Explore lap หรือ Exploratory laparotomy (หลายคนพิมพ์ explor lap / explore lab) คือ “การผ่าตัดเปิดช่องท้องเพื่อสำรวจ” ใช้ในเคสที่แพทย์ต้องการเห็นอวัยวะในช่องท้องโดยตรงเพื่อหาสาเหตุ เช่น ปวดท้องรุนแรงหาสาเหตุไม่ชัด, สงสัยเลือดออกในช่องท้อง, ลำไส้ทะลุ/อุดตัน, บาดเจ็บช่องท้อง หรือมีก้อน/การติดเชื้อที่ต้องประเมินทันที จุดสำคัญคือไม่ได้เปิดเพื่อดูอย่างเดียว แต่พอพบสาเหตุแล้วมักทำการรักษาต่อในเคสเดียวกันเลย (เช่น ห้ามเลือด เย็บซ่อม ตัดลำไส้บางส่วน ฯลฯ) ถ้าใครสงสัยว่า laparotomy คืออะไร—คำนี้หมายถึง “การเปิดช่องท้อง” (เป็นคำกว้างๆ) ส่วน exploratory laparotomy จะเน้นว่าเปิดเพื่อสำรวจ/ค้นหาสาเหตุเป็นหลัก ในมุมคนทำห้องผ่าตัด สิ่งที่อยากแชร์คือ “ชุดเครื่องมือ” ของ explore lap มักต้องพร้อมทั้งการเปิดแผล การแยกชั้นเนื้อเยื่อ การถ่างแผล และการเย็บปิด โดยรายการที่เจอบ่อยๆ ได้แก่ - Towel clip: หนีบผ้าคลุมผ่าตัดให้ตึงและอยู่ตำแหน่ง - Artery clamp (ตรง): คีบห้ามเลือด/คีบเส้นเลือด - Sponge: ใช้ซับเลือด/เช็ดในแผล (ต้องนับให้ครบก่อน-หลังผ่าตัด) - Retractor/ที่ถ่างแผล: ตัวช่วยสำคัญของ explore lap เช่น Deaver retractor, Jackson retractor, Army navy retractor เพื่อเปิดมุมมองให้เห็นช่องท้องชัด - Metzenbaum scissors: กรรไกรสำหรับเลาะ/ตัดเนื้อเยื่อที่ค่อนข้างละเอียด - Iris scissors คืออะไร: กรรไกรปลายเล็ก คม ใช้กับงานละเอียดมากๆ (เช่น ตัดเนื้อเยื่อบางส่วนเล็กๆ หรือตัดไหม/งานที่ต้องการความแม่น) หลายเคสจะหยิบใช้เป็นตัวเสริมจาก Metzenbaum - Needle holder: คีมจับเข็มเย็บแผล ใช้ตอนเย็บชั้นต่างๆ - Tooth forceps: ปากคีบมี “ฟัน” ช่วยจับเนื้อเยื่อให้มั่นคง (ใช้แบบระวังเพื่อไม่ให้ช้ำ) เรื่อง “แผล explore lap” โดยทั่วไปจะเป็นแผลกลางหน้าท้อง (midline) หรือแนวที่ศัลยแพทย์เลือกตามโรคและความเร่งด่วน หลังผ่าตัดคนไข้มักต้องเฝ้าระวังปวดแผล การติดเชื้อ การทำงานของลำไส้ (ผายลม/ถ่าย) และการขยับตัวเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ถ้ากำลังเตรียมตัวสอบ/ฝึกงาน แนะนำให้จำเป็นกลุ่ม: กลุ่มคีบห้ามเลือด (artery clamp), กลุ่มถ่างแผล (retractor หลายแบบ), กลุ่มกรรไกร (Metzenbaum/Iris), และกลุ่มเย็บ (needle holder) จะช่วยจัด set และส่งเครื่องมือได้ไวขึ้นมาก