นิยามของคำว่า "สารสกัด"

นิยามของคำว่า "สารสกัด"

"สะตุ ประสะ ฆ่าพิษยา"

"สารสกัด" คือการสกัดเอาสาร

ที่มีความเข้มข้น "โดสแรง"

จุดประสงค์ คือทำให้เห็นผลไว

มักใช้ในการทำยาเคมี อาหารเสริมที่เข้มข้นสูง

"สะตุ ประสะ ฆ่าพิษยา" คือศัพท์เฉพาะ

ของแพทย์แผนไทย

คือการทำยา ให้สะอาด/ เข้มข้น /เจือจาง

ตัดพิษยาหมดไป

ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ การปรุงยาเฉพาะสูตร

"แพทย์แผนไทย"

ไม่นิยม "การสกัดสาร"

ที่เข้มข้น รุนแรง เกินไป

ถือว่าเป็น "เกรดยา"

เราเล็งเห็นผลระยะยาว ที่จะเกิดขึ้นกับอวัยวะภายใน

เช่น

การสกัดสาร 1 เม็ด

ความแรงของยา 8-10เท่า

ยาสกัดจึงแนะนำให้คนป่วย

ทานแค่ 7-10วันหยุด

เพราะมีผลต่อตับไต

"สารสกัดอาหารเสริมหรือยา"

ที่ใช้โดสสูงมากๆ

ทานติดต่อกันเกิน2-3เดือน

บางคนกินอาหารเสริม

ต่อเนื่อง 6เดือนขึ้นไป

มักจะพบว่าผู้ป่วยค่าไตขึ้นสูง

ดังนั้นการกินสารสกัด

ต้องกินแค่ระยะเวลาสั้นๆเท่านั้น

ในสายแพทย์แผนไทย ตีความว่า "สารสกัด"

ให้ใช้แค่พอเหมาะ ร่างกายปรับสมดุลได้

แล้วต้องรู้จักหยุด

หากเกินขนาดนานเกิน ธาตุจะเสียสมดุลทันที

.

ยกตัวอย่าง

สารสกัดกระเทียม ถังเช่า

"กระเทียม" รสร้อน ฤทธิ์ยาร้อน

"ถังเช่าสกัด" ฤทธิ์ยาร้อน

ทานขับไขมัน ให้เลือดลมเดินดี

อาการจะดีขึ้นไว ในระยะแรกช่วง10-20วัน

แต่พอไม่หยุดทาน ทานต่อเนื่องนานเกินไป

จะเกิดการสะสม "ฤทธิ์ยาร้อน"

ทำให้ตัวร้อนขึ้น

"ฤทธิ์ยาร้อน"

จะเข้าไปกระทบอวัยวะภายใน

ตับร้อน ตาจะเริ่มแดง ผิวแห้ง

ไตร้อน ฉี่จะเริ่มเยอะขึ้น

หากรู้ตัวแต่ยังไม่หยุดทาน

เพราะดูแต่สรรพคุณว่าดี

ไอพิษร้อนจะยิ่งเผาภายใน

"ไส้ร้อน ม้ามร้อน"

"กระเพาะร้อน"

ลมพิษร้อนประทุขึ้นร่างกาย ทำให้ไตทำงานขับพิษหนัก

เพื่อระบายสารร้อนออก จุดนี่อันตรายไตวาย

ไตอักเสบได้

ดังนั้น การใช้สารสกัด แพทย์แผนไทยมองว่า

มันดีแต่แรงเกินไป

เราจึงลดโดสยาอ่อนลง คือการทำสะตุฤทธิ์ยาลง

ใช้แบบฤทธิ์อ่อนๆ ค่อยๆรักษาไปเรื่อยๆ

โดยมองธาตุไม่ให้เสียหาย

การผสมตำรับยา

จะไม่ใช้ยาร้อนเกินไป

หากฤทธิ์ยาร้อนเกินไป

แพทย์แผนไทยจะมีการ ปรับโดสยาลง

เช่น ชงน้ำเยอะๆ อ่อนลง

ทานเว้นวันหรือสองสามวันครั้ง

กินบ้างหยุดบ้างตามร่างกายไหว

การเรียนแพทย์แผนไทย

เป็นการทำยาที่แตกต่าง

เราไม่ได้ต้องการความแรง

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ เป็นการดูแลร่างกาย

ระยะยาวได้แบบปลอดภัย

"ฤทธิ์ยา"จะไม่อมความร้อน หรือค้างในตัวเยอะเกินไป

ยาสมุนไพรไม่ได้อันตราย หากคนกิน "ใช้เป็น ปรับเป็น"

การกินสมุนไพรที่ดี ต้องใช้เป็นตำรับยา

แต่หากใครใช้ยาเดี่ยวๆ ฤทธิ์ยาร้อน -เย็น ไปทางเดียว

ให้ท่านพึงสังเกตร่างกายตัวเอง หากกินเกินพอดี

จะมีอาการแปลกๆเกิดขึ้น เราก็พิจารณาหยุดทาน

คนที่ใช้สมุนไพรไม่เป็น หากใช้ยาเดี่ยว

ตัวเดียวนานๆ 2-3เดือน ผลข้างเคียงที่ได้

จะเหมือนการกิน "สารสกัด"เช่นกัน

ยกตัวอย่าง

สมุนไพรฤทธิ์เย็น

"ย่านาง ฟ้าทะลายโจร รางจืด"

กินนานเกิน ไตเย็น ตับแข็ง

เลือดหนืด ท้องอืด เลือดจาง

สมุนไพรฤทธิ์ร้อน

"ขิง พริก ดีปลี กระเทียม"

กินนานเกิน ไตร้อน ตับร้อน

ฉี่บ่อย เลือดแห้ง ตาแดง ผมร่วง

ร้อนใน มดลูกร้อน เมนส์หาย

ฉะนั้น

การปรับสมดุล-ร้อน-เย็น จึงเป็นหัวใจสำคัญ

ในการดูแลตัวเองไม่ให้ป่วย พร้อมกับการถ่ายพิษเลือด

หลักการง่ายๆค่ะ ถ้าอ่านไม่เข้าใจ

อ่านซ้ำๆหลายๆรอบนะคะ

หมอยุ้ย ภู่หลาน แพทย์แผนไทย

(ไม่อนุญาตแก้ไขดัดแปลง บทความมีลิขสิทธิ์

ก็อปปี้กรุณาให้เครดิต)