ปฐวีกสิณ คือหนึ่งในกสิณทั้งหกที่ใช้ในการฝึกสมาธิในวิปัสสนากรรมฐาน ซึ่งเป็นการฝึกเพ่งที่ธาตุดินเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงในจิตใจ การปฏิบัติปฐวีกสิณไม่ได้หมายถึงแค่การเพ่งดูดินภายนอก แต่เป็นการเพ่งดูอย่างลึกซึ้งจนจิตสงบและตั้งมั่น ดุจผืนแผ่นดินที่มั่นคงและแข็งแรง การฝึกปฐวีกสิณจะเริ่มจากการเตรียมดินที่มีสีแดงอมเหลืองขนาดประมาณ 1 คืบกับอีก 4 นิ้ว เพื่อกำหนดจุดเพ่งที่สายตาสามารถเห็นได้อย่างชัดเจนจนภาพติดตาอย่างมั่นคง เมื่อเพ่งภาพดินจนเกิดสมาธิสูงสุด จิตจะสงบและรวมเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติ ทำให้เกิดฐานแห่งปัญญาที่ลึกซึ้งและถาวร ในทางปฏิบัติวิปัสสนา ปฐวีกสิณช่วยลดความฟุ้งซ่านของจิตใจ จนจิตสามารถเจริญปัญญาในการเห็นธรรมชาติของสิ่งต่างๆ อย่างเป็นจริงและแจ่มแจ้ง นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติมีความอดทน เพิ่มพูนความมีสติสัมปชัญญะและความเข้มแข็งของใจ ตามคำสอนปฐวีกสิณมีความหมายว่า ปฐวี หรือธาตุดิน คือหนึ่งในมหาภูตรูป ประกอบไปด้วย น้ำ ไฟ ลม และดิน ที่เป็นองค์ประกอบของชีวิตและโลก การเพ่งปฐวีกสิณจึงเสมือนการเพ่งดูธรรมชาติและรวมจิตเข้าเป็นหนึ่งเดียวกับธาตุพื้นฐานนี้ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของสมาธิและปัญญาในวิปัสสนากรรมฐาน การเพ่งนี้ต้องฝึกฝนด้วยความต่อเนื่องและความมุ่งมั่น เพื่อให้จิตใจนิ่งและสามารถเข้าถึงความเป็นจริงลึกซึ้งได้อย่างแท้จริง ดังนั้น การฝึกปฐวีกสิณจึงไม่ใช่แค่การเพ่งหรือนั่งมองดินธรรมดา แต่เป็นการฝึกจิตใจให้ตั้งมั่นและรวมเป็นหนึ่งกับธาตุดิน อันเป็นฐานที่มั่นคงของการเจริญสมาธิและปัญญาอย่างแท้จริง ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองผ่านการฝึกฝนนี้เพื่อความสงบและเข้าใจธรรมชาติของสิ่งทั้งปวงในชีวิตประจำวัน