การสัมภาษณ์บุคคลต่างชาติ

ผมเกิดที่ประเทศเมียนมาผมเป็นพี่คนโต ผมมีพี่น้องอีก2คน น้องคนกลางของผมเป็นผู้ชายและน้องคนเล็กของผมเป็นผู้หญิง ผมเดินทางมาที่ประเทศไทย เนื่องจากว่าบ้านเกิดของผมไม่ปลอดภัย ผมรู้สึกไม่ปลอดภัย โดยเฉพาะหลายกำลังย้ายออก และคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่จำนวนมากเลือกออกจากประเทศเพื่อแสวงหาความมั่นคงและโอกาสที่ดีกว่า นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ผมตัดสินใจมาประเทศไทยและอาศัยอยู่ที่นี่

ตอนนี้ผมรู้สึกมีความสุขและรู้สึกเป็นอิสระมากที่ได้อยู่ในประเทศไทย ผมรู้สึกดีมากจริงๆการที่ผมได้มาอยู่ประเทศไทย และได้เรียนที่ประเทศไทย

ผมนั้นได้ศึกษาที่ประเทศไทยด้านชีวการแพทย์และสารสนเทศสุขภาพ ซึ่งเป็นสาขาที่ตัวผมมีความสนใจและหลงใหลมาก ผมจึงมั่นใจว่าจะสามารถสร้างอนาคตและประกอบอาชีพในสายงานนี้ที่ประเทศไทยได้

นอกจากนี้ผมยังประทับใจการทำงานของหน่วยงานรัฐภาครัฐโดยเฉพาะสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ให้บริการอย่างเป็นระบบ หรือการขอต่อวีซ่าเจ้าหน้าที่มีความช่วยเหลือและเป็นมิตร รวมทั้งภาคเอกชนของไทยก็มีการจัดการที่ดี สถานที่สะอาด เป็นระเบียบ และอาหารมีคุณภาพ

วินิจฉัย

1.เหตุใดจึงเป็น “คนต่างด้าว”(Personal State )

หลัก Personal State (สถานะบุคคล) หมายถึง หลักที่ใช้กำหนดสถานะของบุคคล เช่น สัญชาติ ความสามารถของบุคคล สิทธิในครอบครัว และความสัมพันธ์ทางกฎหมาย ซึ่งโดยทั่วไปพิจารณาจาก หลัก สัญชาติ (Nationality Principle) หรือ ภูมิลำเนา (Domicile Principle)

จากข้อเท็จจริง: ผู้ถูกสัมภาษณ์ เกิดที่ประเทศเมียนมา ไม่ปรากฏว่ามีการได้รับสัญชาติไทย เดินทางเข้ามาอาศัยและศึกษาในประเทศไทยโดยใช้สถานะของคนต่างชาติ

ดังนั้น: ตามกฎหมายไทย ผู้ถูกสัมภาษณ์จึงเป็น “คนต่างด้าว” เพราะ ไม่มีสัญชาติไทย แม้ว่าจะอาศัยหรือศึกษาอยู่ในประเทศไทยก็ตาม ตาม พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 4 “คนต่างด้าว” หมายถึง บุคคลธรรมดาซึ่งไม่มีสัญชาติไทย

2.อธิบายภูมิลำเนาทั้งมิติกฎหมายมหาชนและเอกชน

ภูมิลำเนาในมิติกฎหมายมหาชน กฎหมายมหาชนพิจารณาภูมิลำเนาเพื่อใช้ในการบริหารราชการ การเข้าเมือง การเสียภาษี และการใช้อำนาจของรัฐ

จากข้อเท็จจริง: ผู้ถูกสัมภาษณ์เข้ามาศึกษาและอาศัยอยู่ในประเทศไทย ใช้ชีวิตประจำวันในประเทศไทย มีการขอวีซ่าและต่อวีซ่าอย่างถูกต้อง

ดังนั้น: จึงถือว่า ประเทศไทยเป็นภูมิลำเนาในทางกฎหมายมหาชน เนื่องจากเป็นสถานที่ที่รัฐไทยใช้อำนาจปกครองและควบคุมบุคคลดังกล่าวผ่านกฎหมายคนเข้าเมืองและกฎหมายอื่น ๆ

ภูมิลำเนาในมิติกฎหมายเอกชน ตามมาตรา 37 ภูมิลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เป็นแหล่งสำคัญ

จากข้อเท็จจริง: ผู้ถูกสัมภาษณ์พักอาศัยอยู่ในประเทศไทย ศึกษาในประเทศไทย มีความตั้งใจประกอบอาชีพในประเทศไทยในอนาคต

ดังนั้น: จึงอาจถือได้ว่า ภูมิลำเนาตามกฎหมายเอกชนอยู่ในประเทศไทย เพราะประเทศไทยเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยเป็นปกติและเป็นศูนย์กลางของการดำเนินชีวิตในปัจจุบัน

3. เชื่อมโยงกับหลักอำนาจอธิปไตยและหลักสัญชาติใน PIL

(1) หลักอำนาจอธิปไตย (Sovereignty) ประเทศไทยเป็นรัฐเอกราช จึงมีอำนาจสูงสุดในการ

- กำหนดเงื่อนไขการเข้าเมือง

- การอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร

- การอนุญาตให้ศึกษา

- การออกวีซ่า

- การควบคุมคนต่างด้าว

ดังนั้น: ผู้ถูกสัมภาษณ์สามารถอาศัยอยู่ในประเทศไทยได้ เพราะได้รับอนุญาตจากรัฐไทยตามกฎหมายคนเข้าเมือง ซึ่งสะท้อนถึงการใช้อำนาจอธิปไตยของประเทศไทยเหนือบุคคลที่อยู่ในดินแดนของตน

(2) หลักสัญชาติ (Nationality Principle) ในกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล สัญชาติเป็นตัวเชื่อม (Connecting Factor) ที่สำคัญในการกำหนดกฎหมายที่ใช้บังคับเกี่ยวกับสถานภาพของบุคคล

แม้ว่าผู้ถูกสัมภาษณ์จะอาศัยอยู่ในประเทศไทย แต่ยังคงมี สัญชาติ

เมียนมา

ดังนั้น:สถานะบุคคลบางประการยังอาจอยู่ภายใต้กฎหมายเมียนมา แต่เมื่ออยู่ในประเทศไทย ก็ต้องปฏิบัติตามกฎหมายไทยในเรื่องการเข้าเมือง การศึกษา การทำงาน และการพำนัก