พระตรีมูติ หรือเทพทัตตาเตรยะ
ชาวฮินดูมีความเชื่อว่า ในจักรวาลนี้ปกครองโดยมหาเทพสูงสุด 3 พระองค์ คือ
พระพรหม มหาเทพผู้สร้าง
พระวิษณุ(หรือพระนารายณ์) มหาเทพผู้ปกป้องคุ้มครอง
พระศิวะ(หรือพระอิศวร) มหาเทพผู้ทำลาย
เปรียบได้กับหลักธรรมที่ว่า เกิดขึ้น คงอยู่ และดับสูญ
พระตรีมูติ หรือเทพทัตตาเตรยะ (Trimurati หรือ Trinity) หมายถึงการอวตารของทั้งสามมหาเทพรวมเป็นร่างเดียว กัน มีสามเศียรหรือสามพระพักตร์ในร่างเดียวกัน ถือเป็นการรวมพลังของทั้งสามมหาเทพ นับว่าเป็นจุดสูงสุดของเทพทั้งปวงแห่งจักรวาล มีวัวเป็นพาหนะ และมีสุนัขสี่ตัวเป็นบริวาร
การรวมพลังอำนาจของทั้งสามพระองค์ เป็นการประทานพรสูงสุดของมหาเทพให้กับผู้ที่ศรัทธา ให้เกิดความสุข ความเป็นสิริมงคล ความอุดมสมบูรณ์และความสำเร็จในทุกประการ
แม้จะมีชาวไทยบางกลุ่มมีความเชื่อว่าพระตรีมูรติเป็นเทพแห่งความรัก จนมีธรรมเนียมปฏิบัติกันมาว่า ทุกวันพฤหัสเวลา 21.30น. พระตรีมูรติจะเสด็จลงมายังโลกมนุษย์ จึงเป็นช่วงเวลาที่หนุ่มสาวมักจะมาอธิษฐานขอให้สมหวังในความรักกัน ซึ่งแม้จะไม่ใช่วัตถุประสงค์หลักในการให้พรของมหาเทพ แต่ก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของพรที่ก่อให้เกิดความรักและใส่ใจในผู้คนเท่านั้น
หลายคนรู้จัก “พระตรีมูรติ” ในภาพจำว่าเป็นเทพแห่งความรัก แต่พอได้อ่านข้อมูลลึกๆ จะเห็นว่าแก่นจริงของ Trimurti คือ “การรวมเป็นหนึ่งของ 3 มหาเทพ” ได้แก่ พระพรหม (ผู้สร้าง) พระวิษณุ/พระนารายณ์ (ผู้ปกป้องคุ้มครอง) และพระศิวะ/พระอิศวร (ผู้ทำลายเพื่อเริ่มต้นใหม่) ซึ่งสอดคล้องกับวงจร เกิดขึ้น–คงอยู่–ดับสูญ ในธรรมชาติและชีวิตเรา ถ้าถามว่า “พระตรีมูรติคือใคร” ในสายความเชื่อฮินดู จะพบคำเรียกได้หลายแบบ เช่น Trimurti (ตรีมูรติ/Trinity) และบางแหล่งโยงกับ “พระทัตตาเตรยะ” ที่มีแนวคิดการรวมคุณลักษณะของมหาเทพทั้งสามในองค์เดียวกัน จุดที่ทำให้เราจำได้ง่ายคือ “ภาพพระตรีมูรติรวมสามมหาเทพในร่างเดียว” หรือในงานศิลป์บางแบบจะสื่อด้วยการประทับร่วมกันบนบัลลังก์/ดอกบัว มีรัศมีแสงสีทอง ระยิบระยับ ดูยิ่งใหญ่สมกับการเป็นพลังสูงสุดของจักรวาล เวลาเห็นภาพหรือวอลเปเปอร์ (wallpaper/วอลเปเปอร์) ของพระตรีมูรติ ลองสังเกตสัญลักษณ์ที่มักปรากฏร่วมกัน เช่น พระวิษณุอาจสัมพันธ์กับ “พญาครุฑ”, พระพรหมมักคู่กับ “หงส์”, และพระศิวะมักมี “โคนนทิ” เป็นพาหนะ รวมถึงภาพดอกบัวสีชมพู/สีทองที่สื่อถึงความบริสุทธิ์และการกำเนิด สิ่งเหล่านี้ช่วยให้แยกองค์ประกอบของทั้งสามพระองค์ได้ แม้จะอยู่ในภาพเดียวกัน แล้วทำไมคนไทยถึงนิยมไปขอพรเรื่องความรัก? จากที่เห็นในกระแสความเชื่อบ้านเรา มักเล่าต่อๆ กันว่าไปไหว้พระตรีมูรติแล้ว “ความรักสมหวัง” ซึ่งถ้ามองตามความหมายของตรีมูรติ ความรักอาจเป็น “ผลรวม” ของพรด้านความเป็นสิริมงคล ความสำเร็จ ความอุดมสมบูรณ์ และความกลมเกลียวในชีวิตมากกว่า ไม่ได้จำกัดแค่รักแบบคู่รักอย่างเดียว บางคนไปขอให้ครอบครัวคืนดีกัน บางคนขอให้รักตัวเองมากขึ้น หรือขอให้ความสัมพันธ์ในที่ทำงานราบรื่น ก็ถือว่าเข้ากับเจตนาพรในภาพใหญ่ ส่วนเรื่อง “คาถาบูชาพระตรีมูรติ” แนะนำให้ยึดหลักง่ายๆ ที่ทำได้จริง: ตั้งใจให้ถูก (ขอพรแบบไม่เบียดเบียนใคร), พูดให้ชัด (ขอสิ่งที่เป็นไปได้และวัดผลได้), และทำให้ต่อเนื่อง (ไหว้ด้วยศรัทธา ควบคู่กับการลงมือทำ) เพราะต่อให้มีคาถาหรือฤกษ์เวลา ความสม่ำเสมอและการกระทำของเราเป็นสิ่งที่ทำให้พรที่ขอ “เดินหน้า” ได้จริง ถ้าใครกำลังหา “ขอภาพ/วอลเปเปอร์พระตรีมูรติ” เพื่อใช้เป็นแรงบันดาลใจ แนะนำเลือกภาพที่เห็นองค์ประกอบครบ เช่น พระพรหม–พระวิษณุ–พระศิวะอยู่ร่วมกัน มีดอกบัวหรือบัลลังก์ทอง มีแสงรัศมี และมีสัญลักษณ์อย่างหงส์ ครุฑ หรือโคนนทิ จะช่วยเตือนใจเราถึงความหมายของการสร้าง–ปกป้อง–เปลี่ยนผ่านในทุกวันได้ดีมาก
ดูความคิดเห็นเพิ่มเติม