกิเลส บุคคลเช่นนี้มิได้ทิ้งร่องรอยอะไรไว้เลย เหมือนนกบินบนท้องฟ้า หารอยอันใดมิได้.
He whose corruptions are destroyed, He who is not attached to food He who has perceived void and unconditioned freedom- His track cannot be traced, Like that of birds in the air.
๕. ยสฺสินฺทริยานิ สมถงฺคตานิ อสฺสา ยถา สารถินา สุทนฺตา ปหีนมานสฺส อนาสวสฺส เทวาปิ ตสฺส ปิหยนฺติ ตาทิโน ฯ๙๔ฯ
ท่านผู้ใดควบคุมอินทรีย์คือ
ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ ได้
เหมือนม้าที่สารถีควบคุมได้อย่างดี
ท่านผู้นี้หมดความไว้ตัว
หมดกิเลส มั่นคง
ย่อมเป็นที่โปรดปราน
แม้กระทั่งของเทวดาทั้งหลาย
He whose senes are subdued, Like steeds well-trained by a charioteer; He who is free from pride and corruption- Such a steadfast one even the gods hold dear
การเพียรเพื่อพรากกิเลสเป็นหนทางสำคัญที่ผู้ปฏิบัติธรรมหลายคนฝันถึง แต่ในชีวิตจริง การละกิเลสอย่างสมบูรณ์นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ความเพียรและการฝึกสมาธิเป็นเครื่องมือหลักที่จะช่วยให้ใจเราหลุดพ้นจากความยึดมั่นถือมั่นและกิเลสต่าง ๆ จากคำสอนที่กล่าวถึงในบทความ ผู้ที่บำเพ็ญฌานโดยปราศจากกิเลสจะเป็นเหมือนพราหมณ์ที่ถึงที่สุดแห่งความสงบและบริสุทธิ์ นี่เป็นการบอกถึงคุณค่าของการทำสมาธิอย่างเข้มข้นและตั้งใจจริง ที่ไม่เพียงแต่ช่วยให้ใจสงบ แต่ยังทำให้เข้าถึงจุดหมายสูงสุดแห่งการหลุดพ้นใจ ในการปฏิบัติของผมเอง การเริ่มต้นด้วยการฝึกสติในชีวิตประจำวัน เช่น การรู้ตัวทุกลมหายใจเข้าออก และการควบคุมอินทรีย์ทั้งหก ไม่เหยียบย่ำไปตามความอยากหรือความโกรธนั้น ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมาก เพราะการเพียรนี้คือการลดละกิเลสทีละเล็กทีละน้อย ประสบการณ์ที่น่าจดจำคือในช่วงเวลาที่รู้สึกว่าจิตใจสงบและปลอดโปร่งอย่างเต็มที่ราวกับนกที่บินกลางท้องฟ้าโดยไม่มีร่องรอยทิ้งไว้ เหมือนคำสอนที่เปรียบเทียบว่า "ผู้หมดกิเลส มิได้ทิ้งร่องรอย เหมือนนกบินในอากาศ" นั่นทำให้ผมเข้าใจลึกซึ้งว่า จุดสุดยอดของการเพียรคือการยึดมั่นในความว่างและการไม่ฝากรอยแห่งกิเลสเอาไว้ในใจ นอกจากนี้ การเปรียบเทียบระหว่างพระอาทิตย์ สว่างกลางวัน พระจันทร์ สว่างกลางคืน นักรบในเกราะสง่างาม ผู้เข้าฌานสง่างาม และพระพุทธเจ้าที่สว่างไสวทั้งกลางวันและคืน ทำให้เราตระหนักถึงความยิ่งใหญ่และความบริสุทธิ์ของผู้ที่ละกิเลสได้จริงๆ และยึดถือว่าการเพียรนั้นมีคุณค่า ดุจอัญมณีล้ำค่าในทางธรรม ในโลกยุคปัจจุบันที่เต็มไปด้วยสิ่งรบกวน จึงยิ่งจำเป็นที่เราจะฝึกเพียรด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอ พัฒนาจิตใจให้เข้มแข็งต่อสู้กับกิเลสทั้งหลาย พร้อมกับการรู้จักตัวเองอย่างแท้จริงเหมือนครูที่ดีสอนเราให้ตื่นรู้ในใจ เพื่อนำไปสู่ความสงบและปัญญาอันสูงสุด สรุปแล้ว การเพียรเพื่อพรากกิเลสเป็นการเดินทางที่ท้าทาย แต่เปี่ยมด้วยคุณค่า ทั้งในทางโลกและทางธรรม และใครที่สามารถบรรลุจุดนี้ได้จะได้รับพรและความสง่างามเหมือนที่บทความกล่าวไว้จริงๆ
