ทำไมผู้หญิงเสี่ยงเป็นไทรอยด์มากกว่าผู้ชาย??

ถ้าถามว่า “ต่อมไทรอยด์อยู่ตรงไหน” แบบนึกภาพตามง่าย ๆ: ต่อมไทรอยด์จะอยู่ “ด้านหน้าลำคอ” ตรงช่วงใต้ลูกกระเดือกลงมานิดหน่อย และจะโอบรอบหลอดลมเหมือนรูปผีเสื้อ (มี 2 ข้างซ้าย-ขวา เชื่อมกันตรงกลาง) เวลาเรากลืน น้ำลายหรือน้ำ ต่อมไทรอยด์จะขยับขึ้นลงตามการกลืนด้วย วิธีเช็กตำแหน่งแบบง่าย ๆ ที่บ้าน (ไม่ได้แทนการตรวจแพทย์นะคะ) 1) ยืนหน้ากระจก เงยคอนิดหน่อยให้เห็นลำคอชัด ๆ 2) หา “ลูกกระเดือก” (บางคนเห็นชัด บางคนไม่ชัด โดยเฉพาะผู้หญิง) แล้วเลื่อนนิ้วลงมาประมาณ 1–2 นิ้ว 3) ตำแหน่งนั้นคือบริเวณที่ต่อมไทรอยด์มักอยู่ ลองกลืนน้ำลาย จะเห็นส่วนคอขยับขึ้นลง 4) ถ้าจะคลำ ให้ใช้นิ้ว 2–3 นิ้วแตะเบา ๆ ที่กึ่งกลางคอ แล้วเลื่อนไปด้านซ้าย/ขวาเล็กน้อย (ระวังอย่ากดแรง) ควรระวังอะไรบ้างเวลาสงสัยเรื่องไทรอยด์ - ถ้าคลำแล้วรู้สึกมีก้อน แข็ง โตไม่เท่ากัน หรือเจ็บ/แน่นคอ - เสียงแหบเรื้อรัง กลืนลำบาก หายใจไม่สะดวก อันนี้แนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่ออัลตราซาวด์หรือเจาะเลือดตรวจฮอร์โมนค่ะ แล้วเกี่ยวอะไรกับ “ผู้หญิงเสี่ยงไทรอยด์มากกว่าผู้ชาย”? จากประสบการณ์อ่านและคุยกับคนรอบตัว ผู้หญิงมักเจอช่วงฮอร์โมนแปรปรวนเป็นรอบ ๆ (รอบเดือน ตั้งครรภ์ หลังคลอด วัยทอง) ทำให้ภูมิคุ้มกันสวิงได้ง่าย และโรคไทรอยด์หลายชนิดเป็นแบบภูมิคุ้มกันทำร้ายตัวเอง เช่น Hashimoto หรือ Graves เลยพบในผู้หญิงเยอะกว่า นอกจากนี้ความเครียดสะสม พักผ่อนน้อย รวมถึงการขาดสารอาหารบางอย่างก็เป็นตัวกระตุ้นให้ระบบฮอร์โมนรวนได้ อาการที่ทำให้หลายคนเริ่มสงสัยว่าเกี่ยวกับไทรอยด์ - ไทรอยด์เป็นพิษ/ไทรอยด์สูง: ใจสั่น เต้นเร็ว เหงื่อออกง่าย ขี้ร้อน นอนไม่หลับ น้ำหนักลดทั้งที่กินเท่าเดิม มือสั่น - ไทรอยด์ต่ำ: เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย หนาวง่าย น้ำหนักขึ้น ผิวแห้ง ผมร่วง ท้องผูก บวมหน้า/บวมตัว สมองล้า ทริกเล็ก ๆ: ถ้ามีอาการแนว ๆ เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น-ลง ใจสั่น ผมร่วง (อย่างที่หลายคนคอมเมนต์กันบ่อย) อย่าเดาเองนานค่ะ ลองเริ่มจากตรวจเลือดค่า TSH, FT3, FT4 และถ้าสงสัยภูมิคุ้มกันให้ถามแพทย์เรื่อง Anti-TPO/Anti-TG เพิ่ม จะได้รู้ว่าเป็นไทรอยด์สูง-ต่ำ หรือเป็นกลุ่ม Hashimoto/Graves กันแน่