วิธีการนับ #ข้อสอบ

หลายคนเจอโจทย์แนว “แจกการ์ดให้เพื่อนๆ ทุกคนยกเว้นตัวเอง” ในวิชาคณิตศาสตร์แล้วมักสะดุดตรงการตั้งสมการ จริงๆ โจทย์แบบนี้ซ่อนโครงสร้างของ “เลขยกกำลังสอง/สมการกำลังสอง” อยู่แบบเนียนๆ ค่ะ แนวคิดหลักคือ: ถ้าในห้องมีนักเรียนทั้งหมด n คน และ “แต่ละคน” แจกการ์ดให้เพื่อนทุกคน “ยกเว้นตัวเอง” แปลว่า 1 คนจะแจกได้ (n-1) ใบ ดังนั้นการ์ดทั้งหมดที่ถูกแจกจะเท่ากับ n×(n-1) ใบ ซึ่งเป็นที่มาของสูตรยอดฮิต n(n-1)=จำนวนการ์ดทั้งหมด ในรูปโจทย์นี้ให้ทั้งหมด 1722 ใบ ก็จะได้ n(n-1)=1722 ขยายเป็นสมการกำลังสองได้เลย: n^2 - n - 1722 = 0 ตรงนี้คือจุดที่ “เลขยกกำลังสอง” เข้ามาเกี่ยว เพราะเราต้องหาค่า n ที่ทำให้ n^2 - n เท่ากับ 1722 วิธีที่ทำข้อสอบเร็ว (ที่ฉันใช้บ่อย) มี 2 ทาง: 1) แยกตัวประกอบ/หาคู่จำนวนคูณ เรามองว่า 1722 = n(n-1) คือผลคูณของจำนวนติดกัน 2 จำนวน ลองกะช่วงก่อนว่า 40×41=1640 และ 42×41=1722 พอดี แปลว่า n=42 ทริคคือเริ่มจากรากที่สองของ 1722 (ประมาณ 41) แล้วลองคูณกับเลขติดกัน จะเร็วมาก 2) ใช้วิธีทำกำลังสองสมบูรณ์ (ครบสูตรสายสมการ) n^2 - n = 1722 เติม (1/2)^2 เข้าไป: (n - 1/2)^2 = 1722 + 1/4 = 1722.25 จากนั้นถอดราก จะได้ n ≈ 42 (เลือกค่าบวกเท่านั้น เพราะจำนวนนักเรียนต้องเป็นจำนวนเต็มบวก) ข้อควรระวังที่ชอบพลาดในข้อสอบ: - โจทย์บอก “ยกเว้นตัวเอง” ต้องเป็น (n-1) ไม่ใช่ n - คำว่า “บัตรทั้งหมด/การ์ดทั้งหมด” บางข้อหมายถึง “จำนวนที่แจกทั้งหมด” ไม่ใช่จำนวนที่เหลือ - คำตอบ n ต้องเป็นจำนวนเต็ม และต้องตรวจย้อนกลับด้วยการคูณ n(n-1) อีกครั้ง สรุปสำหรับโจทย์นี้: n(n-1)=1722 ⇒ n=42 ดังนั้นมีนักเรียน 42 คนในห้อง