ผมเคยเห็นคนรอบข้างหลายคนมีผื่นขึ้นที่ฝ่ามือและฝ่าเท้า แต่ไม่คิดว่าจะเกี่ยวข้องกับโรคร้ายอย่างซิฟิลิส จนได้รู้ว่าผื่นแบบนี้เป็นหนึ่งในอาการระยะแรกของโรค ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Treponema pallidum ซึ่งถ้าไม่รีบรักษา อาจพัฒนาเป็นระยะที่สองและขั้นสุดท้ายซึ่งทำลายอวัยวะและอาจนำไปสู่ความเสียชีวิตได้ โรคซิฟิลิสแบ่งเป็น 4 ระยะคือ ระยะปฐมภูมิ (Primary) ที่มีแผลตรงที่เชื้อเข้าสู่ร่างกาย โดยไม่เจ็บและมักมองข้าม ระยะทุติยภูมิ (Secondary) ซึ่งมีผื่นขึ้นตามตัวรวมถึงฝ่ามือและฝ่าเท้า ระยะแฝง (Latent) ที่เชื้ออยู่ในร่างกายแต่ไม่มีอาการ และระยะตติยภูมิ (Tertiary) ที่เชื้อเข้าทำลายอวัยวะภายใน จากประสบการณ์ส่วนตัว การตรวจสุขภาพและเข้ารับการตรวจหาเชื้ออย่างสม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญมาก โดยเฉพาะถ้ามีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่มีการป้องกัน เพราะโรคนี้สามารถแพร่เชื้อผ่านการสัมผัสแผลและการมีเพศสัมพันธ์ การรักษาซิฟิลิสในระยะเริ่มต้นยังสามารถทำได้ง่ายด้วยยาปฏิชีวนะ แต่ถ้าเป็นระยะท้ายการรักษาจะซับซ้อนและต้องใช้เวลานาน นอกจากนี้ยังสำคัญที่จะสื่อสารกับคู่รักและรับการตรวจร่วมกันเพื่อป้องกันการส่งต่อเชื้อ การมีความรู้ ความเข้าใจ และใส่ใจสังเกตอาการผิวหนังอย่างผื่นที่ฝ่ามือและฝ่าเท้าจึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนโรคซิฟิลิสที่หลายคนไม่รู้ตัวมาก่อน การดูแลตัวเองและรักษาความสะอาด นอกจากจะช่วยป้องกันโรคทั่วไปแล้วยังเป็นวิธีหนึ่งป้องกันการแพร่กระจายของโรคทางเพศสัมพันธ์อย่างซิฟิลิสได้ด้วย