17 กันยายน ”วันกระเบนราหูโลก“
วันที่ 17 กันยายนของทุกปีตรงกับวันกระเบนราหูโลก (World Manta Day) ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 กันยายน ค.ศ. 2020 โดยองค์กร The Manta Trust เพื่อสร้างความตระหนักถึงการอนุรักษ์ทั้งกระเบนราหูและกระเบนปีศาจหรือกระเบนโมบูลา (Devil Ray or Mobula Ray) ซึ่งกำลังเผชิญกับภัยคุกคามที่เสี่งต่อการสูญพันธุ์
ปลากระเบนแมนตา (Manta Ray) หรือปลากระเบนราหูยักษ์ เป็นปลาในประเภทปลากระดูกอ่อน จัดเป็นปลากระเบนที่ใหญ่ที่สุดในโลก อาศัยอยู่ใกล้ผิวน้ำหรือใกล้พื้นท้องทะเลตามแนวปะการัง โดยทั่วไปมีขนาดกว้างประมาณ 2.2 - 2.4 เมตร แต่สามารถโตได้ถึง 5.5 เมตร มีปากอยู่ด้านหน้า ซึ่งจะงอยปากมีแผ่นหนังขนาดใหญ่ที่งอเข้าหากัน ทำหน้าที่ในการช่วยดักแพลงก์ตอนให้เข้าสู่ปากได้ง่ายขึ้น มีแถบฟันที่กลางขากรรไกรล่าง จำนวนประมาณ 6 - 8 แถว บริเวณใกล้ส่วนหลังหัวจะมีแถบสีขาวเป็นแนวเฉียงตัดกับพื้นหลังสีดำเข้ม ทำให้ดูคล้ายกับรูปตัววาย (Y) อีกทั้งลำตัวส่วนท้ายมีครีบหลังขนาดเล็ก และหางยาวคล้ายแส้ แต่ไม่มีเงี่ยง
โดยปกติแล้วปลากระเบนราหูจะมีพฤติกรรมชอบอยู่ตัวเดียว หรือรวมตัวกันเป็นฝูงขนาดเล็ก ว่ายอยู่บริเวณผิวน้ำและดำน้ำลึก โดยมักว่ายเข้ามาบริเวณใกล้กองหินเพื่อทำความสะอาดร่างกาย ให้ปลาพยาบาลกำจัดปรสิตตามตัว นอกจากนี้ปลากระเบนราหูเป็นปลาที่ไม่ทำอันตรายต่อมนุษย์ และพบว่าเป็นประโยชน์ในด้านการท่องเที่ยงเชิงนิเวศน์ในด้านการดำน้ำ
ด้วยสภาพของท้องทะเลในปัจจุบันทำให้ปลากระเบนราหูมักถูกจับเพื่อนำเหงือกไปขาย หรือบางครั้งก็ติดมากับอวนหรือแหจากการประมง ประกอบกับอัตราการเกิดใหม่ของปลากระเบนราหูนั้นต่ำมาก เพราะปลากระเบนราหูมีระยะเวลาตั้งครรภ์มากถึง 12-13 เดือนและออกลูกเพียงครั้งละตัวเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ปลากระเบนราหูจึงถูกกำหนดสถานภาพให้เป็นสัตว์ที่มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable Species, VU) ในบัญชีแดงไอยูซีเอ็น (IUCN Red List)
การอนุรักษ์ปลากระเบนราหูจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ในนามของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ขอเป็นหนึ่งในตัวแทนที่จะสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของปลากระเบนราหูและสัตว์ทะเลทุกชนิดที่เราต้องอนุรักษ์ไว้ เพื่อสร้างความสมดุลของระบบนิเวศในทะเล และรักษาสายพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตในทะเลเหล่านี้ให้คงอยู่คู่กับประเทศไทยสืบไป
ที่มา: เว็บไซต์ The Manta Trust และเว็บไซต์กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
#กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช #วันกระเบนราหูโลก #WorldMantaDay #กระเบนราหู #MantaRay
ปลากระเบนราหูหรือ Manta Ray เป็นสัตว์ทะเลที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเลมาก เพราะช่วยรักษาความสมดุลของชีวิตใต้ทะเลจากการกินแพลงก์ตอนซึ่งเป็นแหล่งอาหารของสัตว์ทะเลอื่นๆ ผมได้มีโอกาสดำน้ำใกล้หมู่เกาะที่มีปลากระเบนราหูชุกชุม เห็นได้ชัดว่าเจ้ากระเบนราหูเหล่านี้ว่ายน้ำอย่างสง่างามและไม่ก่ออันตรายใดๆ ให้ความรู้สึกถึงความสงบและความสวยงามของธรรมชาติที่ไม่ควรทำลาย ถึงกระนั้น การจับปลากระเบนราหูเพื่อเอาเหงือกหรือการติดอวนในระหว่างการประมง ก็เป็นภัยที่ร้ายแรงต่อชีวิตของพวกมัน เนื่องจากพวกมันใช้เวลาตั้งท้องนานมากและมีลูกน้อยครั้งเดียวต่อการตั้งครรภ์เท่านั้น จึงเป็นเรื่องสำคัญที่เราทุกคนควรส่งเสริมความร่วมมือในการอนุรักษ์ ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์อย่างรับผิดชอบ หรือการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของปลากระเบนราหู รวมถึงลดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่อาจส่งผลกระทบต่อสัตว์ทะเลเหล่านี้ นอกจากนี้ เรายังสามารถร่วมมือกับหน่วยงานที่ดูแลทะเลและสัตว์ป่า เช่น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เพื่อช่วยกันสร้าง Awareness ให้กระเบนราหูและสัตว์ทะเลชนิดอื่น ๆ ยังคงอยู่คู่กับทะเลของเราไปอีกนาน
