แต่ละวันนนนนของพยาบาล

หลายคนถามกันบ่อยมากว่า “พยาบาลเย็บแผลได้ไหม?” ขอตอบแบบจากประสบการณ์ทำงานสายห้องผ่าตัด/ดูแผลที่เจอบ่อย ๆ นะคะ คำตอบคือ “ขึ้นอยู่กับประเภทของแผล + ความซับซ้อน + นโยบายโรงพยาบาล + ขอบเขตวิชาชีพ/คำสั่งแพทย์” โดยทั่วไปพยาบาลสามารถช่วยดูแลแผลได้แทบทุกขั้นตอน เช่น ประเมินแผลเบื้องต้น ทำแผล ล้างแผล เปลี่ยนผ้าปิดแผล เตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม และติดตามอาการหลังทำหัตถการ แต่เรื่อง “เย็บแผล” จริง ๆ มักเป็นหัตถการที่ต้องอยู่ภายใต้แนวทางของแต่ละสถานพยาบาล บางที่ให้พยาบาลที่ผ่านการอบรมเฉพาะทางช่วยเย็บบางประเภทได้ (เช่น แผลเล็ก/แผลผิวตื้น) ภายใต้การกำกับดูแลหรือมีคำสั่งแพทย์ชัดเจน แต่หลายที่ให้เป็นหน้าที่แพทย์เป็นหลักเพื่อความปลอดภัยและเอกสารทางการแพทย์ค่ะ ถ้าแผลอยู่ในห้องผ่าตัด บทบาทของ Scrub Nurse จะเน้น “เตรียมของและส่งเครื่องมือ” มากกว่าเย็บเอง เช่น ก่อนเข้าเคสเราจะเตรียม set เครื่องมือ, ไหมเย็บ (suture) หลายขนาด, เข็มเย็บ, needle holder, forceps, กรรไกร, ผ้าคลุมปลอดเชื้อ และเช็กความพร้อมทั้งหมดให้ทันเวลา เคสวันไหนหลายเคสคือวิ่งจัดเคสกันตั้งแต่เช้าเลย พอเข้าเคสจริง ๆ แพทย์จะเป็นคนเย็บปิดแผล ส่วนเราจะช่วยนับผ้า/เข็ม, ส่งไหมให้ถูกชนิด, ตัดไหม และดูความปลอดเชื้อให้ตลอดเคส แล้วกรณีไปคลินิก/ฉุกเฉินล่ะ? ส่วนมากแผลที่ต้องเย็บ (โดยเฉพาะแผลลึก แผลฉีกขาดยาว แผลเลือดออกมาก แผลใกล้เส้นประสาท/เส้นเลือด หรือแผลสกปรก) แพทย์จะเป็นคนประเมินและเย็บ เพราะต้องตัดสินใจเรื่องยาชา การสำรวจแผล การป้องกันติดเชื้อ และการนัดตัดไหม แต่พยาบาลจะเป็นคนสำคัญมากในการคัดกรองและเตรียมทุกอย่างให้การเย็บแผลไหลลื่น ทริคเล็ก ๆ สำหรับคนไข้/ญาติ: ถ้าไม่แน่ใจว่าแผลต้องเย็บไหม ให้สังเกตว่าแผล “อ้า” เห็นชั้นเนื้อ, เลือดไม่หยุด, ขอบแผลไม่ชิดกัน, หรือเกิดจากของสกปรก/สัตว์กัด ให้รีบไปโรงพยาบาลภายในไม่กี่ชั่วโมง อย่าปิดกาว/แปะแผลทับหนา ๆ เองจนประเมินยากค่ะ สรุปคือ พยาบาลดูแผลได้แน่นอน ส่วน “เย็บแผล” ทำได้หรือไม่ ขึ้นกับข้อกำหนดของที่ทำงานและความเหมาะสมของแผล ถ้ามีโอกาสจะทำคอนเทนต์แยกเรื่องชนิดไหมเย็บและการเตรียมเคสใน OR แบบละเอียดอีกนะคะ