หลายคนเจอคำว่า “ลิ้นกระบือ” แล้วงงว่าเกี่ยวกับอะไร จริงๆ ในงานใบตองคำนี้มักใช้เรียกชิ้นส่วนใบตองที่พับให้เป็นทรงยาวเรียว คล้ายลิ้น ใช้เป็น “อะไหล่บายศรี” สำหรับแซมเติมความแน่น เพิ่มมิติ และช่วยให้ชิ้นงานอย่าง “นาคใบตองลิ้นกระบือ” ดูมีเส้นสายสวยขึ้น โดยเฉพาะงานไหว้ครูที่ต้องการความเรียบร้อยและทรงชัด จากที่ทำงานใบตองบ่อยๆ สิ่งที่ทำให้ลิ้นกระบือสวยคือ “ใบตองต้องสดและได้เส้น” แนะนำเลือกใบตองตานีจะพับง่าย เส้นใบชัด สีสวย เลือกใบที่ไม่ช้ำ ไม่แตกตามเส้นกลาง ล้างให้สะอาดแล้วผึ่งให้หมาดก่อนเริ่มพับ (ถ้าใบตองเปียกมากจะลื่นและทรงไม่คม) วิธีเตรียมชิ้นใบตอง: ตัดเป็นแถบกว้างประมาณ 2–3 ซม. (แล้วแต่ขนาดงาน) ความยาว 20–30 ซม. จากนั้นรีดเส้นกลางด้วยมือเบาๆ ให้คลายตัวนิดหนึ่ง จะช่วยให้ม้วน/พับแล้วไม่แตกปลาย เคล็ดลับคือหัน “ผิวเงา” ออกด้านนอก งานจะดูสวยและสะอาดตา ขั้นตอนพับให้เป็นลิ้นกระบือแบบอยู่ทรง: เริ่มพับปลายให้แหลมก่อน แล้วค่อยพับเฉียงซ้ำไปด้านหลังให้เกิดสันคมเป็นชั้นๆ พอได้ความยาวที่ต้องการให้ซ่อนไส้ปลายเข้าด้านในเล็กน้อย แล้วใช้ไม้กลัดหรือเข็มหมุดช่วยยึด 1 จุด (ถ้าเป็นงานพิธี แนะนำใช้ไม้กลัดจะดูเนียนกว่า) ถ้าต้องการให้เด้งและมีมิติ ให้ทำ 2–3 ชิ้นซ้อนกันไล่ระดับ แล้วค่อยนำไปแซมตามลำตัวนาคหรือขอบบายศรี ปัญหาที่เจอบ่อยคือปลายแตก/ไม่คม ให้ลองลดแรงกดตอนพับ และใช้ใบตองที่ไม่แก่เกินไป อีกอย่างคือ “ความชื้น” ถ้าอากาศแห้ง ใบตองจะกรอบเร็ว ก่อนทำสามารถห่อใบตองด้วยผ้าชุบน้ำบิดหมาดพักไว้ 10–15 นาที จะช่วยให้พับง่ายขึ้น การเก็บรักษาให้สวยจนถึงวันใช้งาน: ถ้าพับลิ้นกระบือล่วงหน้า ให้เก็บในกล่องปิดหรือถุงซิปล็อก วางทิชชู่ชุบน้ำบิดหมาดไว้ด้านข้าง (อย่าให้โดนชิ้นงานโดยตรง) แล้วแช่ตู้เย็นช่องธรรมดา งานจะสดกว่าเดิมมาก พอถึงเวลาจัดจริงค่อยนำออกมาคลายอากาศสักพักแล้วประกอบเข้ากับบายศรี ถ้าทำไปใช้กับงานไหว้ครู แนะนำทำชิ้นลิ้นกระบือเผื่อไว้เสมอ เพราะตอนประกอบจริงมักต้องเติมช่องว่างให้แน่นพอดี งานจะดู “เต็ม” และคมสวยเหมือนงานมืออาชีพ