สาระน่ารู้เรื่องสายตา คนเรามีสายตา 3 แบบ เกิดขึ้นในช่วงวัยใด

หลายคนได้ยินคำว่า “สายตายาว” แล้วงงว่าทำไมบางคนเป็นตั้งแต่เด็ก แต่บางคนเพิ่งเป็นตอนโต จริง ๆ แล้วที่เจอบ่อยในกลุ่มวัยทำงานขึ้นไปคือ “สายตายาวตามอายุ (Presbyopia)” ซึ่งอาการหลักคือ “มองใกล้ไม่ชัด” ต้องยืดมือถือ/ยืดเมนูอาหารออกไปไกล ๆ หรือเปิดไฟให้สว่างขึ้นถึงจะอ่านได้ สายตายาวตามอายุเริ่มเป็นช่วงไหน? โดยมากเริ่มสังเกตได้แถว ๆ อายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป (บางคนเร็วหรือช้ากว่านี้) เพราะเลนส์ตาเริ่มแข็งและปรับโฟกัสใกล้ได้ลดลง อาการจะค่อย ๆ เป็นทีละนิด ไม่ได้ปุ๊บปั๊บจนมองใกล้ไม่ได้ทันที อาการที่มักเจอ (เช็กตัวเองง่าย ๆ) - มองใกล้ไม่ชัด โดยเฉพาะตัวหนังสือเล็ก ๆ - ต้องถือของไกลขึ้นถึงชัด - ปวดตา/ล้าตาเวลาจ้องมือถือหรืออ่านหนังสือนาน ๆ - ปวดศีรษะช่วงหัวคิ้วหรือขมับหลังใช้งานสายตาใกล้ - ในที่แสงน้อยจะยิ่งอ่านยากขึ้น แล้ว “มองภาพซ้อนเป็น 2 ชิ้น” เกี่ยวไหม? ภาพซ้อนอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น สายตาเอียงมาก ตาแห้ง กล้ามเนื้อตาล้า หรือปัญหาอื่น ๆ ถ้าเห็นภาพซ้อนบ่อย/เป็นข้างเดียว/เป็นฉับพลัน แนะนำตรวจตาโดยผู้เชี่ยวชาญเพื่อความชัวร์ ไม่ควรเดาเอง วิธีดูแลและแนวทางรักษาสายตายาวตามอายุ (เลือกให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์) 1) แว่นอ่านหนังสือ: เหมาะกับคนที่มองไกลยังดี แต่อ่านใกล้ไม่ชัด ใส่ง่าย ราคายืดหยุ่น 2) แว่นโปรเกรสซีฟ: เหมาะกับคนที่ต้องสลับมองไกล-กลาง-ใกล้ทั้งวัน เช่น ทำงานหน้าคอม+ขับรถ ลดการถอดเข้าออก แต่ต้องปรับตัวช่วงแรก 3) คอนแทคเลนส์/โมโนวิชัน (บางราย): มีทั้งแบบหลายระยะหรือปรับข้างหนึ่งเน้นใกล้ ขึ้นกับความเหมาะสมและการลองใส่ 4) การรักษาทางการแพทย์: บางคนเลือกหัตถการ/เลเซอร์/การเปลี่ยนเลนส์ตาเทียม (ขึ้นกับอายุ สายตาเดิม สุขภาพตา) ควรให้จักษุแพทย์ประเมินข้อดี-ข้อจำกัดและความเสี่ยงก่อน ทริคเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ใช้ตาสบายขึ้น - เพิ่มแสงให้พอ โดยเฉพาะตอนอ่านใกล้ - พักสายตาเป็นช่วง ๆ (มองไกลสลับ) ลดอาการล้า - ปรับขนาดตัวอักษรในมือถือ/คอมให้เหมาะ - ถ้าตาแห้ง แสบตา ควรดูแลเรื่องน้ำตาเทียม/พักหน้าจอ เพราะตาแห้งทำให้ภาพมัวและเหมือนโฟกัสยาก สุดท้าย ถ้ากำลังสงสัยว่าตัวเองเป็น “สายตายาวตามอายุ” หรือมีทั้งสายตาสั้น/สายตาเอียงร่วมด้วย แนะนำตรวจวัดสายตาแบบละเอียด จะได้เลือกแว่นหรือแนวทางรักษาที่ตรงจุดที่สุด