ประเภทของหัวสกรู/ไขควง

. ประเภทของหัวสกรูและไขควง (จากภาพ image.png)

ภาพ image.png แสดงถึงรูปทรงของ "หัวสกรู" (Screwdriver Drives) แบบต่าง ๆ ซึ่งส่งผลต่อแรงบิดและการเลือกใช้เครื่องมือให้ถูกต้อง:

กลุ่มมาตรฐานทั่วไป:

Slotted (Flathead): หัวแบนแบบร่องเดี่ยว เรียบง่าย เป็นมาตรฐานยุคแรก ๆ ใช้ในงานทั่วไป แต่ลื่นหลุดง่ายหากใช้แรงบิดสูง

Phillips: หัวแฉกกากบาท ออกแบบมาให้ไขควงหลุดออกเอง (Cam-out) เมื่อแรงบิดถึงกำหนดเพื่อป้องกันเกลียวหวาน

Pozidriv / Supadriv: พัฒนาต่อจากหัวแฉก Phillips โดยเพิ่มเส้นสันเล็ก ๆ ระหว่างแฉก ช่วยให้เกลาะแน่นขึ้น ลดการลื่นหลุด นิยมใช้มากในยุโรป

JIS (Japanese Industrial Standard): หัวแฉกมาตรฐานญี่ปุ่น ดูคล้าย Phillips แต่ร่องจะตื้นและเหลี่ยมคมกว่า ทำให้แน่นกว่า ไม่หลุดง่าย (ไม่ควรใช้ไขควง Phillips ทั่วไปขันเพราะจะทำให้หัวรูด)

Frearson: คล้าย Phillips แต่ร่องตรงกลางจะแหลมและเป็นมุมฉากมากกว่า นิยมใช้ในงานไม้และเครื่องมือวินเทจ

กลุ่มที่เน้นแรงบิดสูง (High Torque):

Torx: หัวดาว 6 แฉก ส่งผ่านแรงบิดได้สูงมากโดยที่ไขควงไม่ลื่นหลุด

Hex (Allen): หัวหกเหลี่ยมด้านใน นิยมใช้ในเฟอร์นิเจอร์น็อคดาวน์ เครื่องจักร และจักรยาน

Robertson: หัวสี่เหลี่ยมจัตุรัส รับแรงบิดได้ดี จัดศูนย์ง่าย นิยมใช้มากในแคนาดาและงานไม้

Bristol / Tri-Groove: หัวแบบร่องฟันเฉพาะทาง มักใช้ในงานอุตสาหกรรมและยานยนต์ที่ต้องการแรงบิดสูง

กลุ่มป้องกันการแกะ/ดัดแปลง (Tamper-Resistant / Security):

Security Torx / Security Hex / Security Pozidriv: เหมือนเวอร์ชันปกติ แต่มี "แกนปักตรงกลาง" ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะที่มีรูตรงกลางเท่านั้นถึงจะขันได้

Tri-Wing: หัว 3 แฉก นิยมใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า (เช่น เครื่องเล่นเกม)

Spanner: หัวแบบ 2 รู (ตาแมว) ป้องกันการแกะโดยสิ้นเชิง มักพบในมิเตอร์ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์สาธารณะ

Clutch: หัวทรงนาฬิกาทราย ป้องกันการงัดแงะ ใช้ในงานยานยนต์บางประเภท

Pentalobe: หัวดาว 5 แฉก มักพบในอุปกรณ์ของ Apple (เช่น iPhone, MacBook)

One-Way: ออกแบบมาให้ "ขันเข้าได้ง่าย แต่ขันออกไม่ได้" หากไม่มีเครื่องมือพิเศษ เพื่อความปลอดภัยถาวร

2. ประเภทของโบลต์, นัต และสกรูเกลียวปล่อย (จากภาพ image_2.png)

ภาพ image_2.png เป็นคู่มือวาดมือที่จำแนกชิ้นส่วนยึดติดเชิงกลออกเป็นกลุ่ม ๆ ดังนี้:

🔩 Bolts & Cap Screws (สลักเกลียวและสกรูหัวหมวก)

สลักเกลียวตัวผู้สำหรับยึดชิ้นงาน มักใช้คู่กับนัต (ตัวเมีย) มีการระบุเกรดความแข็งบนหัว (เช่น A307, Grade 5, Grade 8)

Hex Bolt / Tap Bolt: สลักเกลียวหัวหกเหลี่ยมมาตรฐาน

Carriage Bolt / Step Bolt / Elevator Bolt: สลักเกลียวหัวกลมมน ด้านใต้หัวจะมีบ่าสี่เหลี่ยมเพื่อล็อกไม่ให้หมุนตามเมื่อขัน นิยมใช้ในงานไม้หรือโครงสร้าง

Flange Bolt: หัวหกเหลี่ยมแบบมีแหวนในตัว ช่วยกระจายแรงกด

Structural Bolt: สลักเกลียวความแข็งสูงสำหรับงานโครงสร้างเหล็ก

🔩 Socket Products (กลุ่มสกรูหัวหลุม)

สกรูที่ใช้ประแจแอล (Hex key) ขัน มีความเรียบร้อยและทนแรงบิดสูง

Socket Cap Screw: หัวทรงกระบอกจม

Button Socket: หัวกลมมน ผิวเรียบเนียน

Flat Socket: หัวเตเปอร์ (ทรงกรวย) สำหรับขันฝังจมเสมอผิวหน้างาน

🔩 Set Screws (สกรูตั้งระยะ / สกรูหนอน)

สกรูที่ไม่มีหัว ใช้ขันจมลงไปในชิ้นงานเพื่อล็อกตำแหน่ง (เช่น ล็อกมู่เล่กับแกนมอเตอร์) โดยปลายสกรูมีหลายแบบตามการใช้งาน เช่น Flat Point (ปลายเรียบ), Cup Point (ปลายถ้วยยึดแน่น), หรือ Cone Point (ปลายแหลม)

🪛 Machine Screws (สกรูงานเครื่องกล)

สกรูตัวเล็กเกลียดละเอียด มักใช้ขันลงในรูที่ต๊าปเกลียวไว้แล้ว มีรูปทรงหัวหลากชนิด เช่น Flat Head (หัวจมเรียบ), Pan Head (หัวกะทะกลม), หรือ Truss Head (หัวร่มหน้ากว้าง)

⭕ Washers (แหวนรอง)

ใช้รองระหว่างโบลต์/นัต กับชิ้นงาน เพื่อกระจายแรงหรือป้องกันการคลายตัว

USS / SAE Flat: แหวนอีแปะหน้าเรียบทั่วไป

Fender: แหวนรองหน้ากว้างพิเศษ สำหรับงานที่ต้องการกระจายแรงมาก ๆ (เช่น งานพลาสติกหรือไม้บาง)

Split Lock / Internal & External Tooth: แหวนสปริงและแหวนจัก มีหน้าที่ล็อกเกลียวป้องกันการคลายตัวจากแรงสั่นสะเทือน

⬡ Nuts (แป้นเกลียวตัวเมีย / นัต)

Hex Nut / Heavy Hex: ตัวเมียหกเหลี่ยมมาตรฐาน

Nylock Nut: ตัวเมียที่มีวงแหวนไนลอนด้านใน ช่วยกันคลายจากแรงสั่นสะเทือนได้ดีมาก

Wing Nut (นัตหางปลา): ออกแบบมาให้ใช้มือบิดขันเข้า-ออกได้ง่ายโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ

T-Nut / Acorn Nut: นัตเฉพาะทาง เช่น T-Nut สำหรับฝังในเนื้อไม้ หรือ Acorn Nut (หัวหมวก) เพื่อความสวยงามและป้องกันคมเกลียว

🪵 Threaded Inserts (เกลียวฝัง)

ปลอกเกลียวโลหะสำหรับฝังลงในวัสดุที่อ่อนกว่า (เช่น ไม้ หรือ พลาสติก) เพื่อสร้างเกลียวโลหะที่แข็งแรง ทำให้สามารถขันสกรูเข้าออกได้บ่อยครั้งโดยที่เนื้อวัสดุเดิมไม่เสียหาย