ในชีวิตจริงของครูตชด หลายคนอาจไม่รู้ว่าบทบาทของพวกเขานั้นมีมากกว่าการสอนหนังสือหรืออบรมเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในพื้นที่ชายแดนที่ทั้งท้าทายและหลากหลาย ครูตชดหลายท่านยังรับหน้าที่เป็นวิทยากร ถ่ายทอดความรู้ให้กับชุมชน นอกจากนั้นยังมีการผสมผสานวัฒนธรรมพื้นถิ่นลงในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การร้องหมอลำและการแสดงแดนส์เซอร์นักดนตรี ซึ่งเป็นการสืบสานศิลปวัฒนธรรมอีสานที่เข้มแข็ง ประสบการณ์ตรงบอกเลยว่า การเป็นครูตชดที่มีความสามารถหลากหลาย ช่วยเปิดโอกาสในการเชื่อมต่อกับชุมชนได้ดีขึ้น เพราะสามารถสื่อสารและส่งต่อความรู้ผ่านศิลปะและวัฒนธรรม ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างครูและชุมชนแน่นแฟ้น นอกจากนี้การเป็นนักร้องหมอลำหรือแดนส์เซอร์ยังช่วยให้การสอนสนุกและเพิ่มพลังบวกในชั้นเรียน รวมถึงการเป็นวิทยากรของครูตชดยังย้ำถึงบทบาทสำคัญในการสร้างความเข้าใจและการพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ ให้กับเด็ก ๆ และผู้ใหญ่ในพื้นที่ห่างไกล สำหรับใครที่คิดว่าการเป็นครูแค่สอนหนังสืออย่างเดียวคงน่าเบื่อ ลองเปิดใจมองบทบาทของครูตชดเหล่านี้ จะเห็นได้ว่าพวกเขาไม่เคยหยุดสร้างสรรค์และต่อยอด ทั้งศิลปะและการศึกษา พร้อมเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาชุมชนชายแดนอย่างแท้จริง