Record I/Oใครว่าไม่สำคัญ!!
💧 คู่มือการบันทึกสารน้ำเข้า-ออก (Intake & Output : I&O)
สั้น • ชัด • ใช้ได้จริงสำหรับพยาบาล
1️⃣ I&O คืออะไร? สำคัญยังไง
I&O ไม่ใช่แค่ “จดตัวเลข” แต่คือ เครื่องมือประเมินสมดุลสารน้ำ (Fluid Balance) ของร่างกาย
📌 สูตรสำคัญ
Intake – Output = Fluid Balance
• ➕ Positive Balance → เสี่ยงน้ำเกิน บวม หัวใจล้ มเหลว
• ➖ Negative Balance → เสี่ยงขาดน้ำ ช็อก ไตวาย
👉 ต่างจาก Bladder Diary ที่ใช้วินิจฉัยปัญหาระบบปัสสาวะ (บันทึก 3 วัน)
⸻
2️⃣ ต้องบันทึกอะไรบ้าง
⚠️ นับเฉพาะ “ของเหลวที่วัดได้” (ไม่รวมเหงื่อ/การหายใจ)
🔹 Intake (สารน้ำเข้า)
• น้ำดื่ม ซุป
• IV fluids / IV meds
• อาหารทางสายยาง
• เลือด
• ⚠️ อาหารกึ่งเหลวที่ต้องนับ: ไอศกรีม เยลลี่ พุดดิ้ง โยเกิร์ต
🔹 Output (สารน้ำออก)
• ปัสสาวะ
• อาเจียน
• เลือด / สารคัดหลั่งจากแผล-สายระบาย
• อุจจาระเหลว
📏 เคล็ดลับการวัด
• ใช้ภาชนะมีสเกล
• ผ้าอ้อม → 1 กรัม = 1 mL
• Ice chips → คิดครึ่งหนึ่งของภาชนะ
⸻
3️⃣ ทำไม I&O ถึงช่วยป้องกันวิกฤต
การเสียสมดุลน้ำ → กระทบ Electrolyte โดยตรง
🧂 Na | ❤️ K | ⚖️ Cl | 🦴 Mg, Phos
กลุ่มเสี่ยงต้องเฝ้าระวังพิเศษ
• โรคไต / โรคหัวใจ
• ได้รับ Diuretics หรือ IV fluids
• อาเจียน-ท้องเสียรุนแรง / ใส่ NG tube
❗ บันทึกพลาด = เสี่ยงพลาดการวินิจฉัย
→ AKI, Hyponatremia, ชัก, ซึม
⸻
4️⃣ Nursing Math ที่ควรรู้
หน่วยแปลงพื้นฐาน
• 1 tsp = 5 mL | 1 Tbsp = 15 mL
• 1 oz = 30 mL | 1 cup = 240 mL
• 1 kg = 2.2 lbs
มาตรฐานความปลอดภัย (TJC)
✔️ ใส่ 0 หน้าเลขทศนิยม → 0.6 mg
❌ ห้ามใส่ 0 หลังจุด → 6 mg (ไม่ใช่ 6.0)
👶 เด็ก <1 mL → ปัดทศนิยม 2 ตำแหน่ง
⸻
5️⃣ Best Practice สำหรับพยาบาล
✅ บันทึก real-time
✅ อธิบายเหตุผลให้ผู้ป่วย/ญาติเข้าใจ
✅ ใช้สัญลักษณ์/visual aids ช่วยลดงานซ้ำซ้อน
📌 เลือกบันทึกเฉพาะผู้ป่วยที่ “จำเป็นต้องคุมสารน้ำ”
⸻
6️⃣ กรณีพิเศษ: Continuous Bladder Irrigation (CBI)
🚨 จุดเสี่ยงสูง ต้องแม่นยำ
• ใช้ถุงน้ำเกลือ 3 ลิตร ป้องกันถุงแห้ง
• คำนวณ Urine output จริง = Output – Irrigation input
• Input > Output → หยุดล้างทันที
⚠️ เสี่ยงกระเพาะปัสสาวะทะลุ
⸻
7️⃣ Checklist ส่งเวร (ห้ามลืม!)
☑️ Fluid Balance รวม (+ / –)
☑️ ความโล่งของสาย (IV / Catheter)
☑️ ปริมาณ-ความถี่-ลักษณะสารคัดหลั่ง
☑️ อาการสัมพันธ์กับสารน้ำ (บวม เหนื่อย ผิวตึง)
🚩 รายงานแพทย์ทันที
• UOP < 30 mL/ชม.
• เหนื่อย แน่น ปอดชื้น จากน้ำเกิน
#สมดุลสารน้ำ
#การบันทึกIO
#การพยาบาล
#NursingCare
#NursingKnowledge
#NurseEducation
#PatientSafety
#ClinicalNursing
#HighRiskPatient
#ICUNurse
#WardNurse
#NursingPractice
#พยาบาลไทย
#ความรู้ทางการแพทย์
หลายคนถามกันบ่อยว่า “Intake Output คืออะไร” และต้องบันทึกละเอียดแค่ไหนถึงจะช่วยทีมรักษาได้จริง จากที่ทำงานวอร์ดมา สิ่งที่ทำให้ I/O มีประโยชน์คือความ “สม่ำเสมอ + ตรวจสอบได้” ไม่ใช่แค่ยอดรวมสวยๆ ตอนตัดยอด 1) I/O balance คืออะไร และอ่านค่าอย่างไร I/O balance = Total intake – Total output ในช่วงเวลาที่กำหนด (เช่น 8 ชม. / 24 ชม.) - I/O positive คือ intake มากกว่า output (balance เป็นบวก) มักเจอในคนได้ IV เยอะ, ไตเริ่มทำงานลดลง, มีภาวะคั่งน้ำ ต้องดูอาการร่วม เช่น บวม น้ำหนักขึ้น หอบ แน่นหน้าอก ฟังปอดมี crackles - I/O negative คือ output มากกว่า intake (balance เป็นลบ) เจอได้ในคนท้องเสีย/อาเจียน, ได้ยาขับปัสสาวะ, ไข้สูง เสี่ยงขาดน้ำ ความดันตก เวียนหัว 2) UOP คืออะไร (Urine Output) และเกณฑ์ที่พบบ่อย UOP คือปริมาณปัสสาวะที่ออกต่อเวลา ใช้ประเมินการไหลเวียนเลือดไปไตและภาวะขาดน้ำ/ไตวายได้เร็วมาก - ในงานจริงจะเฝ้าระวัง UOP < 0.5 mL/kg/hr หรือแบบจำง่ายๆ “< 30 mL/ชม.” ในผู้ใหญ่ (ถ้าแพลนการรักษาให้คุมเข้ม) - Oliguria คือปัสสาวะน้อย (มักใช้เกณฑ์ < 400–500 mL/วันในผู้ใหญ่ หรือ <0.5 mL/kg/hr ต่อเนื่อง) ถ้าเริ่มเข้าเคสนี้ อย่ารอให้ครบวัน ควรเช็กสายสวน/การอุดตัน/การคั่งในถุงก่อน แล้วค่อยประเมินภาวะช็อก-ขาดน้ำ-ไต 3) Insensible loss สูตรต้องนับไหม? คำถามนี้เจอบ่อย: “insensible loss สูตรเท่าไหร่” โดยหลัก insensible loss คือการสูญเสียน้ำที่วัดไม่ได้ (หายใจ เหงื่อระเหย) ส่วนใหญ่ ‘ไม่ใส่ใน I/O chart มาตรฐาน’ เพราะวัดยากและทำให้ข้อมูลเพี้ยน แต่บางแผนการรักษา (เช่น ICU/ผู้ป่วยไหม้/ไข้สูงมาก) แพทย์อาจสั่งให้คำนวณเพิ่มเป็น estimate แยกต่างหาก คีย์คือทำตามแนวทางของหน่วยงาน และต้องระบุว่าเป็น “ประมาณการ” 4) ตัวอย่างการบันทึก I/O (สไตล์ที่อ่านง่ายตอนส่งเวร) - 08.00 ดื่มน้ำ 200 mL - 09.00 IV NSS 0.9% @ 80 mL/hr (ใส่ปริมาณที่ “ไหลเข้าจริง” ณ เวลาเช็ก) - 10.30 อาเจียน 150 mL (ถ้าวัดได้) - 12.00 อาหารทางสายยาง 250 mL + น้ำล้างสาย 50 mL - 14.00 ปัสสาวะ 300 mL (จากถุง urine bag) จากนั้นตัดยอดเป็นช่วง: Total intake / Total output / Balance และเขียนหมายเหตุถ้าค่าผิดปกติ 5) ทริคกันพลาดที่ทำให้ I/O น่าเชื่อถือขึ้น - ใช้ภาชนะมีสเกลเสมอ และตั้งจุดวัดเดียวกันทั้งทีม - ผ้าอ้อม: ชั่งหลังใช้ (หักน้ำหนักผ้าอ้อมแห้ง) 1 กรัม ≈ 1 mL จะช่วยในเคสผู้ป่วยซึม/เด็ก/ผู้สูงอายุ - Ice chips: มักคิดเป็น “ครึ่งหนึ่งของปริมาตร” เพื่อไม่ให้ intake เกินจริง - ระวังรายการที่คนชอบลืมนับเป็น intake: เยลลี่ ไอศกรีม โยเกิร์ต พุดดิ้ง และน้ำล้างสายให้อาหาร 6) เช็กสัญญาณที่ควรรายงาน (ผูกกับ I/O) ถ้า UOP ลดลงต่อเนื่อง, I/O positive มากผิดปกติร่วมกับเหนื่อย/ปอดชื้น หรือ I/O negative มากร่วมกับชีพจรเร็ว ความดันตก ผิวแห้ง ควรรีบรายงานแพทย์ พร้อมข้อมูลที่ครบ: เวลา, ปริมาณ intake/output ล่าสุด, vital signs และสิ่งที่สงสัย (เช่น สายสวนพับ/อุดตัน)
