จากประสบการณ์ส่วนตัวในการศึกษากลยุทธ์ระดับโลกของ Toyota ในช่วงที่ผ่านมาชัดเจนว่า การเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุคของยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยซอฟต์แวร์หรือ Software-Defined Vehicle (SDV) นั้นเป็นเรื่องที่มีความเร่งด่วนและซับซ้อนอย่างมากสำหรับบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบเครื่องยนต์สันดาปภายในแบบดั้งเดิมอย่าง Toyota ความท้าทายสำคัญไม่ได้อยู่แค่การแข่งขันระหว่างแบรนด์รถยนต์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรมที่ได้รับแรงขับเคลื่อนจากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีแบตเตอรี่แบบ Solid-State, การขยายตัวอย่างรวดเร็วของแบรนด์ Tech-First อย่าง BYD และ Tesla ตลอดจนแรงกดดันด้านนโยบายสิ่งแวดล้อมที่บีบให้ต้องปฏิรูปธุรกิจอย่างรวดเร็ว จากการติดตามหลายกรณีศึกษา Toyota เริ่มปรับโครงสร้างระบบซัพพลายเชนอย่างชัดเจน ด้วยการลดความเสี่ยงโดยการลงทุนในเหมืองแร่และการผลิตแบตเตอรี่เอง เพื่อไม่ให้พึ่งพาซัพพลายเออร์รายเดียวมากเกินไป และยังมีการกระจายฐานการผลิตเพื่อรับมือกับความผันผวนของสถานการณ์โลกในปัจจุบัน อีกด้านหนึ่ง การประยุกต์ใช้กลยุทธ์ Multi-Pathway ในการเข้าสู่ตลาดตามภูมิภาค เช่น การเร่งพัฒนายานยนต์ไฟฟ้าเต็มรูปแบบในตลาดพัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกาและยุโรป พร้อมกับการเน้น HEV และ PHEV ในตลาดเกิดใหม่ที่มีโครงสร้างพื้นฐานยังไม่พร้อม ถือเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงการปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพตลาดแต่ละแห่งได้ดี ในส่วนของการทำ Localization 2.0 นั้น Toyota ไม่ได้หยุดอยู่แค่การผลิตประกอบ แต่ยังสร้างศูนย์วิจัยและพัฒนาท้องถิ่น เช่นที่ประเทศไทย เพื่อพัฒนายานยนต์ไฟฟ้าและเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับตลาดท้องถิ่น พร้อมกับร่วมมือกับองค์กรท้องถิ่นเพื่อสร้างระบบนิเวศด้านพลังงานใหม่ๆ เช่น การหาพันธมิตรในด้านพลังงานทดแทน นี่คือแนวทางช่วยให้ Toyota ไม่ได้แค่เป็นผู้ผลิตรถยนต์เท่านั้น แต่เป็นผู้ให้บริการด้านพลังงานและข้อมูลอย่างครบวงจร จากมุมมองของผม การเปลี่ยนผ่านจากบริษัทที่คิดแบบ Hardware / Mechanical มากลายเป็น Software-Driven นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ดูเหมือน Toyota เริ่มตระหนักและลงทุนในระบบปฏิบัติการของตัวเอง (Arene OS) ที่เป็นมาตรฐานใหม่ของวงการ และพร้อมบริหารจัดการข้อมูลใหญ่ (Big Data) โดยคำนึงถึงกฎหมายและความเป็นส่วนตัวในแต่ละประเทศด้วย สรุปก็คือ Toyota กำลังอยู่ในช่วงของการปรับตัวอย่างหนัก เพื่อรักษาความเป็นผู้นำในธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนี้ และมีโอกาสที่จะกลับมาเป็นผู้ตั้งมาตรฐานโลกในเทคโนโลยีแบตเตอรี่แบบ Solid-State และการจัดการระบบซอฟต์แวร์ หากสามารถเร่งสปีดการพัฒนานวัตกรรมและสร้างระบบนิเวศที่แข็งแรงได้ทันเวลา ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้บริโภคและนักลงทุนควรจับตามองอย่างใกล้ชิด