ขนมข้าวตอกตั้ง...ขนมไทยโบราณหากินยาก

หลายคนถามว่า “ขนมข้าวตอกตั้งมีรูปไหม หน้าตาเป็นยังไง?” จากที่เราได้เห็นของจริง ข้าวตอกตั้งจะเป็นก้อน/ลูกกลมๆ ขนาดพอดีคำ สีออกขาวนวล เห็นเม็ดข้าวตอกเป็นจุดๆ แทรกอยู่ทั่วทั้งก้อน เวลากัดจะสัมผัสได้ถึงความกรุบเบาๆ ของข้าวตอก แต่ตัวขนมไม่ได้แข็งนะคะ จะมีความนุ่มแน่นและร่วนละมุนจากมะพร้าวทึนทึก (มะพร้าวแก่ที่เนื้อยังนุ่มหน่อย เคี้ยวเพลิน) บางร้านจะใส่ถุงใสขายเป็นชิ้นๆ พกพาง่าย เหมาะกับการซื้อเป็นของฝากแบบขนมไทยโบราณ อีกคำที่คนค้นเยอะคือ “ข้าวตอกตั้ง ประวัติ” เท่าที่เราหาข้อมูลและฟังจากคนพื้นที่ ขนมนี้เป็นขนมไทยโบราณที่ใช้วัตถุดิบพื้นบ้าน ทำง่ายแต่พิถีพิถัน โดยเฉพาะเรื่องการอบควันเทียน ซึ่งทำให้กลิ่นหอมแบบไทยๆ ชัดมาก สมัยก่อนนิยมปั้นเก็บใส่โหลไว้กินระหว่างเดินทาง หรือช่วงหน้าฝนที่ออกไปไหนลำบาก เพราะเก็บได้นานเป็นเดือนถ้าทำแห้งพอดีและเก็บมิดชิด นอกจากนี้ยังพบว่าเอาไปทำบุญใส่บาตรหรือในเทศกาลสำคัญได้ด้วย เลยไม่แปลกที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “ขนมไทยโบราณหากินยาก” เพราะเดี๋ยวนี้ร้านที่ยังทำแบบดั้งเดิมมีไม่เยอะแล้ว ถ้าจะลองชิม เราแนะนำให้สังเกต 3 อย่างค่ะ 1) กลิ่น—ควรหอมควันเทียนแบบนุ่มๆ ไม่ฉุน 2) เนื้อสัมผัส—มีความกรุบของข้าวตอกจริง ไม่ใช่แป้งล้วน 3) ความหวาน—ควรหวานพอดีและมีมันจากมะพร้าวทึนทึก เวลากินให้ตัดเป็นครึ่งคำก็ได้ จะได้เคี้ยวสบายขึ้น หลายคนอาจสับสนกับชื่อคล้ายๆ กัน เช่น “ขนมข้าวโป้ง” หรือขนมที่ทำจากข้าวเหมือนกัน ข้าวตอกตั้งจะเด่นตรงใช้ “ข้าวตอก” เป็นหลักและมักอบควันเทียน กลิ่นจะละมุนเป็นเอกลักษณ์มากค่ะ ส่วนตัวเราชอบกินข้าวตอกตั้งกับกาแฟดำหรืออเมริกาโน่เย็น เพราะความขมของกาแฟช่วยตัดหวาน ทำให้กลิ่นควันเทียนยิ่งเด่น หรือถ้าเป็นชาร้อนก็เข้ากันดีมาก ใครเจอร้านที่ยังทำขาย แนะนำให้ซื้อชิมสักถุง ระวังติดใจจริงๆ ค่ะ