การดูแลไข้หวัด RSV ไข้ ไอ น้ำมูก ฉบับพี่พยาบาล

หลายบ้านพอได้ยินว่า “RSV ในทารก” จะกังวลมาก เพราะมักเริ่มเหมือนไข้หวัดธรรมดา แต่บางคนอาการลงปอดได้ค่ะ จากประสบการณ์ดูแลเด็กเล็ก สิ่งสำคัญคือ “สังเกตอาการ” และ “ดูแลแบบประคับประคอง” ให้ถูกทาง อาการ RSV ในทารกที่พบบ่อย - ไข้ (บางคนไข้ไม่สูงก็เป็นได้) - ไอ น้ำมูก คัดจมูก หายใจเสียงดังครืดคราด - กินนม/กินได้น้อยลง งอแง นอนยาก - อาจมีหายใจเร็ว เหนื่อยง่าย โดยเฉพาะตอนดูดนม วิธีดูแลไข้ ไอ น้ำมูก RSV ที่บ้าน (แนวทางประคับประคอง) 1) ลดไข้ให้เหมาะสม: ถ้ามีไข้และดูไม่สบาย ให้เช็ดตัวด้วยน้ำอุ่น และใช้ยาลดไข้ตามน้ำหนัก/ฉลากยา (หลีกเลี่ยงการให้ยาหลายชนิดซ้ำซ้อน) 2) ล้างจมูก/ดูดน้ำมูก: น้ำมูกทำให้ทารกกินนมลำบากมาก แนะนำหยอดน้ำเกลือแล้วดูดน้ำมูกก่อนมื้อ และก่อนนอน ช่วยให้หายใจโล่งขึ้น 3) เพิ่มน้ำ/นมทีละน้อยแต่บ่อยขึ้น: เด็กที่คัดจมูกมักดูดนมได้น้อย ลองแบ่งมื้อถี่ขึ้น เพื่อป้องกันขาดน้ำ สังเกตปัสสาวะควรยังมีตามปกติ 4) จัดท่านอนและสภาพแวดล้อม: ให้นอนหงายตามหลักความปลอดภัยทารก แต่สามารถยกศีรษะเล็กน้อยด้วยการปรับระดับที่นอนอย่างปลอดภัย (ไม่ใช้หมอนหนุนในทารกเล็ก) ห้องควรอากาศถ่ายเท หลีกเลี่ยงควันบุหรี่/ธูป/สเปรย์ 5) ระวังยาลดน้ำมูก-ยาแก้ไอ: เด็กเล็กไม่ควรใช้ยาบางกลุ่มเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะอาจเกิดผลข้างเคียงได้ เน้นล้างจมูกและให้ดื่มนม/น้ำพอเป็นหลัก RSV รักษายังไง? (ทำไมส่วนใหญ่ไม่มียาฆ่าเชื้อ) RSV เป็นไวรัส การรักษาหลักคือประคับประคอง เช่น ลดไข้ ล้างจมูก ให้น้ำ/นม และเฝ้าระวังอาการปอดอักเสบ ยาปฏิชีวนะจะใช้เฉพาะกรณีแพทย์สงสัยติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนเท่านั้นค่ะ สัญญาณอันตรายที่ควรรีบไปโรงพยาบาล - หายใจเร็วมาก หน้าอกบุ๋ม ปีกจมูกบาน หรือหอบเหนื่อย - ดูดนมแทบไม่ได้/อาเจียนมาก เสี่ยงขาดน้ำ (ปัสสาวะน้อยลง ปากแห้ง ซึม) - ซึมลง ปลุกยาก เขียวคล้ำที่ปาก/เล็บ - ไข้สูงต่อเนื่องหลายวัน หรืออาการแย่ลงแม้ดูแลแล้ว สุดท้าย RSV ในทารกส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นใน 5–7 วัน แต่อาการไออาจอยู่นานกว่านั้นได้ค่ะ ถ้าที่บ้านมีเด็กเล็กมาก (โดยเฉพาะอายุน้อยกว่า 6 เดือน/คลอดก่อนกำหนด) แนะนำเฝ้าดูการหายใจและการกินนมเป็นพิเศษ และอย่าลังเลไปพบแพทย์เมื่อมีสัญญาณเสี่ยงนะคะ