ถ้าใครกำลังหาวิธีทำ “เปียใบตอง” เพื่อเอาไปประกอบงาน “ใบตองทำบายศรี” เราว่าตัวเปียรัดข้อเป็นชิ้นพื้นฐานที่คุ้มฝึกมาก เพราะใช้ได้หลายแบบ ตั้งแต่บายศรีปากชาม บายศรีต้น ไปจนถึงงานตกแต่งพานต่างๆ ทำไว้หลายเส้นก็หยิบใช้ได้เรื่อยๆ 1) เลือกใบตองให้เหมาะ (งานจะสวยตั้งแต่ต้น) - แนะนำใบตองตานี เพราะเนื้อเหนียว สีสวย และพับแล้วคมกว่าใบตองชนิดอื่น - เลือกใบที่ไม่แก่จัด (แก่เกินไปจะแตกเป็นรอย) และไม่อ่อนเกินไป (อ่อนมากจะนิ่ม ย้วย ไม่เป็นทรง) - เช็ดใบตองให้สะอาด แล้วตัดก้านแข็งๆ ออกก่อน จะช่วยให้พับง่ายและแนบสนิท 2) เตรียมเส้นใบตองสำหรับทำเปีย - ตัดใบตองเป็นเส้นยาวเท่าๆ กัน (ความกว้างประมาณ 1–1.5 ซม. กำลังพอดีสำหรับมือใหม่) - ถ้าอยากให้เปียดูละเอียดขึ้น ให้ตัดเส้นเล็กลง แต่ต้องใจเย็นขึ้นเพราะจะพันง่าย - เคล็ดลับ: วางเส้นใบตองให้ “ด้านมัน” อยู่ด้านนอก จะทำให้เปียเงาสวยและดูเรียบร้อย 3) วิธีทำตัวเปียรัดข้อแบบง่าย (แน่น ไม่คลาย) - เริ่มจากจับเส้นใบตอง 3 เส้น (เหมือนถักเปียผม) จัดปลายให้เสมอกัน - ถักสลับซ้าย-ขวาไปเรื่อยๆ โดยดึงให้ตึงพอดีทุกครั้ง (ตึงแบบไม่ดึงจนใบตองฉีก) - ระหว่างถัก ให้ใช้นิ้วกดแนวเปียให้แบน จะได้ลายชัดและเปียไม่บิดเป็นเกลียว - ถ้าต้องต่อความยาว ให้ซ้อนเส้นใหม่เข้าด้านในช่วงที่กำลังสอดพอดี แล้วถักต่อทันที (ซ่อนรอยต่อไว้ด้านหลังงาน) 4) จบงานและการนำไปใช้กับบายศรี - ปลายเปียสามารถกลัดด้วยไม้กลัด/เข็มหมุด หรือใช้ใบตองเส้นเล็กพันรัดให้แน่น - ตัวเปียรัดข้อนิยมใช้เป็น “เส้นคาด/เส้นรัด” รอบฐานบายศรี เพื่อเก็บงานให้ดูเรียบ และเพิ่มลายให้ดูมีมิติ - ถ้าติดกับบายศรีที่มีโครง ให้ลองวัดรอบก่อน แล้วค่อยตัดความยาว จะช่วยให้เปียไม่สั้นหรือยาวเกิน 5) ทริคเล็กๆ ให้เปียใบตองสวยเหมือนมือโปร - ถ้าใบตองแห้งกรอบ ให้พรมน้ำเล็กน้อยหรือเช็ดด้วยผ้าหมาดก่อนพับ จะลดการแตก - ทำงานในที่ไม่ร้อนจัด ใบตองจะไม่เหี่ยวไว - เก็บเปียที่ทำเสร็จแล้วในถุงปิดหรือกล่องพร้อมผ้าชุบน้ำหมาดๆ (อย่าให้เปียโดนน้ำโดยตรง) จะช่วยรักษาความชื้นและสี ใครทำเปียใบตองครั้งแรกอาจช้าหน่อย แต่พอจับจังหวะได้จะเร็วขึ้นมากค่ะ แนะนำให้ลองทำสั้นๆ ก่อน พอแน่นและลายสม่ำเสมอแล้วค่อยทำเส้นยาวไว้ใช้กับงานบายศรีต่างๆ