จากประสบการณ์เลี้ยงลูกวัย 1 ขวบกว่า จะเห็นได้ว่าเด็กแต่ละคนมีพัฒนาการด้านการพูดไม่เหมือนกัน บางคนจะพูดคำเดียวได้ชัดเจน บางคนอาจจะยังออกเสียงไม่ชัดแต่สามารถเข้าใจคำสั่งง่ายๆ ได้ เช่น ยกแขน นั่ง หรือ โบกมือบ้ายบาย สิ่งสำคัญที่สังเกตคือการตอบสนองต่อเสียงและสายตาของผู้ใหญ่ เช่น การสบตาเวลาพูด และการเลียนเสียงหรือลูกเล่นคำง่ายๆ ที่ได้ยินรอบตัว ซึ่งสามารถพัฒนาได้ด้วยวิธีง่ายๆ อย่างการใช้เทคนิค Parallel Talk คือ พูดบรรยายสิ่งที่ลูกกำลังทำตรงหน้า ไม่ต้องบังคับให้พูดหรือตั้งคำถาม ปล่อยให้คำพูดของคุณเป็นแบบอย่างให้เขา การหลีกเลี่ยงการใช้มือถือหรือพี่เลี้ยงที่พูดน้อยเป็นเวลานานก็ช่วยส่งเสริมการพูดได้ดีขึ้น เพราะเด็กจะไม่ได้รับโอกาสในการฝึกภาษาและการเลียนแบบ สำหรับพ่อแม่ที่กังวลว่าลูกตัวเองพูดช้า ควรสังเกตอาการผิดปกติที่ควรพบแพทย์ทันที เช่น เด็กอายุ 1 ขวบไม่สบตา ไม่หันตามเสียง หรือไม่พยายามทำเสียงเลียนแบบ รวมถึงไม่แสดงท่าทาง เช่น โบกมือหรือชี้ของที่ต้องการภายในช่วงเวลาที่เหมาะสม สุดท้าย พัฒนาการด้านภาษาเป็นเรื่องต้องรอและสังเกตการณ์อย่างใจเย็น เด็กบางคนอาจพูดช้ากว่าเพื่อนแต่กลับมาเร็วและพูดเป็นชุดภายในเวลาสั้นๆ ดังนั้นไม่ควรกดดัน แต่ควรเปิดโอกาสและสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ภาษาของลูกอย่างสม่ำเสมอ