หมากเม่าตาควายผลไม้โบราณหากินยาก

หลายคนถามว่า “หมากเม่าตาควาย คืออะไร” กันแน่ เพราะชื่อท้องถิ่นมีหลายชื่อมาก บางบ้านเรียก มะห้าตาควาย, มะเม่าควาย, หมากเก็นตาควาย, หมากเม่าป่า หรือหมากเขาควาย ซึ่งส่วนใหญ่หมายถึงผลไม้ป่าชนิดเดียวกันที่ขึ้นตามธรรมชาติในภาคอีสาน (บางพื้นที่ภาคอื่นก็มี) ความรู้สึกส่วนตัวคือเป็นผลไม้โบราณที่เดี๋ยวนี้เจอยากขึ้น เพราะคนไม่ค่อยปลูกเป็นสวน มักจะขึ้นตามป่าละเมาะ/ริมไร่ริมสวนมากกว่า จากที่ได้เห็นใกล้ ๆ “หมากเม่าตาควาย” จะติดผลเป็นพวงแน่น ๆ ตามกิ่ง พวงผลตอนยังไม่สุกจะเป็นสีเขียวอ่อนตามในรูปที่ถ่ายไว้ พอเริ่มแก่ขึ้นสีจะเข้มขึ้น (บางต้นจะเปลี่ยนไปโทนเข้ม/คล้ำก่อนสุก) จุดสังเกตง่าย ๆ คือผลมีขนาดเล็กกว่า “หมากเม่าเล็ก” ในบางพื้นที่ที่คนใช้เรียกเทียบกัน และจะออกเป็นพวงยาวให้เห็นชัด เวลามองไกล ๆ จะเห็นเป็นช่อ ๆ เต็มต้นเลย ถ้าใครเสิร์ชเจอคำอังกฤษอย่าง “trema micrantha fruit, what is it” มักเป็นกลุ่มข้อมูลพืชสกุลใกล้เคียงที่ต่างประเทศเรียกกัน (ชื่อวิทยาศาสตร์/ชื่อสามัญอาจสับสนตามท้องถิ่น) แนะนำให้ยึดจากลักษณะต้นและผลจริงในพื้นที่เป็นหลัก และถ้าไม่แน่ใจ ควรถามคนท้องถิ่นที่เคยกินจริง เพราะผลไม้ป่าหลายชนิดหน้าตาคล้ายกัน วิธีกินที่ได้ยินจากคนเฒ่าคนแก่แถวบ้านคือ รอให้สุกก่อนค่อยชิม รสชาติจะนุ่มนวลกว่าแบบดิบ (แบบดิบอาจฝาด) บางคนเอาไปตำกับเกลือ/พริกเป็นแนว “แจ่วผลไม้ป่า” หรือกินเล่นสด ๆ ระหว่างเข้าป่า แต่ถ้าเพิ่งลองครั้งแรก แนะนำชิมนิดเดียวก่อน เผื่อแพ้หรือไม่ถูกกับท้อง และหลีกเลี่ยงการเก็บจากต้นที่อยู่ใกล้ถนน/พื้นที่ฉีดยาฆ่าแมลง อีกอย่างที่อยากแชร์คือ ฤดูกาลมีผลกับความหายากมาก บางปีติดลูกเยอะ บางปีแทบไม่มี ถ้าใครอยากตามหา ให้ลองถามในชุมชนช่วงต้นเริ่มติดผล จะเห็นพวงผลสีเขียวอ่อนเต็มกิ่งก่อนสุกแบบนี้ แล้วค่อยนัดไปเก็บตอนแก่จัด จะได้รสชาติและความหอมหวาน (หรืออมฝาด) ตามธรรมชาติที่สุด