พระอังคีรส วัดราชบพิธ

ถ้าใครกำลังค้นว่า “อังคีรส แปลว่าอะไร” เราเคยงงเหมือนกัน เพราะเห็นคำนี้ใช้เป็นพระนาม เช่น “พระพุทธอังคีรส” ที่วัดราชบพิธฯ เลยลองอ่านข้อมูลและสังเกตจากงานศิลป์ในพระอุโบสถ แล้วสรุปให้แบบเข้าใจง่าย ๆ ค่ะ ความหมายของคำว่า “อังคีรส” โดยใจความที่พบใช้กันในบริบทพระพุทธศาสนา คือเป็นพระนามหนึ่งของพระพุทธเจ้า สื่อถึง “ผู้มีรัศมีแผ่ซ่าน” หรือ “ผู้เปล่งรัศมีจากพระวรกาย” พอรู้ความหมายแล้ว เวลามององค์พระประธานจะรู้สึกว่าชื่อกับบรรยากาศมันไปด้วยกันจริง ๆ โดยเฉพาะตอนแสงภายในกระทบผิวองค์พระที่ดูสว่างนวล ๆ ส่วนตัวเราแนะนำให้สังเกต 3 จุดเวลามากราบพระพุทธอังคีรสที่วัดราชบพิธฯ เพื่อเชื่อมความหมาย “อังคีรส” กับสิ่งที่เห็นตรงหน้า 1) “พระรัศมีรูปเปลว” ด้านบนพระเศียร: จุดนี้ช่วยให้ตีความคำว่าอังคีรสได้ชัด เพราะรัศมีเป็นสัญลักษณ์ของความสว่างไสว/ความรุ่งเรืองทางธรรม ที่เหมือนแผ่ออกมา 2) พุทธลักษณะปางสมาธิ: องค์พระเป็นปางสมาธิ ขัดสมาธิราบ ให้ความรู้สึกสงบนิ่งมาก พออ่านความหมายแล้วจะเข้าใจว่า “รัศมี” ไม่ได้หมายถึงแสงอย่างเดียว แต่เหมือนสื่อถึงความผ่องใสจากการบรรลุธรรมด้วย 3) บรรยากาศภายในพระอุโบสถ: ในโบสถ์มีรายละเอียดตกแต่งวิจิตร ทั้งเพดานและผนังลวดลายทอง รวมถึงโคมระย้าที่ห้อยลงมา ทำให้แสงสะท้อนออกมาดูอร่ามตา ยิ่งช่วยขับความรู้สึก “แผ่รัศมี” แบบที่ชื่ออังคีรสสื่อไว้ (ถ้าไปช่วงคนไม่เยอะ จะได้ยืนดูรายละเอียดแบบเต็ม ๆ) ทริคเล็ก ๆ สำหรับคนที่ตั้งใจไปไหว้/ถ่ายรูป: ลองยืนมุมกลางแนวแกนของพระอุโบสถ จะได้เห็นองค์พระประธาน เครื่องสักการะ เทียน และฉากหลังลวดลายทองอยู่ในเฟรมเดียว ภาพจะดูมีมิติและสื่อความ “สว่างไสว” ตามความหมายคำว่าอังคีรสได้ดีมาก สรุปสั้น ๆ อีกครั้ง: “อังคีรส” แปลในความหมายที่ใช้กับพระพุทธเจ้าได้ว่า “ผู้มีพระรัศมีแผ่ซ่านจากพระวรกาย” และเมื่อโยงกับ “พระพุทธอังคีรส” ที่วัดราชบพิธฯ จะยิ่งเข้าใจทั้งชื่อและความงดงามขององค์พระกับบรรยากาศในโบสถ์ไปพร้อมกันค่ะ