🌟รีวิว: รักษากระดูกสันหลังคด@คณะกายภาพฯ ม.มหิดล (ปิ่นเกล้า)

เผื่อใครกำลังค้นหา “กายภาพบำบัดกระดูกสันหลังคด / scoliosis กายภาพบำบัด” แล้วลังเลว่าจะเริ่มยังไง เราขอมาแชร์ทิปส์ที่ได้จากประสบการณ์จริง (แนวดูแลตัวเองแบบ SELF CARE ให้ Better me, every day) เพื่อให้ไปทำกายภาพฯ แล้วคุ้มและเห็นผลมากขึ้น 1) ก่อนเริ่มกายภาพฯ ควรเตรียมข้อมูลอะไรไปบ้าง - ถ้ามีผล X-ray เก่าหรือรายงานมุมคด (เช่นทรง S กี่องศา) เอาไปให้ครบ จะช่วยให้นักกายภาพประเมินแนวทางได้ตรงจุด - จด “พฤติกรรมที่กระตุ้นอาการปวด” เช่น นั่งนาน, ไขว่ห้าง, ยกของหนัก, สะพายกระเป๋าข้างเดียว รวมถึงตำแหน่งที่ปวด (ช่วงอก/เอว) และระดับความปวดในแต่ละวัน - ถ่ายรูปท่ายืนด้านหน้า/ด้านข้างของตัวเองไว้ก็ได้ บางทีเรามองไม่ออกว่าตัวเอียงหรือไหล่ไม่เท่ากัน 2) กายภาพบำบัดกระดูกสันหลังคดทำอะไรบ้าง (ภาพรวม) โดยทั่วไปจะไม่ได้มีแค่ “นวดให้หายปวด” แต่จะเน้นแก้ที่ต้นเหตุ เช่น - ประเมินท่าทาง: เดิน/ยืน/นั่ง การลงน้ำหนักเท้า สะโพก ไหล่ และแกนลำตัว - ฝึกการหายใจและการจัดแนวลำตัว (เช่นแนว Schroth) เพื่อช่วยให้ลำตัวอยู่ในตำแหน่งที่สมดุลขึ้น - เสริมความแข็งแรงกล้ามเนื้อที่ควรทำงาน และยืดคลายส่วนที่ตึง (หลายคนตึงแบบไม่รู้ตัว) 3) สิ่งที่ทำให้เห็นผลไวขึ้น: “การบ้าน” สำคัญมาก จากที่เราทำมา ถ้าไปคลินิกอย่างเดียวแต่กลับบ้านไม่ฝึก อาการมักจะดีขึ้นช้า แนะนำว่า - ตั้งเวลา 10–20 นาที/วัน แบบทำได้จริง และทำสม่ำเสมอ - โฟกัสคุณภาพมากกว่าจำนวนครั้ง โดยเฉพาะท่าที่เกี่ยวกับการหายใจและการจัดท่า ถ้าทำผิดท่าอาจเมื่อยผิดจุด - ถ้าท่าไหนทำแล้วเจ็บแปลบ/ชาลงขา ให้หยุดแล้วถามนักกายภาพทันที 4) ปรับท่านั่ง-ท่ายืนในชีวิตประจำวัน (ลดปวดหลังระยะยาว) - เลี่ยงนั่งหลังงอและไขว่ห้างนานๆ เพราะทำให้ลำตัวบิดซ้ำๆ - นั่งทำงานให้หลังพิงพนัก เท้าวางเต็มพื้น ปรับจอให้อยู่ระดับสายตา (ลดการห่อไหล่) - ยกของให้ชิดลำตัวและงอเข่าแทนการก้มหลัง ยิ่งคนที่เคยยกของหนักแล้วเริ่มปวด ยิ่งควรระวัง 5) ถ้ามีเท้าแบนร่วมด้วย ต้องใส่ใจเพิ่ม หลายคนที่กระดูกสันหลังคดจะมีปัญหาลงน้ำหนักไม่เท่ากัน ถ้ารู้ว่าเท้าแบนข้างใดข้างหนึ่ง ลองปรึกษาเรื่องรองเท้า/แผ่นรอง (insole) และฝึกกล้ามเนื้อเท้าตามคำแนะนำ จะช่วยลดปวดขา-ปวดหลังจากการยืนเดินนานๆ ได้ สรุปคือ กายภาพบำบัดสำหรับ scoliosis มักเห็นผลชัดเมื่อ “ตรวจละเอียด + ทำท่าถูก + ฝึกต่อเนื่อง” ไม่ใช่แค่ไปทำครั้งสองครั้งแล้วจบ ใครกำลังเริ่ม แนะนำให้ตั้งเป้าดูแลตัวเองระยะยาว แล้วค่อยๆ สังเกตร่างกายตัวเองไปด้วยค่ะ