Ruby flies. Ruby flies.

ช่วงหลัง ๆ เวลาเดินป่าหรือแถวสวนที่เคยเห็น “แมลงทับ” บินผ่านบ่อย ๆ กลับเจอยากขึ้นมาก เลยอยากสรุปข้อมูลแบบอ่านง่าย เผื่อใครเจอแล้วอยากรู้ว่า “แมลงทับทิม” หรือ “แมงทับทิม” ที่คนพูดถึงกันจริง ๆ คืออะไร และต่างจากแมลงทับแบบอื่นยังไง แมลงทับ (บางพื้นที่เรียกแมงทับ) อยู่ในกลุ่มด้วงปีกแข็ง จุดเด่นคือสีเขียวมรกต/แดงทับทิมเงาวาว โดยคำที่คนค้นบ่อยอย่าง “แมลงทับหัวทับทิม” มักใช้เรียกตัวที่มีโทนสีแดงทับทิมเด่นบริเวณหัวหรืออก (แล้วแต่ชนิด/แสงที่ตกกระทบ) ส่วนคำว่า “แมลงทับทิมทอง” หลายคนใช้เรียกตัวที่สะท้อนสีออกทอง ๆ เมื่อโดนแดด บางทีเป็นความต่างของชนิด บางทีก็เป็นมุมแสงกับสภาพปีกที่เงามาก คำถามยอดฮิต: แมลงทับมีกี่ชนิด? ถ้าตอบแบบกว้าง ๆ คือ “มีหลายชนิดมาก” เพราะในธรรมชาติมีด้วงสีเขียวเมทัลลิกหลายสกุลหลายชนิดที่คนไทยเหมารวมเรียกแมลงทับ แต่ถ้าอยากแยกให้ชัวร์ แนะนำดู 3 อย่างนี้ตอนเจอ: (1) ขนาดลำตัว (2) ลาย/โทนสีที่อกกับปีก (3) รูปทรงหนวดและขา ถ่ายรูปชัด ๆ จะช่วยให้ผู้รู้ช่วยระบุชนิดได้ง่ายขึ้น วงจรชีวิตแมลงทับ โดยทั่วไปคล้ายด้วงปีกแข็ง: ไข่ → ตัวหนอน → ดักแด้ → ตัวเต็มวัย ตัวเต็มวัยมักออกหากินตอนอากาศอุ่น มีแสงแดด และบางช่วงจะเห็นเกาะตามต้นไม้/ดอกไม้เพื่อกินน้ำหวาน ยางไม้ หรือซากพืช (แล้วแต่ชนิด) ส่วนตัวหนอนมักอยู่ในดินหรือในซากไม้ผุ ทำให้พื้นที่ที่มีการใช้สารเคมีจัดหนัก ๆ หรือเก็บกวาดเศษไม้/ใบไม้จนหมด อาจกระทบที่อยู่อาศัยของเขาได้ อีกคำที่คนสงสัยคือ antennae คืออะไร? antennae (อ่านว่า แอน-เท็น-นี) คือ “หนวดของแมลง” ใช้รับกลิ่น รับการสั่นสะเทือน และช่วยนำทาง เวลาเราสังเกตแมลงทับ หนวดจะเป็นส่วนสำคัญที่บอกกลุ่ม/ชนิดได้ด้วย ส่วน “แมลงทับ ความเชื่อ” ในบ้านเราเจอบ่อย เช่น เชื่อว่าเป็นสัตว์มงคล สีสวยเป็นสัญลักษณ์ของโชค/ความรุ่งเรือง หรือถ้าบินเข้าบ้านจะมีข่าวดี ความเชื่อพวกนี้แล้วแต่พื้นที่นะคะ/ครับ แต่ส่วนตัวถ้าเจอจะเลือกดูเฉย ๆ ถ่ายรูปเก็บไว้ แล้วปล่อยกลับธรรมชาติ เพราะเดี๋ยวนี้หายากขึ้นจริง ๆ ถ้าใครอยากช่วยให้มีโอกาสเห็นแมลงทับมากขึ้น ลองเริ่มง่าย ๆ ที่บ้าน/สวน: ลดการพ่นสารเคมีโดยไม่จำเป็น ปล่อยให้มีมุมใบไม้ทับถม/ซากไม้ผุบ้าง และปลูกพืชดอกที่มีน้ำหวานให้แมลง ถ้าเจอแมลงทับทิมสวย ๆ แนะนำถ่ายภาพหลายมุม (ด้านบน ด้านข้าง หนวด/antennae) จะช่วยตอบคำถามว่า “ชนิดไหน” ได้ใกล้เคียงขึ้นมาก