Happiness, suffering is on us.

ในประสบการณ์ส่วนตัว ผมพบว่าความสุขและความทุกข์ล้วนเกิดขึ้นจากการที่เรายึดติดกับสิ่งต่าง ๆ หรือความคาดหวังที่ไม่เป็นไปตามใจ เมื่อเราเข้าใจว่าความทุกข์นั้นมีที่มาจากความยึดมั่นในสิ่งที่ไม่แน่นอน ชีวิตก็จะง่ายขึ้นมาก เช่นเดียวกับข้อความในบทความ "เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี" และ "เพราะความยึดมั่นมี ความทุกข์จึงมาหา" ซึ่งชี้ชัดว่าความทุกข์เป็นผลลัพธ์ของการยึดติดและไม่ยอมปล่อยวาง การปล่อยวางจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้เราได้พบกับความสงบในใจและเปิดรับความสุขได้มากขึ้น หลายครั้งที่ผมเผชิญกับความกลัดกลุ้มหรือเสียใจ น้ำตาจึงไหลรินตามข้อความในภาพที่ระบุว่า "เพราะความทุกข์มีความเสียใจก็ตามมาเพราะเสียใจนักหนาน้ำตาจึงไหลริน" แต่หลังจากที่ได้ฝึกฝนจิตใจโดยการทำสมาธิหรือสติ จึงทำให้ผมรู้ว่าความทุกข์นั้นสามารถลดลงได้ถ้าเราไม่ยึดติด ถือเป็นบทเรียนล้ำค่าที่สอนให้เรารู้จักปล่อยวางและกลับมารักตัวเองมากขึ้น ด้วยวิธีนี้ การเข้าใจและยอมรับสุขและทุกข์ในชีวิต จึงไม่ใช่เรื่องยากเกินไป และทำให้เราได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขในทุก ๆ วันได้อย่างแท้จริง