“ความสำคัญของโป่ง” แหล่งอาหารหนึ่งในปัจจัยสี่สำหรับสัตว์ป่า ตอน 2

โป่ง (Mineral licks หรือ Salt licks) คือบริเวณหรือพื้นที่ที่มีแร่ธาตุต่างๆ มารวมกัน อันเนื่องมาจากมีฝนตกหนัก และเกิดกระบวนการชะล้างนำเอาแร่ธาตุออกมาจากดินไปรวมกันในพื้นที่แห่งหนึ่ง (มานพ, 2520)

ดังนั้นโป่งจึงเป็นแหล่งที่ให้ธาตุบางชนิดที่จำเป็นต่อสัตว์กินพืชนอกเหนือไปจากธาตุที่ได้จากพืชอาหารแล้ว จากลักษณะทางกายภาพสามารถแบ่งชนิดของโป่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

1. โป่งดิน ส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณริมลำห้วย เป็นบริเวณที่สัตว์เข้ามากินดิน โดยเริ่มกินที่ผิวดินก่อน จนกระทั่งดินบริเวณผนังลำห้วยเว้าลึกเข้าไป ส่วนใหญ่พบเป็นบริเวณกว้างไม่เกิน 10 เมตร หลังจากที่แร่ธาตุหรือเกลือแร่บริเวณโป่งนี้ลดลง สัตว์อาจทิ้งโป่งนี้ย้ายไปกินที่โป่งอื่นๆ ต่อไป โป่งดินบริเวณนั้นจึงกลายเป็นโป่งร้าง (โอภาส, 2520)

ได้มีการศึกษาถึงลักษณะพื้นที่ธรรมชาติที่สามารถเกิดโป่งดินได้ส่วนใหญ่พบในบริเวณที่ราบริมห้วย ซึ่งมีความลาดชันระหว่าง 3-8 % โดยพบมากในป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง (นพรัตน์, 2537)

2. โป่งน้ำ มักเกิดในบริเวณแหล่งต้นน้ำ โดยเฉพาะบริเวณที่เป็นน้ำซึมหรือน้ำซับที่ไหลออกมาจากภูเขาหินปูน หรืออาจจะเป็นแหล่งที่เป็นแอ่งหรือบ่อที่เป็นโป่งดินมาก่อน และปกติจะมีน้ำขังตลอดปี (โอภาส, 2520)

ในอีกความหมายหนึ่ง โป่งอาจเป็นสถานที่ที่บรรดาบุคคลต่างๆ เช่น นายพราน นักสัตวศาสตร์ นักถ่ายภาพ นักดูสัตว์ ฯลฯ ใช้เป็นพื้นที่สำหรับล่าสัตว์หรือเป็นแหล่งที่ใช้ศึกษาพฤติกรรมสัตว์ป่า หรือถ่ายภาพสัตว์ป่า หรือเฝ้าดูสัตว์ป่า

เนื่องจากโป่งเป็นที่ที่สัตว์ป่ามาใช้ประโยชน์เป็นประจำ จึงมีโอกาสสูงที่จะได้พบสัตว์ป่าทั้งกลุ่มสัตว์กินพืชที่เข้ามากินดินโป่ง หรือสัตว์กินเนื้อที่เข้ามาล่าเหยื่อ

อ้างอิง : บทความทางวิชาการเรื่องแนวทางการจัดทำโป่งเทียม โดยบุษบง กาญจนสาขา นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ กลุ่มงานวิจัยสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

📷 : เจ้าหน้าที่ฝ่ายอนุรักษ์ทรัพยากร เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน จังหวัดอุทัยธานี

#โป่งเทียม #สัตว์ป่า #เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน #อุทัยธานี #กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช