16 ม.ค.69
ช่วงนี้ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ค่อนข้างสูง มีผลต่อสุขภาพ รถยนต์ก็เป็นสาเหตุหลัก ๆ ที่เป็นแหล่งกำเนิดฝุ่น
สรุปข้อกฎหมาย และแนวทางปฏิบัติ การตรวจวัดควันดำ และมลพิษจากยานพาหนะ มาดูกันว่ารถแต่ละประเภทมีข้อกำหนดและบทลงโทษอย่างไรบ้าง เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานความปลอดภัยทางอากาศ และร่วมกั นแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5
สรุปข้อกฎหมายแยกตามประเภทรถและหน่วยงานกำกับดูแล
1️⃣ รถยนต์ 4 ล้อทั่วไป (พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535)
• มาตรการ: เจ้าพนักงานมีอำนาจสั่ง "ห้ามใช้ยานพาหนะชั่วคราว" โดยการพ่นสเปรย์หรือติดเครื่องหมายแสดงการห้ามใช้
• บทลงโทษ: ต้องดำเนินการแก้ไขภายใน 30 วัน หากฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท
2️⃣ รถบรรทุก และรถโดยสารสาธารณะ (พ.ร.บ. การขนส่งทางบก พ.ศ. 2522)
• มาตรการ: สั่ง "ระงับการใช้รถ" ทันที โดยพ่นข้อความสีแดง "ห้ามใช้รถ"
• บทลงโทษ: โทษปรับสูงสุดไม่เกิน 50,000 บาท
3️⃣ การบังคับใช้บนท้องถนน (พ.ร.บ. จราจรทางบก พ.ศ. 2522)
• มาตรการ: ออกใบสั่ง โดยเจ้าพนักงานจราจรสำหรับรถที่มีมลพิษเกินเกณฑ์มาตรฐาน
• บทลงโทษ: โทษปรับสูงสุดไม่เกิน 4,000 บาท
4️⃣ รถยนต์ส่วนบุคคล รถกระบะ และรถจักรยานยนต์ (พ.ร.บ. รถยนต์ พ.ศ. 2522)
• มาตรการ: อาจถูกสั่งห้ามใช้รถจนกว่าจะดำเนินการแก้ไขให้เรียบร้อย
• บทลงโทษ: โทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท
🛠️ แนวทางปฏิบัติเมื่อถูกสั่งห้ามใช้รถเนื่องจากมลพิษเกินมาตรฐาน (เกณฑ์มาตรฐานปี 2569: ค่าความทึบแสงต้องไม่เกิน 20%)
หากรถของท่านไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ให้ดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้
• การซ่อมแซม: นำรถเข้าตรวจเช็กระบบเชื้อเพลิง เปลี่ยนไส้กรองอากาศ หรือล้างหัวฉีด ณ ศูนย์บริการที่ได้มาตรฐาน
• การยกเลิกคำสั่งห้ามใช้: นำรถพร้อมหลักฐานการซ่อมแซมเข้ารับการตรวจสภาพใหม ่ที่ กรมการขนส่งทางบก หรือ สำนักงานขนส่งจังหวัด เท่านั้น เพื่อปลดป้ายหรือเครื่องหมายห้ามใช้
ข้อแนะนำเพิ่มเติม: เพื่อป้องกันและลดปัญหาฝุ่นละอองที่มาจากรถยนต์ เจ้าของรถควรนำรถเข้าตรวจสภาพ เปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง และไส้กรองอากาศตามรอบเวลา ประจำอย่างสม่ำเสมอ และมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งช่วยลดฝุ่น ลงทะเบียน บัญชีสีเขียว Green List และ Green List Plus ...ได้ตั้งแต่วันนี้ - 31 มี.ค. 2569 โดยกรอกข้อมูลผ่านเว็บไซต์ https://lez.bangkok.go.th
📞 สอบถาม: สำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน สำนักสิ่งแวดล้อม โทร. 02-203-2951
จากประสบการณ์ตรงกับการตรวจควันดำรถยนต์พบว่า การบำรุงรักษารถยนต์ตามระยะเวลาที่กำหนดมีส่วนช่วยลดปริมาณฝุ่นละอองที่ปล่อยออกมาได้อย่างมาก การเปลี่ยนไส้กรองอากาศและการล้างหัวฉีดเชื้อเพลิงเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอ เพราะเป็นจุดสำคัญในการควบคุมมลพิษจากเครื่องยนต์ นอกจากนี้ การนำรถไปตรวจสภาพที่กรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งจังหวัดเป็นขั้นตอนสำคัญเมื่อได้รับคำสั่งห้ามใช้รถ เพื่อยืนยันว่ารถของคุณได้แก้ไขและผ่านมาตรฐานค่าความทึบแสงไม่เกิน 20% ตามเกณฑ์ปี 2569 การลงทะเบียนบัญชีสีเขียว (Green List และ Green List Plus) ก็เป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ช่วยให้เจ้าของรถสามารถร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาฝุ่นแค่ในกรุงเทพฯ โดยสามารถกรอกข้อมูลผ่านเว็บไซต์ https://lez.bangkok.go.th ซึ่งเป็นวิธีที่ง่ายและเป็นมาตรการสนับสนุนเพื่อส่งเสริมคุณภาพอากาศที่ดีขึ้นในเมืองหลวงอย่างแท้จริง การพ่นสเปรย์หรือแปะสติ๊กเกอร์ "ห้ามใช้รถ" จากเจ้าหน้าที่นั้นอาจสร้างความไม่สะดวก แต่ก็เป็นมาตรการจำเป็นเพื่อควบคุมและลดมลพิษทางอากาศ การเข้าใจรายละเอียดของบทกฎหมายทั้ง 4 ฉบับที่กล่าวมาในบทความนี้ ช่วยให้ผู้ขับขี่มีความรู้และรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของชุมชนร่วมกันมากขึ้น ลองนึกถึงการทำธุรกรรมเหล่านี้เหมือนการดูแลสุขภาพตัวเอง หากรถยนต์วิ่งด้วยสภาพที่ดี รู้จักซ่อมแซมและตรวจเช็กสม่ำเสมอ ก็เหมือนกับการออกกำลังกายหรือกินอาหารดี ๆ เพื่อป้องกันโรค ยิ่งรถพ่นควันดำเยอะมากเท่าไร ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น ฉะนั้นการตระหนักและปฏิบัติตามข้อกฎหมายตรวจวัดควันดำ จึงไม่เพียงเป็นเรื่องของการทำตามกฎระเบียบแต่ยังเป็นการร่วมสร้างสังคมที่ดีและสุขภาพที่ดีของคนในประเทศไปด้วยกัน
