16 กันยายน "วันโอโซนโลก"
วันที่ 16 กันยายนของทุกปีตรงกับวันโอโซโลก (World Ozone Day) ถูกกำหนดขึ้นในปี พ.ศ. 2530 จากอนุสัญญาเวียนนา และพิธีสารว่าด้วยการเลิกใช้สารทำลายชั้นโอโซน และลงนามในพิธีสารมอนทรีออลขึ้นในวันที่ 16 กันยายน 2530 โดยการกำหนดวันโอโซนโลกนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นให้ประเทศต่าง ๆ ปฏิบัติต่ออนุสัญญา ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก และช่วยกันลดใช้สาร CFCs และสารฮาลอน ซึ่งเป็นตัวทำลายโอ โซนในชั้นบรรยากาศ
โอโซน (Ozone หรือ O3) เป็นก๊าซที่เกิดจากการแตกตัวของก๊าซออกซิเจนในชั้นบรรยากาศ ซึ่งซึ่งก๊าซโอโซนมีความสามารถในการดูดซึมรังสีอัลตราไวโอเลต โดยโอโซนระดับสูงจะเป็นโล่ป้องกันให้พืชและสัตว์พ้นจากอันตรายของรังสี UV และช่วยให้อากาศของพื้นโลกเสถียร เนื่องจากรังสีไวโอเลตก็สามารถทำให้โอโซนแตกตัวกลับเป็นอะตอมและโมเลกุลของออกซิเจนก่อนลงมาถึงพื้นโลก ถ้าหากโมเลกุลของโอโซนถูกทำลายไปจำนวนหนึ่งก็จะทำให้รังสีอัลตราไวโอเลตสามารถเข้ามาถึงพื้นผิวของโลกได้มากยิ่งขึ้น เป็นหนึ่งในสาเหตุของการเกิดภาวะโลกร้อนและโรคมะเร็งผิวหนังนั่นเอง
โอโซนจะถูกทำลายได้ด้วยสารทําลายโอโซน เช่น คลอโรฟลูออโรคาร์บอนหรือซีเอฟซี (CFCs) ซึ่งใช้ในอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น เครื่องทําความเย็นในตู้เย็น เครื่องปร ับอากาศ โฟม กระป๋องสเปรย์ สารดับเพลิง นอกจากนี้ยังมีสารชะล้าง เช่น คาร์บอนเตตระคลอไรด์ (CCl4) ที่มักใช้เป็นตัวทําละลายในห้องปฏิบัติการ การผลิตยาเม็ด และใช้ทดสอบการดูดซึมของถ่านกัมมันตรังสีอีกด้วย
ปัจจุบันประเทศต่าง ๆ ได้ร่วมกันหยุดผลิตสารทำลายโอโซนที่กล่าวมานี้ ยกเว้นในกรณีที่จำเป็น และในอุตสาหกรรมได้พยายามผลิตสารที่เป็นมิตรกับโอโซน (Ozone-Friendly) ตามพิธีสารมอนทรีออลซึ่งเป็นสนธิสัญญาระหว่างประเทศ ว่าด้วยการลดและเลิกใช้สารทําลายชั้นบรรยากาศโอโซน และค่อยๆ ฟื้นฟูปริมาณโอโซนในบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์ให้เพิ่มขึ้น โดยคาดการว่าปริมาณโอโซนจะกลับเข้าสู่ระดับปกติในปี ค.ศ. 2070
ที่มา: เว็บไซต์กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม และเว็บไซต์สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)
#กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช #วันโอโซนโลก #WorldOzoneDay #โอโซน #Ozone
นอกจากวันที่ 16 กันยายนซึ่งถูกกำหนดให้เป็นวันโอโซนโลก (World Ozone Day) เพื่อระลึกถึงอนุสัญญาเวียนนาและพิธีสารมอนทรีออลแล้ว ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับโอโซนและวิธีการรักษาชั้นโอโซนยังเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนควรตระหนัก โอโซนในชั้นบรรยากาศชั้นสตราโตสเฟียร์ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันที่สำคัญจากรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) ที่เป็นอันตรายต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิต เมื่อโอโซนถูกทำลายลงโดยสารเคมีที่เป็นอันตราย เช่น คลอโรฟลูออโรคาร์บอน (CFCs) และสารฮาลอน จะส่งผลให้ชั้นโอโซนบางลง รังสี UV สามารถทะลุผ่านมาถึงพื้นโลกมากขึ้น ซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพ เช่น ทำให้เกิดมะเร็งผิวหนังและตาต้อกระจก รวมถึงส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและสภาพภูมิอากาศโลก สาร CFCs ซึ่งเคยใช้ในเครื่องทำความเย็น อุปกรณ์ปรับอากาศ สเปรย์ และโฟม เป็นสาเหตุหลักของการทำลายโอโซน โดยปัจจุบันหลายประเทศได้ร่วมมือกันโดยปฏิบัติตามพิธีสารมอนทรีออลเพื่อหยุดผลิตและใช้สารเหล่านี้ และเริ่มมีการพัฒนาและนำสารทดแทนที่เป็นมิตรกับโอโซนมาใช้แทนอย่างแพร่หลาย ซึ่งการร่วมมือกันของประเทศทั่วโลกนี้ทำให้ระดับโอโซนเริ่มฟื้นตัวขึ้น คาดว่าจะคืนสู่สภาวะปกติในปี 2070 ในระดับบุคคล เราสามารถช่วยปกป้องชั้นโอโซนได้โดยการลดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสาร CFCs สนับสนุนสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด รวมถึงการให้ความรู้แก่ชุมชนเกี่ยวกับความสำคัญของโอโซนและผลกระทบจากการทำลายชั้นโอโซน การตระหนักรู้และลงมือทำอย่างจริงจังร่วมกันในทุกระดับ จะช่วยให้ชั้นโอโซนที่เปราะบางกลับมามีความแข็งแรงอีกครั้ง ส่งผลให้โลกของเรามีสภาพอากาศที่เหมาะสม และลดปัญหาการเกิดโรคจากรังสียูวีได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น วันโอโซนโลกจึงไม่ใช่แค่วันสำคัญเพื่อรำลึก แต่ยังเป็นโอกาสเตือนใจให้ทุกคนตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ในการอนุรักษ์ชั้นโอโซนเพื่อโลกใบนี้
