บทเรียนสำหรับยุทธศาตร์การกาบัตร

ประสบการณ์จากการติดตามการเลือกตั้งต่างๆ ทำให้เห็นชัดเจนว่า การกาบัตรและการเลือกพรรคแบบบัญชีรายชื่อมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อโครงสร้างสภาผู้แทนราษฎร โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการคำนวณจำนวน ส.ส.พึงมีของแต่ละพรรค การที่พรรคใดพรรคหนึ่งได้รับคะแนนนิยมสูงแต่แบ่งคะแนนกันเองในกลุ่มแนวร่วม จะทำให้จำนวน ส.ส.ที่พรรคได้รับลดลง ส่งผลให้พรรคไม่สามารถยืนหยัดในสถานะที่แข็งแรงได้ และโอกาสตั้งรัฐบาลก็ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ในประสบการณ์จริงของนักการเมืองและผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง เรามักเห็นการแย่งคะแนนกันเองในกลุ่มฝ่ายเดียวกัน ซึ่งสะท้อนปัญหาการสื่อสารและความเข้าใจในการตั้งยุทธศาสตร์การเลือกตั้งที่ไม่ตรงกัน ด้วยเทคนิคการกาบัตรที่ดีและการรวมกลุ่มให้เป็นพรรคการเมืองที่เข้มแข็ง สามารถช่วยกันสร้างคะแนนเสียงที่รวมตัว ไม่แตกแยก นั่นหมายถึงการรักษาสมดุลของสภาและเสริมสร้างประชาธิปไตยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ตัวอย่างเช่น พรรคที่มีคะแนน ส.ส. เขตมากกว่า ส.ส. พึงมี จะทำให้จำนวน ส.ส.บัญชีรายชื่อที่ได้รับลดลง โดยที่ช่วงเลือกตั้งปี 2562 พรรคเพื่อไทยได้รับ ส.ส. เขตถึง 137 ที่นั่ง แต่เนื่องจากคะแนนนิยมทั้งหมดคิดเป็นสัดส่วน 22.25% ทำให้จำนวน ส.ส.พึงมีอยู่ที่ 111 ที่นั่งเท่านั้น ทำให้ ส.ส. บัญชีรายชื่อที่ได้ลดลงตามไปด้วย นี่จึงเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับทุกฝ่าย ทั้งผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งและพรรคการเมือง ที่จะต้องมีความเข้าใจตรงกันในวิธีการกาบัตรและออกแบบกลยุทธ์อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้เกิดสภาที่สมดุลและสามารถตั้งรัฐบาลที่มีเสถียรภาพได้จริงตามหลักประชาธิปไตยที่แท้จริง