EP1 : บทนำสู่การออกแบบท่าเต้น

เวลาค้นคำว่า choreography คือ / choreograph คือ / choreographer คือ หลายคนจะเจอความหมายสั้น ๆ แบบพจนานุกรม แต่พอเอามาใช้จริงตอนทำงานเต้นยังงงอยู่ดี เราเลยสรุปเป็น “บทนำ” แบบคนเรียนการเต้นที่เอาไปต่อยอดได้ทันทีค่ะ 1) บทนำ หมายถึงอะไร (ในงานเขียน/งานนำเสนอ/งานเต้น) สำหรับเรา “บทนำ” คือส่วนที่ปูพื้นให้คนดูเข้าใจว่าเรากำลังจะพาไปไหน มีกรอบความคิดอะไร และต้องรู้อะไรล่วงหน้า ในหัวข้อการเต้น บทนำที่ดีจะบอก - นิยามคำสำคัญ (เช่น choreography, choreographer) - เป้าหมายของชิ้นงาน/คาบเรียน - ภาพรวมกระบวนการสร้างสรรค์ (ตั้งแต่ไอเดียจนจบการแสดง) พอมีบทนำ คนดูหรือคนเรียนจะตามทันว่า “การออกแบบท่าเต้น” ไม่ใช่แค่จำท่า แต่เป็นการคิดและจัดระบบการเคลื่อนไหวให้สื่อสารได้ 2) Choreography คืออะไร choreography (การออกแบบท่าเต้น) คือ “กระบวนการสร้างสรรค์และจัดวางการเคลื่อนไหว” ให้เกิดผลงานเต้นรำที่มีโครงสร้าง เช่น มีจุดเริ่มต้น–ช่วงพัฒนา–จุดจบ ไม่ว่าจะเป็นงานเต้นร่วมสมัย เต้นตะวันตก หรือการเต้นเพื่อสื่อสารเรื่องราว/อารมณ์ แนวคิดสำคัญคือไม่ได้เกิดจากท่าทีละท่าแบบสุ่ม แต่เป็นการ “ร้อยเรียง” ให้เป็นชุด มีจังหวะ มีทิศทาง และมีความหมาย 3) Choreograph คืออะไร choreograph เป็นคำกริยา แปลว่า “ออกแบบ/สร้างท่าเต้น” หรือ “วางโครงสร้างการเคลื่อนไหว” เวลาลงมือ choreograph จริง ๆ สิ่งที่ทำบ่อยคือ - เลือกแนวคิดหรือธีม (อยากเล่าอะไร) - เลือกคุณภาพการเคลื่อนไหว (นุ่ม/หนัก/คม/ต่อเนื่อง) - วางองค์ประกอบบนพื้นที่ (ทิศทาง ระดับสูง-ต่ำ รูปแบบการยืน) - กำหนดจังหวะและการนับ (count) ให้สอดคล้องกับเพลงหรือเสียง 4) Choreographer คือใคร choreographer (นักออกแบบท่าเต้น/ผู้ออกแบบท่าเต้น) คือคนที่ “คิดและกำกับงานเคลื่อนไหว” ไม่ใช่แค่คิดท่า แต่ต้องประสานทีม ซ้อม ปรับแก้ และคุมภาพรวมให้ไปถึงวัตถุประสงค์ของการแสดง บางงาน choreographer ทำหน้าที่เหมือนผู้กำกับย่อม ๆ เพราะต้องสื่อสารกับนักเต้น เรื่องคาแรกเตอร์ อารมณ์ และความพร้อมของร่างกายด้วย ทริคเล็ก ๆ ที่เราใช้ตอนเริ่มออกแบบท่าเต้น ถ้านึกไม่ออก ให้เริ่มจาก 3 คำถาม: “เริ่มตรงไหน–พาไปไหน–จบยังไง” แล้วค่อยเลือกท่าหรือ movement ที่ตอบอารมณ์นั้น วิธีนี้ช่วยให้ choreography ของเราดูมีที่มา ไม่หลุดธีม และดูเป็นงานที่มีโครงสร้างมากขึ้นค่ะ