Le Value of the Southern Forest! "Ueng Si La Pak Stripes," a gem hiding in the forest of Krabi.
Researcher's version of the secret story...Knowing wild orchids by the National Park Innovation Research and Development Center, Surat Thani Province, is introduced to another wild orchid, Ania penangiana (Hook.f.) Summerh.
This orchid was explored at Napratnthara Beach National Park, Phi Phi Phi, 200 to 1,200 meters above sea level. It is a ground orchid, cracking, growing in warm to cold air.
The banana leaflet consists of several internodes, upright, conical to bobbin-shaped, leaves with petioles, lanceolate leaf plates narrow back to lanceolate, apex sharp to tapered, thin leaf plates, inflorescences formed from joints, with 5-17 flowers.
Fully blooming about 2.5 centimeters in size, most flowers are brownish green to yellow (sepals and petals have purple to brown lines, white to cream bill petals, often with purple spots, yellowish green ridges and brown spikes).
Pointed to tapered apical calyx, narrow lanceolate dorsal calyx, oblique to sickle-shaped lanceolate lateral calyx, oblique and narrow lanceolate corolla, pointed apex, oral lobe with 3 lobes, when spread flat, 2 times the width, with long spurs at the cones.
Slightly pointed apical rhombus central lobe, smooth and slightly wavy margin, round to blunt lateral lobe, mouth lobe adorned with 3 ridges, starting near the cone and ending at the middle of the lobe, all ridges straight or almost straight, complete
It is found in eastern Himalayan Assam, Bhutan, lower India, Malaysia, China, Vietnam and Taiwan, Thailand. It is found along evergreen forests, moist grassland forests and montane forests. Altitude 200 - 1,200 meters. Flowering period March - May.
Thank you for your beautiful information and images from the National Park Innovation Research and Development Center, Surat Thani Province.
หลายคนเสิร์ชคำว่า “เอื้องปากนกแก้ว” เพราะอยากรู้ว่าคือกล้วยไม้แบบไหน ดูยังไง และเกี่ยวข้องกับกล้วยไม้ป่าที่เราเห็นตามรูปหรือในอุทยานหรือเปล่า จากที่เคยสับสนเหมือนกัน เลยขอแชร์วิธีทำความเข้าใจแบบคนรักกล้วยไม้ (ไม่ต้องเป็นนักพฤกษศาสตร์ก็อ่านรู้เรื่อง) 1) “เอื้องปากนกแก้ว” มักเป็นชื่อเรียกจากลักษณะดอก คำว่าเอื้องในไทยใช้เรียกกล้วยไม้หลายสกุล โดยชื่อเล่นอย่าง “ปากนกแก้ว” มักมาจากทรงของ “กลีบปาก” (labellum) ที่ดูคล้ายจะงุ้ม/ยื่นเหมือนจะงอยปากนก เมื่อเห็นภาพระยะใกล้จะเข้าใจทันทีว่าทำไมคนถึงตั้งชื่อแบบนี้ ดังนั้นเวลาเจอคำค้นนี้ แปลว่าคนต้องการ “ตัวอย่างดอกจริง + จุดสังเกต” มากกว่าชื่อวิทยาศาสตร์อย่างเดียว 2) แล้ว “เอื้องสีลาปากลาย” เกี่ยวไหม? บทความนี้พูดถึง เอื้องสีลาปากลาย (Ania penangiana) ซึ่งเป็นกล้วยไม้ดิน แตกกอ พบได้ในป่าดิบชื้น/ป่าดิบเขาบางพื้นที่ของไทย (ในกระบี่พบในอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี) จุดที่ทำให้หลายคนเอาไปโยงกับคำว่าเอื้องปากนกแก้วคือ “กลีบปากสีขาวถึงครีม” และมักมีจุด/เส้นสีม่วง รวมถึงมีเดือยที่โคนกลีบปาก พอถ่ายภาพใกล้ ๆ จะเห็นรายละเอียดชัดมาก 3) จุดสังเกตเวลาเจอของจริง (หรือดูจากรูป) - สีดอกโดยรวม: เขียวอมน้ำตาลถึงเหลือง และมีเส้นสีม่วง-น้ำตาลบนกลีบ - กลีบปาก: ขาวถึงครีม มักมีจุดม่วง และมีสันบนกลีบปาก 3 สัน - ช่อดอก: ออกตามข้อ มีได้หลายดอกในช่อ (ประมาณ 5–17 ดอก) - ขนาดดอก: ประมาณ 2.5 ซม. (เล็กแต่รายละเอียดเยอะ) ภาพที่เห็นบ่อยจะเป็นดอกหลายดอกเรียงบนก้านช่อดอกสีน้ำตาลอมแดงหรือเขียวอมน้ำตาล ตัดกับพื้นหลังป่าเขียว ๆ เบลอ ๆ 4) ช่วงเวลาออกดอก และช่วงที่เหมาะไปสังเกต เอื้องสีลาปากลายมีช่วงออกดอกประมาณ มีนาคม–พฤษภาคม ถ้าใครตั้งใจไปเดินป่าหรือเที่ยวอุทยาน ช่วงนี้มีโอกาสเจอดอกมากขึ้น แต่ควรเน้น “ดู-ถ่าย-ไม่แตะ” เพราะกล้วยไม้ป่าหลายชนิดอ่อนไหวมาก แค่รบกวนถิ่นอาศัยก็ทำให้การออกดอกปีถัดไปลดลงได้ 5) คำแนะนำเวลาเสิร์ชให้ได้คำตอบตรงใจ ถ้าคุณค้น “เอื้องปากนกแก้ว” แล้วอยากเจอข้อมูลที่ใช่ ลองเพิ่มคำว่า “ลักษณะดอก”, “กลีบปาก”, “กล้วยไม้ป่า”, “ออกดอกเดือนไหน” หรือถ้าอยากเทียบกับบทความนี้ให้ใส่ “เอื้องสีลาปากลาย” เพิ่มไปด้วย จะช่วยให้เจอรูปและคำอธิบายที่ละเอียดขึ้นและลดความสับสนเรื่องชื่อเรียก สรุปแบบเข้าใจง่าย: “เอื้องปากนกแก้ว” เป็นคำค้นที่คนใช้เรียกจากทรงดอก/กลีบปาก ส่วนเอื้องสีลาปากลายคือหนึ่งในกล้วยไม้ป่าที่มีลักษณะกลีบปากและลายเส้นเด่น ดูจากภาพใกล้ ๆ จะเห็นเสน่ห์ชัดมาก และถ้าจะไปชมธรรมชาติ แนะนำช่วงมี.ค.–พ.ค. และช่วยกันรักษาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ต่อไป