“คิวบา” หอกข้างแคร่ ที่อเมริกาอยากได้
ทำไมสหรัฐฯ ถึงหมกมุ่นต่อคิวบา?
👇
จอห์น โบลตัน ที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติในรัฐบาลทรัมป์สมัยแรก เคยกล่าวสุนทรพจน์เกี่ยวกับนโยบายของสหรัฐฯ ในละตินอเมริกา โดยเรียกคิวบา นิการากัว และเวเนซุเอลาว่า “กลุ่มทรราชสามชาติ” อีกทั้งยังกล่าวโทษทั้งสามประเทศว่าละเมิดสิทธิมนุษยชน ก่อให้เกิดความไม่มั่นคงในภูมิภาค และสนับสนุนลัทธิคอมมิวนิสต์
🌐
สุนทรพจน์ข องโบลตันถือเป็นจุดเปลี่ยนในนโยบายของรัฐบาลทรัมป์ที่มีต่อคิวบา เพราะหลังจากนั้นก็มีการประกาศมาตรการคว่ำบาตรหลายชุดเพื่อลงโทษคิวบาและลดความสัมพันธ์กับเวเนซุเอลา
🌐
แม้จะมีการกดดันจากสหรัฐฯ แต่คิวบายังคงเป็นหนึ่งในพันธมิตรที่ใกล้ชิดที่สุดของเวเนซุเอลา ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันหลักให้แก่คิวบา
🌐
รัฐบาลทรัมป์ในยุคที่สองได้พยายามใช้อำนาจบริหารของตนเพื่อลิดรอนเสี้ยนหนามของสหรัฐฯ ด้วยการรุกล้ำอธิปไตยของเวเนซุเอลา และจับตัวประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโร ไปยังสหรัฐฯ แล้วแต่งตั้งคนของตนเองขึ้นบริหารประเทศแทน พร้อมทั้งประกาศเอาใจกองเชียร์ว่า จะจัดการ “คิวบา” เป็นรายต่อไป
🌐
ย้อนประวัติศาสตร์ช่วงที่ก่อตั้งสหรัฐอเมริกา ทั้งฟลอริดาและคิวบาต่างยังอยู่ภายใต้การปกครองของสเปน เดิมสเปนเปิดท่าเรือคิวบาเพื่อ การค้าระหว่างประเทศ หากแต่ภายหลังการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับคิวบาได้เข้ามาแทนที่ความสัมพันธ์ทางการค้าของสเปนมากขึ้นเรื่อยๆ
🌐
เมื่อสหรัฐฯ ซื้อฟลอริดาจากสเปน ในปี 2362 หลังจากนั้นสหรัฐฯ ก็วางแผนที่จะผนวกคิวบา โดยในปี 2391 สหรัฐฯ ได้เสนอเงิน 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อซื้อคิวบาจากสเปน แต่สเปนปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว และต่อมาก็ปรากฏหลักฐานความพยายามของสหรัฐฯ ที่จะขอซื้อคิวบาอีกครั้งในเอกสารลับที่รู้จักกันในชื่อแถลงการณ์ออสเตนด์ (Ostend Manifesto) แต่ก็ล้มเหลวอีกครั้ง จากแรงกดดันทั่วโลกที่ไม่เห็นด้วย
🌐
คิวบาพยายามประกาศอิสรภาพจากสเปนหลายครั้ง จนกระทั่งในปี 2441 สหรัฐอเมริกาประกาศสงครามกับสเปน เมื่อสงครามสเปน-อเมริกา สิ้นสุดลง สเปนยอมลงนามสนธิสัญญาปารีส เป็นผลให้คิวบา เปอร์โตริโก ฟิลิปปินส์ และกวม ได้รับอิสรภาพ
🌐
สหรัฐอเ มริกายึดครองคิวบาอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 มกราคม 2442 โดยอ้างว่าจำเป็นต้องเข้าแทรกแซงทางทหารในคิวบาเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของสหรัฐฯ 20 พฤษภาคม 2445 สหรัฐอเมริกายุติการยึดครองทางทหารในคิวบา และมีการสถาปนา “สาธารณรัฐคิวบา” อย่างเป็นทางการ
🌐
ในปีถัดมา คิวบาให้สหรัฐฯ เช่าพื้นที่บาเฮียฮอนดาและกวนตานาโมเพื่อใช้เป็นสถานีเติมถ่านหินและฐานทัพเรือ รวมทั้งลงนามอนุสัญญาการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและคิวบา
🌐
สหรัฐฯ เข้าแทรกแซงทางทหารในคิวบาอีกหลายครั้ง และพยายามอยู่เบื้องหลังการจัดตั้งรัฐบาลคิวบา นอกจากนี้ยังใช้กฎหมายภาษีศุลกากรเป็นเครื่องมือ ทำให้คิวบาเข้าสู่ในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่
🌐
26 กรกฎาคม 2496 ฟิเดล คาสโตร นำการปฏิวัติแต่ไม่สำเร็จ ต้องลี้ภัยไปยังเม็กซิโก และ 3 ปีต่อมาจึงเดินทางกลับคิวบ า เข้าทำสงครามกองโจรร่วมกับ เออร์เนสโต "เช" เกวารา
🌐
ในปี 2502 ฟิเดล คาสโตร และกลุ่มนักรบกองโจรประสบความสำเร็จในปฏิวัติ ล้มล้างการปกครองของประธานาธิบดีฟุลเกนซิโอ บาติสต้า ผู้ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ แล้วสถาปนารัฐสังคมนิยมในคิวบา
🌐
รัฐบาลคิวบาภายใต้การนำของฟิเดล คาสโตร ค่อยๆ กระชับความสัมพันธ์กับสหภาพโซเวียต ประกาศยึดทรัพย์สินต่างชาติทั้งหมดในคิวบาเป็นของรัฐ รวมถึงจัดการสหรัฐฯ ด้วยการยึดกิจการบนเกาะคิวบาทั้งหมดโดยไม่จ่ายค่าชดเชย ซึ่งรวมถึงโรงงานน้ำตาล 21 แห่ง สาธารณูปโภค และธนาคาร
🌐
ประธานาธิบดีดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์ แห่งสหรัฐฯ ตอบโต้ด้วยการลดโควตานำเข้าน้ำตาลจากคิวบา อายัดทรัพย์สินของคิวบาในสหรัฐฯ บังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรทางการค้าเกือบทั้งหมด และตัดความสัมพันธ์ทางการทูตกับร ัฐบาลคาสโตร
🌐
ฟิเดล คาสโตร จึงตัดสินใจส่งออกน้ำตาลไปยังสหภาพโซเวียตแทน จนเป็นที่มาให้ไอเซนฮาวร์หยุดส่งน้ำมันไปยังคิวบา ซึ่งเท่ากับผลักให้คิวบาเข้าใกล้โซเวียตยิ่งขึ้น ในที่สุดคาสโตรต้องลงนามในข้อตกลงน้ำมันกับสหภาพโซเวียต และเข้าควบคุมโรงกลั่นน้ำมันของอเมริกาและอังกฤษ ในปี 2504
🌐
ชาวคิวบาเริ่มความหวาดระแวงต่อระบอบการปกครองที่นำโดยฟิเดล คาสโตร และหวาดกลัวว่าลูกหลานของตนจะถูกปลูกฝังความคิดโดยรัฐบาลคอมมิวนิสต์ จึงส่งบุตรหลานอพยพอย่างลับๆ ไปยังสหรัฐอเมริกาโดยลำพัง ระหว่างปี 2503 ถึง 2505 เด็กชาวคิวบามากกว่า 14,000 คน ถูกลำเลียงขึ้นเครื่องบินไปยังสหรัฐฯ โดยสำนักงานสวัสดิการคาทอลิกในไมอามีและกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ รับเป็นเจ้าภาพในการดูแล ปฏิบัติการนี้ถูกเรียกว่า “เปโดร ปัน” (Operation Pedro Pan)
🌐
วิกฤตการณ์ครั้งสำคัญเกิดขึ้นหลังจากความพ่ายแพ้ของสหรัฐฯ เมื่อปี 2504 ประธานาธิบดีจอห์น เอฟ. เคนเนดี ส่งกองกำลังผู้ลี้ภัยชาวคิวบา 1,400 นายที่ได้รับการฝึกจากซีไอเอ ไปโค่นล้มฟิเดล คาสโตร ในสงคราม “อ่าวหมู” แต่กองทัพคิวบากลับสามารถเอาชนะได้ภายในสามวัน
🌐
ในปีถัดมา ดาวเทียมสอดแนมของสหรัฐฯ ค้นพบว่าคิวบาอนุญาตให้สหภาพโซเวียตสร้างฐานยิงขีปนาวุธนิวเคลียร์บนเกาะ เคนเนดีจึงเรียกร้องให้โซเวียตถอนอาวุธออกไป และสั่งให้กองทัพเรือปิดล้อมคิวบา ทำให้เกิดการเผชิญหน้ากันนานสิบสามวัน
🌐
สหรัฐฯ เข้าเจรจากับสหภาพโซเวียต โดยเคนเนดีตกลงอย่างลับๆ ที่จะถอนขีปนาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐฯ ออกจากตุรกี และให้คำมั่นว่าจะไม่บุกคิวบา หากสหภาพโซเวียตถอนขีปนาวุธออกจากคิวบา ซึ่งโซเวียตยอมรับข้อตกลง
🌐
ในขณะที่รัฐบาลของคาสโตรยังคงเดินหน้าให้การสนับสนุนกลุ่มคอมมิวนิสต์หัวรุนแรงในประเทศแอฟริกาและลาตินอเมริกา นโยบายของสหรัฐฯ ที่มีต่อคิวบาก็ไม่ละความพยายามในการโค่นล้มรัฐบาลคาสโตรอย่างต่อเนื่อง เช่นกัน
🌐
ในปี 2551 ฟิเดล คาสโตร มีปัญหาด้านสุขภาพจนต้องลาออก และได้ส่งมอบตำแหน่งประธานาธิบดีให้กับราอูล น้องชายของเขา ในปีถัดมาหลังจากการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ บารัค โอบามา ก็ส่งสัญญาณถึงความเป็นไปได้ที่จะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างคิวบาและสหรัฐฯ กลับมาเป็นปกติ
🌐
ราอูล คาสโตร ลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2561 เป็นการสิ้นสุดการครอบครองอำนาจทางการเมืองกว่า 40 ปีของตระกูล “คาสโตร”
🌐
ในยุคของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สมัยแรก เขากลับเห็นต่างจากโอบามา โดยทรัมป์เห็นว่าการผ่อนปรนมาตรการของรัฐบาลโอบามา ไม่ได้ช่วยเหลือประชาชนชาวคิวบา แต่กลับทำให้ร ะบอบการปกครองของคิวบามั่งคั่งขึ้น และเสริมว่า สหรัฐฯ จะไม่ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรจนกว่าคิวบาจะปล่อยตัวนักโทษการเมืองทั้งหมด
🌐
ขณะที่ทรัมป์ 1 เตรียมจะพ้นจากตำแหน่งในปี 2564 ความสัมพันธ์ระหว่างคิวบากับสหรัฐฯ ก็ตกต่ำกลับไปอยู่ในจุดเดิม เมื่อกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ นำคิวบาขึ้นบัญชีรายชื่อประเทศที่ให้การสนับสนุนการก่อการร้ายอีกครั้ง
🌐
คิวบามีศักยภาพทางเศรษฐกิจน้อยกว่าเวเนซุเอลา ซึ่งเป็นประเทศที่มีปริมาณสำรองน้ำมันมากที่สุดในโลก แต่คิวบามีแหล่งแร่ธาตุหายากและแร่ธาตุสำคัญจำนวนมาก รวมถึงแหล่งสำรองโคบอลต์ที่ใหญ่เป็นอันดับสามของโลก ซึ่งเป็นแร่ธาตุสำคัญที่ใช้ในแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนและเทคโนโลยีขั้นสูงอื่นๆ
🌐
การปิดล้อมคิวบาในรัฐบาลทรัมป์ 2 ทำให้เรือบรรทุกน้ำมันไม่สามารถเข้าถึงคิวบาได้ มีรายงานว่าเรือบรรทุกน้ำมันเชื้อเพลิงจากรัสเซียพยายามฝ่าฝืนการปิดล้อม แต่สหรัฐฯ พยายามสกัดโดยอ้างว่า เรือบรรทุกน้ำมันเหล่านั้นเป็น “กองเรือผี” ที่ต้องจัดการ
🌐
นอกจากมาตรการคว่ำบาตรโดยรัฐบาลทรัมป์ จะทำให้ความเป็นอยู่ของชาวคิวบาลำบากขาดแคลนแล้ว ทรัมป์ยังพยายามข่มขู่ประเทศต่าง ๆ ด้วยมาตรการทางภาษี เพื่อไม่ให้ยื่นมือมาช่วยเหลือคิวบาอีกด้วย นอกจากนี้ ทรัมป์ยังได้ออกกฎหมายที่เปิดโอกาสให้นักธุรกิจชาวอเมริกัน สามารถเรียกร้องเอาคืนทรัพย์สินที่รัฐบาลคิวบาเคยยึดไปในอดีตกลับคืนมาด้วย
🌐
ล่าสุด รัฐบาลทรัมป์ตั้งข้อหาคดีอาญาและออกหมายจับ นายราอูล คาสโตร (อายุ 95 ปี/ปี 2569) อดีตประธานาธิบดีคิวบา (ปี 2551-2561) และรัฐมนตรีกระทรวงกองทัพปฏิวัติ พร้อมทหารคิวบาอีก 5 คน ฐานสมคบคิดฆาตกรรมพลเมืองสหรัฐฯ-คิวบา และทำลายทรัพย์สินจากเห ตุยิงเครื่องบินของกลุ่มผู้ลี้ภัยที่ชื่อว่า “Brothers to the Rescue” ซึ่งตั้งอยู่ในไมอามี ตกเมื่อปี 2539
🌐
ประธานาธิบดีมิเกล ดิอาซ-กาเนล เบอร์มูเดซ แห่งคิวบา ได้ประณามสหรัฐฯ ว่า "โกหกและบิดเบือนเหตุการณ์" ใช้กลอุบายทางการเมือง เพื่อหาข้ออ้างในการรุกรานเกาะคิวบา และยืนยันว่า เหตุยิงเครื่องบินดังกล่าว กระทำการโดยชอบธรรมเพื่อปกป้องดินแดนของคิวบา
🌐
การถูกคว่ำบาตรมาอย่างยาวนานทำให้คิวบาไม่สามารถก้าวเข้าสู่ยุคเทคโนโลยีสมัยใหม่ได้ คิวบาจึงต้องดำรงอยู่ในสังคมนิยมแบบปิดกั้น โดยเน้นการดูแลประชาชนมากกว่าการพัฒนาเศรษฐกิจ
🌐
แม้ว่าคิวบาจะไม่ได้เป็นประเทศอุตสาหกรรม แต่ประเทศนี้กลับประสบความสำเร็จในการทำให้ประชาชนรู้หนังสืออย่างทั่วถึงก่อนประเทศอื่น ๆ ในละตินอเมริกา และยังพยายามขยายการดูแลสุขภาพให้ครอบคลุมชาวคิวบาทุกคน จากนั้นคิวบาก็ยังส่งออกครูและแพทย์ไปทั่วละตินอเมริกาและที่อื่น ๆ อีกด้วย
🌐
อย่างไรก็ตาม ชาวคิวบาจำนวนมากยังคงตำหนิผู้นำของตนเองที่บริหารเศรษฐกิจผิดพลาด ปล่อยให้เงินเฟ้อพุ่งสูงขึ้น และมีกลยุทธ์การลงทุนที่ผิดพลาด นำมาซึ่งความยากลำบากของชาวคิวบา จนส่งผลกระทบต่อสังคม โดยข้อมูลทางประชากรศาสตร์ระบุว่า คิวบากำลังเผชิญกับการลดลงของประชากรที่เร็วที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยลดลงถึง 25% ในเวลาเพียงสี่ปี เนื่องจากอัตราการเกิดลดลงและการอพยพออกนอกประเทศเพิ่มสูงขึ้น
🌐
คิวบาอยู่รอดมาได้ 66 ปีจากการคว่ำบาตรที่นำโดยสหรัฐฯ การที่ทรัมป์นำมาตรการเดิมตั้งแต่สมัยสงครามเย็นกลับมาใช้เพื่อโค่นล้มรัฐบาลคิวบาอีกครั้ง จนทำให้คิวบาต้องเผชิญกับปัญหาขาดแคลนน้ำมันและพลังงาน ประชากร 11 ล้านคนได้รับผลกระท บอย่างรุนแรง จึงเกิดคำถามว่าสิ่งที่ทรัมป์ต้องการจากคิวบา เกาะที่อยู่ห่างรัฐฟลอริดาของสหรัฐฯ เพียง 90 ไมล์ (145 กิโลเมตร) คืออะไรกันแน่?
🗽
ที่มาจากบทความ : blockditเนื้อติดมัน
https://www.blockdit.com/posts/6a1d5768802754fa241a862a
จากประวัติศาสตร์ที่เล่ามา จะเห็นได้ว่าความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกากับคิวบายาวนานและซับซ้อนมากกว่าที่หลายคนอาจเข้าใจในเบื้องต้น ในฐานะที่เคยใช้ชีวิตอยู่ในละตินอเมริกาใกล้ชิดกับวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของพื้นที่นี้ ผมรู้สึกว่าเรื่องราวของคิวบาสะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งระหว่างอำนาจและอธิปไตยของประเทศเล็ก ๆ กับความพยายามของอเมริกาในการขยายอิทธิพล ทั้งการแทรกแซงทางการเมืองและการใช้มาตรการคว่ำบาตร ซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชนในระดับพื้นฐานอย่างแท้จริง สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้ว่าคิวบาจะต้องเผชิญกับมาตรการเข้มงวดและอุปสรรคทางเศรษฐกิจมายาวนาน แต่คิวบายังสามารถสร้างระบบการศึกษาและสุขภาพที่ครอบคลุม ทำให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตอย่างน้อยในบางด้านที่โดดเด่นกว่าประเทศอื่นในแถบเดียวกัน อย่างไรก็ดี การจำกัดเสรีภาพทางเศรษฐกิจในประเทศและการบริหารที่ผิดพลาด ก็ทำให้เกิดปัญหาในระยะยาว โดยเฉพาะภาวะเงินเฟ้อสูงและความยากจนที่เพิ่มขึ้น นำไปสู่การอพยพของประชากรจำนวนมาก ที่สะท้อนถึงความพยายามของคนรุ่นใหม่ในการมองหาชีวิตที่ดีกว่า ในยุคสมัยใหม่ การมีแหล่งแร่ธาตุหายากและโคบอลต์ขนาดใหญ่ในคิวบา ทำให้ประเทศนี้เป็นจุดสนใจด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยีใหม่ โดยเฉพาะในยุคที่แบตเตอรี่ลิเธียมไอออนและเทคโนโลยีสะอาดกำลังเติบโต การที่สหรัฐฯ ยังใช้มาตรการคว่ำบาตรอย่างเข้มงวด ยิ่งเผยให้เห็นถึงความต้องการควบคุมพื้นที่ทางยุทธศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ ประสบการณ์การอ่านและศึกษาข้อมูลนี้ทำให้ผมมองเห็นความซับซ้อนของความขัดแย้งระหว่างประเทศและการเมืองโลกมากขึ้น และเข้าใจว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่เรื่องของอำนาจเท่านั้น แต่มีผลต่อชีวิตของผู้คนทั่วไปอย่างแท้จริง สิ่งนี้จึงเป็นประเด็นที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจภาพรวมของความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกากับคิวบาในมิติทางประวัติศาสตร์ การเมือง และเศรษฐกิจอย่างลึกซึ้ง
