สัมภาษณ์มนุษย์ ep6 กลุ่มที่3

สวัสดีครับผมเป็นคนเมียนมา มาจากเมียนมา กะเหรี่ยงครับตอนนี้มาทำงานที่ประเทศไทยอาศัยอยู่ที่ที่พักคนงานครับ สาเหตุที่ผมมาอยู่ที่นี่เพราะว่าประเทศไทยมีงานเยอะ เลยเลือกเข้ามาทำงานที่นี่แต่บางทีก็คิดถึงบ้านครับ (ขำ) เวลาคิดถึงบ้านผมก็จะดูรูปจากมือถือหรือโทรหาพ่อกับแม่ครับ (เศร้า) ผมอยู่ที่นี่มา2-3ครับ ผมชอบคนไทยครับคนไทยเป็นคนดี ใจดี ยิ้มง่ายครับ ตอนที่ผมมาที่ไทยแรก ๆ เวลาผมจะเดินทางแต่ผมไม่รู้ทางผมเลยตัดสินใจถามพี่คนไทยครับ เขาก็พาผมไปเลยครับ ใจดีมาก (ยิ้ม) แล้วผมก็ชอบที่ประเทศไทยมีงานให้ทำเยอะ (ยิ้ม) ทำให้ผมได้แบ่งเงินไปให้ที่บ้านบ้างครับ แล้วก็ตอนที่ผมมาอยู่ที่ไทยครั้งแรกมีความยากตอนพูดคุยหรือสื่อสารกับคนไทยเพราะผมพูดไทยได้ไม่เยอะครับ (เขิน) ส่วนที่ง่าย ๆ ที่ประเทศไทยมีความง่ายตรงที่หาของกินง่าย ร้านขายของเยอะ จากตอนแรกที่ผมมาที่ประเทศไทยจนถึงตอนนี้น้ำหนักขึ้นเลยครับ (ขำ)

หลักสัญชาติ (Nationality Law) : หมายถึง สถานะทางกฎหมายที่แสดงถึงความเป็นพลเมืองของประเทศใดประเทศหนึ่ง เป็นความผูกพันระหว่างบุคคลกับรัฐ มีผลโดยตรงต่อการเข้าถึงสิทธิและการปฏิบัติตามหน้าที่ในฐานะพลเมืองตามสัญชาติแต่ละประเทศ โดยหลักสัญชาติแบ่งออกเป็น 2 เกณฑ์

หลักสายโลหิต (Jus Sanguinis) : บุคคลจะได้สัญชาติตามบิดาหรือมารดา โดยไม่คำนึงถึงสถานที่เกิด เช่น ในประเทศไทย เด็กที่เกิดจากบิดาหรือมารดาที่มีสัญชาติไทย ย่อมได้สัญชาติไทยโดยผลของกฎหมาย ไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกราชอาณาจักร

หลักดินแดน (Jus Soli) : บุคคลจะได้สัญชาติตามสถานที่เกิด กฎหมายไทยให้สิทธิแก่เด็กที่เกิดในราชอาณาจักรไทย แต่มีเงื่อนไข เช่น บิดาและมารดาต้องเป็นคนต่างด้าวที่อาศัยอยู่ในไทยมานานตามระยะเวลาที่กำหนด หรือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การขอสัญชาติ

หลักภูมิลำเนา (Domicile) : ภูมิลำเนาเอกชน ตามหลักกฎหมายไทย บุคคลธรรมดา: ตาม มาตรา 37 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ถิ่นนั้นเป็นแหล่งพักพิงของบุคคลนั้น โดยพิจารณาตามความเป็นจริง ถิ่นที่อยู่เช่นว่านี้ไม่จำเป็นต้องเป็นถิ่นที่อยู่ตามทะเบียนสำมะโนครัว ถิ่นที่อยู่ถาวร ถิ่นอันตั้งรกรากถาวร หรือถิ่นที่อยู่หรือที่ทำงานเป็นการประจำแต่ต้องไม่ใช่ถิ่นที่อยู่เป็นการชั่วคราวหรือเพียงระยะสั้นๆ ซึ่งสามารถกะเวลาที่อยู่ชั่วคราวหรือสั้นๆนั้นได้แน่นอน เช่น หอพักของนักศึกษาไม่ถือเป็นภูมิลำเนา แม้ว่ามีการย้ายสำมะโนครัวมายังหอพักนี้แล้วก็ตาม ดังนั้นผลทางกฎหมายต่อสิทธิ คือ เป็นสิทธิที่บังคับได้ระหว่างเอกชนด้วยกันผ่านศาลแพ่ง หากเกิดความผิดพลาด เช่น ฟ้องผิดศาล ซึ่งสามารถแก้ไขได้ด้วยการโอนคดีหรือฟ้องใหม่ โดยไม่กระทบสิทธิ และผลทางกฎหมายต่อภาระ คือ ภาระตามหลักสุจริตและทางสัญญา ภาระพิสูจน์ได้ว่าส่งคำบอกกล่าวไปยังภูมิลำเนาที่ถูกต้องและตกอยู่กับผู้ส่ง หากส่งถูกต้องตามภูมิลำเนาแม้ผู้รับไม่ทราบ กฎหมายก็ยังถือว่ามีผลตามหลักการรับรู้โดยสันนิษฐานเพื่อคุ้มครองความเชื่อถือได้

ภูมิลำเนาทางกฎหมายมหาชน หมายถึง ถิ่นที่อยู่อันเป็นแหล่งสำคัญที่บุคคลในรัฐสังกัด ซึ่งพิสูจน์ได้จากชื่อในทะเบียนบ้าน (เช่น ทร.14 หรือ ทร.15) แตกต่างจากภูมิลำเนาตามกฎหมายเอกชน (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) ที่พิจารณาจากข้อเท็จจริงของถิ่นที่อยู่หรือการมีเจตนาเลือกตั้งถิ่นที่อยู่เฉพาะกิจ ดังนั้นผลทางกฎหมายต่อสิทธิ คือ เป็นเงื่อนไขเชิงองค์ประกอบของสิทธิเอง หากไม่เข้าหลักเกณฑ์ ผลก็คือ “ไม่เกิดสิทธินั้นเลย” และผลทางกฎหมายต่อภาระ คือ ภาระตามกฎหมายบังคับ ภาระเสียภาษีเกิดขึ้นโดยผลของกฎหมายทันทีเมื่อเข้าหลักเกณฑ์ ไม่ขึ้นอยู่กับเจตนาหรือความเชื่อถือได้ของคู่กรณีฝ่ายใด หรือกรณีเป็นหนี้ตามกฎหมายมหาชน ที่รัฐมีอำนาจบังคับฝ่ายเดียวผ่านกฎหมายปกครอง เช่น การประเมินภาษี การปรับ ไม่ต้องอาศัยการฟ้องร้องแบบแพ่ง

คนต่างด้าว หมายความว่า บุคคลธรรมดาซึ่งไม่มีสัญชาติไทย (ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง) ซึ่งรวมถึงชาวต่างชาติที่เข้ามาทำงาน ท่องเที่ยว หรืออาศัยอยู่ จากข้อเท็จจริงข้างต้นนั้น ผู้ถูกสัมภาษณ์มาจากประเทศเกาหลีใต้ซึ่งผู้ถูกสัมภาษณ์ไม่ได้มีสัญชาติไทยโดยใช้หลักสัญชาติสายโลหิตและหลักสัญชาติหลักดินแดนที่ผู้ถูกสัมภาษณ์นั้นไม่ได้มีทะเบียนบ้านตามภูมิลำเนาทางมหาชนในประเทศไทย ดังนั้นผู้ถูกสัมภาษณ์เป็น คนต่างด้าว ซึ่งสภาพบุคคลระหว่างประเทศของคนต่างด้าว คือ นิติฐานะที่บุคคลธรรมดาได้รับความคุ้มครองและมีสิทธิทางกฎหมายในดินแดนของรัฐอื่น โดยสภาพบุคคลของคนต่างด้าวเริ่มต้นและสิ้นสุดลงตาม กฎหมายสัญชาติ ของตนเอง แต่การใช้สิทธิ หน้าที่ และความสามารถในการทำนิติกรรมต่างๆ จะถูกควบคุมด้วยกฎหมายของ รัฐเจ้าของดินแดน ที่บุคคลนั้นอาศัยอยู่ซึ่งจากข้อเท็จจริงข้างต้นนั้น ผู้ถูกสัมภาษณ์มาจาก

ประเทศเมียนมา ซึ่งผู้ถูกสัมภาษณ์ไม่ได้มีสัญชาติไทยโดยใช้หลักสัญชาติตามสายโลหิตเพราะผู้สัมภาษณ์นั้นเป็นคนเมียนมาไม่ใช่คนไทย และใช้หลักดินแดนประกอบโดยผู้ถูกสัมภาษณ์นั้นไม่ได้เกิดที่ประเทศไทยเพียงแค่มาทำงานที่ประเทศไทยและพักที่ที่พักของนายจ้างจัดไว้ให้เท่านั้น ไม่มีทะเบียนบ้านตามภูมิลำเนาทางมหาชนในประเทศไทย ดังนั้นผู้ถูกสัมภาษณ์เป็น คนต่างด้าว

8/10 แก้ไขเป็น

... อ่านเพิ่มเติมจากประสบการณ์ที่ผมได้สัมผัสกับคนเมียนมาที่เดินทางมาเพื่อทำงานในประเทศไทย สิ่งที่น่าสนใจมากคือความตั้งใจและความทุ่มเทในการทำงานเพื่อเลี้ยงดูครอบครัวที่อยู่ที่บ้านเดิม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแรงจูงใจสำคัญที่ทำให้คนต่างด้าวเลือกมาอาศัยและทำงานในไทย การปรับตัวกับสภาพแวดล้อมใหม่ ทั้งเรื่องภาษาและวัฒนธรรมถือเป็นอุปสรรคที่ไม่เล็กสำหรับชาวต่างชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อภาษาไทยเป็นภาษาที่ไม่ง่ายสำหรับคนที่มาจากประเทศอื่น เมื่อถามถึงการสื่อสารกับคนไทย ผู้สัมภาษณ์แบ่งปันว่าแรกๆ มีความลำบากมาก แต่ได้รับความช่วยเหลือจากคนไทยใจดีซึ่งเข้ามาช่วยเหลือ นี่แสดงให้เห็นว่าความเมตตาและความช่วยเหลือกันในสังคมไทยมีความสำคัญอย่างยิ่งกับผู้ที่มาใหม่ นอกจากนี้ เรื่องหลักสัญชาติและภูมิลำเนาก็เป็นหัวข้อที่น่าสนใจมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลักสายโลหิตและหลักดินแดน ที่มีผลต่อสถานะทางกฎหมายของคนต่างด้าวในประเทศไทย ซึ่งผู้สัมภาษณ์เองยังไม่ได้มีสัญชาติไทยและไม่มีภูมิลำเนาทางทะเบียนบ้านในประเทศไทย ดังนั้นสิทธิและหน้าที่ของเขาจะอยู่ภายใต้กฎหมายคนเข้าเมืองและกฎหมายของประเทศไทยเป็นสำคัญ สำหรับคนที่ทำงานและอาศัยอยู่ในประเทศไทยเหมือนกัน ควรทำความเข้าใจในเรื่องสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย รวมถึงวิธีการขอสัญชาติซึ่งอาจช่วยให้มีสถานะทางกฎหมายที่มั่นคงยิ่งขึ้น การเรียนรู้เรื่องนี้จะช่วยให้เราสามารถช่วยเหลือหรือแนะนำกันได้ในชุมชนของคนต่างด้าว และยังเป็นการส่งเสริมความเข้าใจที่ดีในสังคมไทย สุดท้ายนี้ เรื่องการดูแลสุขภาพและการเข้าถึงบริการสาธารณะก็เป็นประเด็นที่สำคัญ คนต่างด้าวจำนวนมากอาจมีข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการเหล่านี้ แนะนำให้มีการให้ข้อมูลที่ชัดเจนและแหล่งช่วยเหลือที่เข้าถึงง่ายสำหรับคนต่างด้าว เพื่อความปลอดภัยและสุขภาพที่ดีของทุกฝ่ายในสังคม