Sejujurnya, aku sendiri mula kenal nama Kedah Tua bila ternampak peta empayar Srivijaya dan peta Tanah Melayu lama. Selalu kalau belajar sejarah, fokus kita hanya pada Kesultanan Melaka, padahal sebelum Melaka dah wujud tamadun besar di utara Semenanjung Tanah Melayu. Bila tengok peta kedah tua atau "kedah tua map", kita boleh nampak kedudukan strategik di pesisir pantai menghadap Selat Melaka. Kedah Tua bukan sekadar kampung nelayan biasa, tapi pelabuhan penting yang sambungkan pedagang dari India, China dan Timur Tengah. Di tapak arkeologi macam Lembah Bujang, pengkaji jumpa tempat lebur besi, struktur bata purba dan tinggalan pelabuhan – semua ni tunjukkan kewujudan sebuah empayar kedah tua yang tersusun dan maju. Menariknya, dalam catatan asing, nama Kedah ni bermacam-macam. Ada yang tulis Kataha, Kadaram, Kalah dan macam-macam lagi. Mula-mula aku ingat ni tempat berbeza, tapi bila baca kajian, rupanya banyak yang merujuk kepada kawasan yang sama di Semenanjung Tanah Melayu. Sebab tu bila kita bandingkan peta tanah melayu lama, peta empayar srivijaya dan peta empayar melaka, nampak hubungan antara semua pusat perdagangan ni. Kalau korang minat gambar sejarah melayu, cuba bayangkan suasana masa tu: pelabuhan dengan perahu dagang, pasar yang sibuk, dan masyarakat yang campur antara pedagang luar dan penduduk tempatan. Tapak ekskavasi di Kedah menunjukkan ada struktur yang mungkin pusat pentadbiran atau gudang, bukan sekadar tempat singgah kapal. Jadi bila orang sebut tamadun kedah tua, ia memang layak digelar tamadun, bukan hanya penempatan biasa. Aku juga suka bandingkan peta melaka zaman dahulu dengan peta empayar melayu yang lebih besar, termasuk srivijaya. Dari situ baru nampak, Kedah Tua mungkin jadi sebahagian daripada jaringan empayar serantau. Walaupun Angkor Wat biasanya dikaitkan dengan Kemboja, dalam beberapa kajian, pengaruh budaya dan perdagangan dari tanah besar Asia sampai ke Semenanjung Tanah Melayu dan sebaliknya. Bagi aku, yang paling sedih ialah ramai antara kita tak pernah pun tengok peta empayar kedah tua dalam buku teks. Bila lihat gambar hitam putih perarakan, peta kuno dan tapak arkeologi, rasa macam ada "SEJARAH MELAYU YANG DIPADAM" dari ingatan kolektif kita. Sebab tu aku suka kongsi benda-benda ni – supaya bila orang cari kedah tua, peta kedah tua, atau tamadun kedah tua, mereka nampak sendiri betapa kayanya sejarah Semenanjung Tanah Melayu. Kalau korang berminat, cuba cari sendiri peta srivijaya, peta empayar melaka dan peta tanah melayu lama, lepas tu bandingkan lokasi Kedah, Melaka dan kawasan lain. Memang seronok bila kita mula sambungkan titik-titik ni dan sedar, sejarah Melayu jauh lebih luas daripada apa yang selalu kita diajar di sekolah.