ถอนฟันกรามอายุ 40 ปี

ใครที่กำลังเสิร์ช “ถอนฟันกรามเป็นรู/ถอนฟันกราม” เพราะปวดๆหน่วงๆ หรือฟันเริ่มผุเป็นรู อยากบอกว่าอย่าฝืนทนไว้นานเหมือนเราเลยค่ะ ตอนแรกเราคิดว่าแค่กินยาแก้ปวด/ยาฆ่าเชื้อก็พอ เดี๋ยวค่อยหาเวลาไป แต่พอปล่อยนานๆ อาการมันจะค่อยๆลุกลาม จากปวดเป็นพักๆ กลายเป็นเหงือกบวม เจ็บเวลางับ ฟันกรามมีรอยร้าว และแซะแล้วเป็นรู (บางคนจะมีกลิ่นปากหรือมีหนองซึมๆด้วย) พอถึงจุดหนึ่งหมอก็จะประเมินว่า “รักษารากฟัน” ได้ไหม หรือ “ถอน” จะเหมาะกว่า ก่อนตัดสินใจ แนะนำให้ทำตามนี้เพื่อเช็กสาเหตุให้ชัด: - ไปเอกซเรย์ (X-ray) ดูว่ารอยผุลึกถึงโพรงประสาทไหม มีหนองปลายรากหรือกระดูกรอบรากละลายหรือเปล่า - ดูว่าเป็น “ฟันกรามใหญ่” ที่ใช้บดเคี้ยวหลักๆ หรือเป็น “ฟันไม่มีคู่สบ” (ไม่มีฟันด้านบน/ล่างมากัด) เพราะผลต่อการเคี้ยวต่างกัน - ถ้าฟันร้าวลึกหรือผุเป็นรูใหญ่จนโครงสร้างเหลือน้อย บางทีอุดก็ไม่คุ้มและแตกซ้ำได้ สิ่งที่หลายคนกังวลคือ “ถอนฟันกรามเจ็บไหม?” จากประสบการณ์เรา ช่วงทำจริงๆมักไม่เจ็บเพราะยาชา แต่จะรู้สึกเหมือนแรงกด/งัดมากกว่า เคสที่ฟันผุเป็นรูและร้าว บางทีตัวฟันเปราะ แตกเป็นชิ้นได้ หมออาจต้องใช้เวลาจัดการเพิ่มเล็กน้อย แต่ถ้าเป็นเคสไม่ซับซ้อนก็จบไวค่ะ ที่สำคัญคือหลังยาชาหมดฤทธิ์ (ประมาณ 3–4 ชม.) จะเริ่มตึงๆปวดๆ ควรกินยาตามที่หมอจัดให้ อย่ารอให้ปวดมากค่อยกิน การดูแลหลังถอนฟันกราม (ช่วยลดบวม/ลดเลือดซึม): - กัดผ้าก๊อซตามเวลาที่หมอบอก ห้ามบ้วนปากแรงๆใน 24 ชม.แรก เพราะลิ่มเลือดหลุดแล้วจะปวดมาก (dry socket) - ประคบเย็นช่วง 24 ชม.แรกถ้ามีบวม (ครั้งละ 10–15 นาที สลับพัก) - เลี่ยงดูดหลอด ดูดบุหรี่ แอลกอฮอล์ และอาหารร้อนจัด/เผ็ดจัด 2–3 วันแรก - แปรงฟันได้ตามปกติแต่หลบแผล และค่อยๆทำความสะอาดบริเวณใกล้แผล - อาหารที่กินง่าย: โจ๊ก ข้าวต้ม ไข่ตุ๋น ซุป นม/โยเกิร์ต (หลีกเลี่ยงเม็ดเล็กๆ เช่น งา ถั่ว ที่ชอบเข้าไปติดรูแผล) เรื่องที่คนไม่ค่อยเตรียมใจคือ “ข้อเสียหลังถอนฟันกราม” คือเคี้ยวไม่ถนัดช่วงแรก อาหารติดซอกง่าย และถ้าถอนฟันกรามใหญ่ไปนานๆ ฟันข้างๆอาจล้มเอียงหรือฟันคู่สบยื่นลง/ยื่นขึ้นได้ ถ้าเป็นซี่ที่ใช้บดเคี้ยวหลัก แนะนำคุยกับหมอเรื่องการทดแทนฟัน (เช่น สะพานฟัน/รากเทียม/ฟันปลอม) ตามงบและความเหมาะสม สัญญาณที่ควรกลับไปพบหมอด่วนหลังถอน: เลือดไหลไม่หยุดเกินหลายชั่วโมง ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆหลังวันที่ 2–3 มีกลิ่นเหม็นจากแผล บวมลาม มีไข้ หรืออ้าปากลำบากมากๆ สรุปคือ ถ้าฟันกรามเป็นรู ฟันผุ หรือฟันร้าว อย่ารอให้บวมเป็นหนองก่อนค่อยจัดการค่ะ ไปเช็กให้ชัดตั้งแต่แรก จะมีทางเลือกมากกว่า และมักจบง่ายกว่าเยอะ