ในช่วงฤดูฝนที่ไม่สามารถกรีดยางได้ตามปกติ ผมลองหากิจกรรมเสริมที่ช่วยเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว และพบว่าการเก็บไส้เดือนมาขายเป็นทางเลือกที่ดีมาก ไส้เดือนเป็นสิ่งมีชีวิตที่เจริญเติบโตได้ดีในช่วงฝนเพราะดินอ่อนนุ่มและชื้น ทำให้ง่ายต่อการเก็บและมีปริมาณมาก ผมเริ่มต้นด้วยการศึกษาวิธีหาหรือเลี้ยงไส้เดือนในพื้นที่ของตัวเอง การเก็บไส้เดือนขายไม่ต้องลงทุนสูง ใช้เวลาว่างระหว่างหยุดกรีดยางได้อย่างเต็มที่ ราคาขายในตลาดและจากกลุ่มเกษตรกรทำปุ๋ยหมักหรือเลี้ยงปลา มีความต้องการสูง เพราะไส้เดือนเป็นวัตถุดิบที่ดีสำหรับอาหารสัตว์และการทำปุ๋ยอินทรีย์ นอกจากนี้ การทำงานเก็บไส้เดือนยังทำให้ได้ออกกำลังกายและสัมผัสธรรมชาติ ช่วยลดความเครียดจากปัญหาเศรษฐกิจและการเกษตรที่มีความผันผวน ผมจะแนะนำให้เพื่อนเกษตรกรหรือคนในชุมชนลองทำดู เพราะนอกจากจะสร้างรายได้เพิ่มแล้วยังเป็นการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าอีกด้วย สุดท้ายนี้ หากใครสนใจ สามารถเริ่มต้นด้วยการฝึกหาวิธีเก็บไส้เดือนและติดตามกลุ่มชุมชนที่มีการซื้อขายเพื่อเข้าใจตลาดและราคาขายอย่างละเอียดครับ จุดเด่นของวิธีนี้คือสามารถเปลี่ยนวิกฤตฤดูฝนเป็นโอกาสใหม่ที่ยั่งยืนได้จริง