ถ้าพูดถึงอาหารอีสานที่ทุกคนต้องรู้จักและชอบ ไม่ว่าจะวัยไหน ก็คงหนีไม่พ้น "ส้มตำ" โดยเฉพาะส้มตำแบบไทบ้านที่รสชาติสะใจถึงเครื่องถึงรส ทั้งเปรี้ยว เผ็ด หวาน เค็มครบในจานเดียว ผมเคยลองทำส้มตำตามหลายสูตรทั้งที่เห็นตาม YouTube และที่แม่ครัวใจดีแนะนำ และพบว่าเคล็ดลับสำคัญที่ช่วยให้อร่อยคือการเลือกวัตถุดิบสดใหม่ โดยเฉพาะมะละกอขูดใหม่ๆ ที่ไม่แข็งหรือช้ำเกินไป รวมถึงพริกสดและน้ำปลาร้าแท้ๆ ที่ให้กลิ่นหอมจัดจ้าน ตัวน้ำมะนาวที่จะเติมความเปรี้ยวสดชื่นให้กับส้มตำก็ต้องคั้นสดทุกครั้ง นอกจากนี้ การโขลกทุกอย่างรวมกันด้วยครกใหญ่ๆ แบบที่เรียกว่าสัมผัสได้ถึงความเสน่ห์ของ "ตําป่า" แบบดั้งเดิม ช่วยให้น้ำส้มตำซึมซับเครื่องปรุงต่างๆ ได้ดีขึ้น และเนื้อผักยังคงความกรอบอร่อย ในสมัยนี้ก็มีสูตร "ส้มตำแซ่บๆ" ที่เพิ่มวัตถุดิบอื่นๆ อย่างถั่วฝักยาว ถั่วลิสงคั่ว หรือแม้แต่ใส่มะเขือเทศบ้างเพื่อเพิ่มรสชาติและสีสัน ใครที่อยากลองทำส้มตำแซ่บๆ ที่บ้าน แนะนำให้เตรียมของครบตามสูตรและลองโขลกเอง เพราะนอกจากจะได้สัมผัสกับรสชาติที่เข้าถึงครบเครื่องแล้ว ยังเป็นกิจกรรมที่สนุกและได้ทำอาหารไทยแท้ๆ แบบไทบ้านอีกด้วย