ทานุกิ (Tanuki)

หลายคน (รวมถึงเรา) มักเรียกทานูกิว่า “แรคคูนญี่ปุ่น” แต่จริง ๆ แล้วทานูกิ (Tanuki / 狸) คือ “Japanese raccoon dog” เป็นสัตว์ท้องถิ่นของญี่ปุ่น หน้าตาคล้ายแรคคูนเพราะมีลายบริเวณตา แต่คนละชนิดกันนะคะ เวลาไปเที่ยวญี่ปุ่นเลยจะเห็นทั้ง “ตัวจริง” ตามธรรมชาติ (ค่อนข้างยาก) และ “รูปปั้นทานูกิ” ที่เจอบ่อยมาก ๆ หน้าร้านค้า ร้านอาหาร หรือแหล่งท่องเที่ยว ทานูกิกับความเชื่อญี่ปุ่นเกี่ยวกับโชคลาภ สำหรับความเชื่อ ทานูกิมักถูกเล่าว่าเป็นภูต/สัตว์ที่ขี้เล่น แปลงร่างได้ และพาโชคดีมาให้ โดยเฉพาะด้านการค้าขาย ความคึกคัก และการต้อนรับลูกค้า เลยไม่แปลกที่ร้านค้าจะตั้งรูปปั้นทานูกิไว้หน้าร้าน เหมือนเป็นสัญลักษณ์ “เรียกแขก” แบบน่ารัก ๆ และทำให้บรรยากาศดูเป็นมิตรขึ้นทันที ทานูกิ “คือตัวอะไร” ทำไมรูปปั้นถึงถือของหลายอย่าง? ถ้าสังเกตรูปปั้นทานูกิที่พบบ่อย (แบบที่ตั้งกลางแจ้งหน้าร้าน ใกล้กระถางต้นไม้ หรือมีป้ายญี่ปุ่นด้านบน) จะมีของประจำตัวชัดมาก เช่น หมวกฟาง ขวดสาเก และสมุดบัญชี/สัญญา ซึ่งคนญี่ปุ่นตีความเป็นเคล็ดลับในการทำมาค้าขาย เช่น - หมวกฟาง: กันเคราะห์ กันเรื่องไม่คาดฝัน เหมือนเตรียมพร้อมไว้ก่อน - สมุดบัญชี/ม้วนสัญญา: ทำธุรกิจด้วยความซื่อสัตย์ โปร่งใส - ขวดสาเก: การต้อนรับ ความสุข ความมีน้ำใจ ทำให้ร้านดูอบอุ่น - ท้องกลมใหญ่ + รอยยิ้ม: ความอุดมสมบูรณ์ ความสบายใจ และชวนให้คนอยากเข้าร้าน - ตากลมโต + หางใหญ่: มองการณ์ไกล และขอให้ทุกอย่างจบลงอย่างมั่นคง ทานูกิ ราคาเท่าไหร่? (เผื่อใครอยากซื้อเป็นของฝาก) ราคาขึ้นอยู่กับ “ขนาด/วัสดุ/งานปั้น” เลยค่ะ แบบตั้งโต๊ะขนาดเล็กมักราคาหลักร้อยถึงหลักพันเยน ส่วนแบบหน้าร้านขนาดใหญ่ (สูงระดับเอวหรือสูงกว่านั้น) อาจไปถึงหลักหมื่นเยนหรือมากกว่า โดยเฉพาะงานเซรามิกคุณภาพดีหรือทำสีละเอียด ถ้าจะซื้อแนะนำดูเรื่องการแพ็ก/ขนส่งด้วย เพราะแตกง่ายมาก ลูกทานูกิ คืออะไร? บางที่เรียก “ลูกทานูกิ” ในความหมาย 2 แบบ คือ (1) ตัวทานูกิวัยเด็กตามธรรมชาติ หรือ (2) รูปปั้น/ของตกแต่งทานูกิไซซ์เล็กน่ารัก ๆ สำหรับวางหน้าบ้าน หน้าร้าน หรือบนชั้นวางของ ใครไม่สะดวกซื้อใหญ่ ๆ แบบ “ลูกทานูกิ” น่ารักและพกกลับง่ายกว่า แถมยังคงความหมายเรื่องความเป็นมิตรและโชคลาภเหมือนกันค่ะ