พระเหรียญ

หลายคนเวลาหา “ด้านหลังเหรียญ” มักอยากเช็กว่าเหรียญที่มีอยู่ตรงกับรุ่น/งานสร้างจริงไหม เพราะด้านหลังนี่แหละเป็นจุดที่ต่างกันเยอะกว่าด้านหน้า ผมเลยสรุปวิธีดูแบบที่ผมใช้เวลามีคนส่งรูปมาถาม (เน้นเหรียญเนื้อทองแดงที่ด้านหลังมีอักขระยันต์กับตัวเลขไทย) 1) ดู “ข้อความวงรอบ” ให้ครบก่อน เหรียญหลายรุ่นจะใส่ชื่อวัด/จังหวัดไว้ด้านหลัง เช่น “วัดบางกะพ้อม สมุทรสงคราม” หรือบางเหรียญจะมีข้อความงานสร้าง เช่น “ที่ระลึกงานผูกพัทธสีมา” รวมถึงบางรุ่นที่ระบุสถานที่ชัด ๆ อย่าง “วัดละหารไร่ จ.ระยอง” เวลาเทียบรูป ให้ซูมอ่านทีละคำ เพราะตัวอักษรไทยบางจุดพิมพ์ตื้น/สึกง่าย 2) เช็ก “ยันต์กลางเหรียญ” และการวางตำแหน่ง ด้านหลังเหรียญมักมีอักขระยันต์อยู่ตรงกลาง แล้วมีอักขระไทยล้อมรอบ จุดที่ผมดูคือ - ยันต์อยู่ “กลางเป๊ะ” หรือเยื้อง - เส้นยันต์คม/กลมมน (ขึ้นกับการสึกและการกดพิมพ์) - มี “ตัวเลขไทย” อยู่ตรงกลางหรือแทรกในยันต์หรือไม่ ถ้าเป็นเหรียญที่ผ่านใช้จริง รอยสึกจะไปตามจุดนูนของยันต์ก่อนเสมอ 3) ดูตัวบอกรุ่น เช่น “รุ่น ๒” บางเหรียญมีคำว่า “รุ่น ๒” อยู่ด้านล่างด้านหลัง แบบนี้ช่วยยืนยันได้มาก เวลาถ่ายรูปให้เห็นคำว่า “รุ่น” กับเลขไทยชัด ๆ จะตอบได้ไวขึ้น เพราะหลายรุ่นหน้าคล้ายกัน แต่หลังต่างกันตรงคำนี้ 4) สังเกตขอบเหรียญและขอบพิมพ์ เหรียญทรงไข่กับทรงโล่ ขอบจะให้ความรู้สึกไม่เหมือนกัน เช่น ทรงโล่มักมีเหลี่ยม/มุมมากกว่า และบางพิมพ์จะมีขอบนูนล้อมรอบ ทำให้ตัวหนังสือด้านหลังดู “ถอยเข้าไป” นิดหนึ่ง การเทียบรูปควรดูทั้งทรงและสัดส่วน ไม่ใช่ดูแค่ยันต์ 5) วิธีถ่าย “ด้านหลังเหรียญ” ให้เห็นรายละเอียด (แนะนำจากที่ผมใช้เอง) - ใช้แสงธรรมชาติข้างหน้าต่าง เลี่ยงแฟลชตรง ๆ เพราะสะท้อนจนอ่านอักขระไม่ออก - เอียงเหรียญเล็กน้อย 10–20 องศาให้เงาตก จะเห็นยันต์นูนชัดขึ้น - ถ่ายใกล้พอให้ตัวหนังสืออ่านได้ แต่ไม่ใกล้จนเบลอ (แตะโฟกัสที่ตัวหนังสือวงรอบ) ถ้าอยากให้ช่วยดู “ด้านหลังเหรียญ” แบบตรงรุ่นมากขึ้น ส่งรูปด้านหลังแบบชัด ๆ พร้อมบอกทรงเหรียญ (ไข่/โล่) และถ้ามีอ่านข้อความได้ เช่น “ที่ระลึกงานผูกพัทธสีมา”, “วัดบางกะพ้อม สมุทรสงคราม”, “วัดราชเพลิงทอง”, “รุ่น ๒” จะช่วยเทียบได้เร็วครับ