การตีมีด

ถ้าใครเสิร์ชหา “โรงตีมีด” แล้วอยากได้ฟีลไปเห็นของจริงแบบใกล้ๆ เราแนะนำให้ลองแวะมาที่บ้านหลับมืนพรวน จ.น่านเลยค่ะ ที่นี่การตีมีดเป็นงานฝีมือดั้งเดิมของชาวไทยพวน และยังทำกันแบบบ้านๆ แต่จริงจังมาก เห็นแล้วเข้าใจเลยว่ากว่าจะได้มีดดีๆ สักเล่มต้องผ่านอะไรบ้าง ตอนเดินเข้าไปแถวโรงตีมีด สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือบรรยากาศงานช่าง: เสียงค้อนกระทบเหล็กดังเป็นจังหวะ มีเตาไฟที่ต้องคุมความร้อนตลอดเวลา แล้วก็มีอุปกรณ์พื้นฐานที่ดูเรียบง่าย แต่ใช้คล่องมือมาก ช่างจะเริ่มจากการเผาเหล็กให้ร้อนพอดี จากนั้นค่อยๆ ตีขึ้นรูปให้เป็นทรงมีดตามที่ต้องการ บางเล่มเป็นมีดใช้งานในสวน บางเล่มเป็นมีดปลายแหลมสำหรับงานละเอียด สิ่งที่เราชอบคือ “จังหวะ” ของการทำงาน ทุกขั้นไม่ได้รีบ แต่ต้องแม่น ทั้งการกะความร้อนตอนเผา การตีให้คมเส้นตรง และการแต่งคมมีดให้สวย พอขึ้นรูปเสร็จจะมีช่วงปรับแต่ง เช่น เจียร/ตะไบให้เข้ารูป แล้วค่อยลับคม ช่วงลับคมนี่ดูเพลินมาก เพราะแค่กดน้ำหนักมือผิดนิดเดียว คมอาจไม่เท่ากันได้ ถ้าจะไปชมโรงตีมีด แนะนำให้เตรียมตัวนิดนึงค่ะ - ไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ จะไม่ร้อนเกิน และแสงสวยสำหรับถ่ายรูป - ใส่รองเท้าหุ้มส้น เผื่อเดินใกล้พื้นที่ทำงานที่มีเศษโลหะ/พื้นขรุขระ - ขออนุญาตก่อนถ่ายวิดีโอหรือเข้าใกล้เตาไฟ ช่างส่วนใหญ่ใจดี แต่พื้นที่ทำงานมีความร้อนและค่อนข้างอันตราย อีกอย่างที่ได้จากการไปดูโรงตีมีดคือเรื่อง “คุณค่า” ของงานฝีมือในชุมชน ไม่ใช่แค่ของใช้ แต่คือภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมา เราว่าใครที่สนใจงานช่าง งานคราฟต์ หรืออยากเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในน่าน ลองเพิ่มจุดนี้ไว้ในลิสต์ แล้วจะเข้าใจคำว่า ‘การตีมีด’ แบบที่อ่านอย่างเดียวไม่เท่ากับได้เห็นด้วยตาตัวเองจริงๆ