จากประสบการณ์ทำงานหลายปี ผมพบว่า ‘‘ความเหนื่อย’’ ที่แท้จริงในที่ทำงานไม่ได้เกิดจากปริมาณงานที่มาก แต่เกิดจากการต้องทำงานภายใต้หัวหน้าที่ไม่มีความเข้าใจจริงในงานที่เราทำ ความผิดพลาดซ้ำซากจากการตัดสินใจที่ไม่มีข้อมูลจริง เกิดขึ้นจนทำให้ทีมงานต้องซ่อมแซมงานอยู่ตลอดเวลา ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพและจิตใจของคนในทีมอย่างมาก ในหลายองค์กร การสื่อสารระหว่างหัวหน้าและทีมงานกลายเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะเมื่อหัวหน้าไม่รับฟังความคิดเห็นหรือมักตัดสินโดยไม่มีข้อมูลครบถ้วน ผมจำได้ว่าช่วงหนึ่งที่ต้องทำงานกับหัวหน้าที่นั่งประชุมเป็นชั่วโมงเพื่อตัดสินใจในเรื่องเล็ก ๆ ที่ทีมงานสามารถแก้ไขเองได้ ความรู้สึกของทีมงานค่อย ๆ เหนื่อยล้า ไม่ได้อยากทำงานน้อยลง แต่อยากเห็นการรับฟังและความเข้าใจจากผู้บริหารมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่หัวหน้าอ่านรายงานหลายหน้า แต่จับประเด็นผิดพลาดตั้งแต่แรก จนต้องกลับไปทำงานใหม่ซ้ำ ๆ ซึ่งก็เหมือนเป็นการทวนเวลาและเพิ่มภาระให้ทีมงานโดยไม่จำเป็น เหตุการณ์แบบนี้ทำให้บรรยากาศการทำงานตึงเครียดและลดทอนความคิดสร้างสรรค์ในทีม เพราะทุกคนเริ่มรู้สึกว่าการเสนอความคิดเห็นหรือหาทางออกใหม่ ๆ ก็ถูกปฏิเสธหรือขัดขวางอยู่เสมอ ผมเชื่อว่าครั้งหนึ่งทีมงานเก่ง ๆ จะเริ่ม ‘‘เงียบ’’ เพราะมันปลอดภัยกว่า การกลัวคำพูดจะถูกตัดบทหรือโดนปฏิเสธ ทำให้ความคิดใหม่ ๆ หายไป และองค์กรเสียโอกาสในการพัฒนาไปอย่างมาก การป้องกันไม่ให้เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นคือหัวหน้าต้องเปิดใจรับฟังทีมงานอย่างจริงจัง ยอมรับว่าตัวเองไม่รู้หรือเข้าใจไม่ดีพอ รวมถึงให้เกียรติความคิดเห็นที่แตกต่าง เพราะนี่คือหัวใจของความเป็นผู้นำที่แท้จริง สุดท้าย ผมจึงมองว่า ‘‘ตำแหน่งหัวหน้า’’ อาจได้มาโดยง่าย แต่ ‘‘ความเป็นผู้นำ’’ ต้องได้รับการพิสูจน์จากความรู้ ความเข้าใจ และการฟังเสียงของคนที่ทำงานอยู่ตรงนั้นจริง ๆ เท่านั้น หัวหน้าที่ไม่รู้ แล้วไม่ฟัง ย่อมทำให้ทีมงานเหนื่อย และองค์กรสูญเสียบุคลากรที่มีคุณค่าไปในที่สุด