カルナイ野生生物保護区における「野生の象」の監視活動

ถ้าพูดถึง “เขาอ่างฤาไน” จ.ฉะเชิงเทรา หลายคนจะนึกถึงช้างป่าที่ออกมาให้เห็นตามแนวป่า-ชุมชน และชื่อที่ถูกพูดถึงบ่อยมากคือ “สีดอหูพับ” (ช้างเพศผู้ที่สังเกตได้จากลักษณะใบหูที่พับ) ซึ่งทำให้หลายคนอยากมาเจอด้วยตาตัวเอง แต่สิ่งที่อยากชวนมองอีกมุมคือ ทำไมพื้นที่นี้ถึงต้องมี “ปฏิบัติการเฝ้าระวัง” อย่างจริงจัง จากที่ติดตามข่าวในพื้นที่และข้อมูลของหน่วยงานที่ดูแล จะเห็นว่าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนมีการทำงานเชิงรุกหลายแบบ ทั้งการลาดตระเวน เฝ้าระวังจุดเสี่ยง และการผลักดันช้างกลับเข้าป่าเมื่อเข้าใกล้ชุมชน เป้าหมายไม่ใช่แค่ “กันคนออกจากช้าง” แต่คือการลดความเสี่ยงทั้งสองฝั่ง—ลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุบนถนน ลดการเผชิญหน้าระยะใกล้ และลดพฤติกรรมช้างเคยชินกับคนหรืออาหารจากคน ถ้าใครตั้งใจมาตามรอย “สีดอหูพับ” หรืออยากมาเที่ยวแนวธรรมชาติแถวเขาอ่างฤาไน ขอแชร์ทริกแบบคนอ่านสถานการณ์ก่อนเดินทาง: 1) วางแผนเวลาและเส้นทางให้ปลอดภัย: ช่วงเย็นถึงค่ำเป็นช่วงที่สัตว์มักเคลื่อนไหวมากขึ้น หากต้องขับรถผ่านแนวป่าให้ลดความเร็ว เปิดไฟให้เหมาะสม และไม่จอดแช่ริมทางนานๆ 2) อย่าเข้าใกล้เพื่อถ่ายรูป: ต่อให้เห็นช้างอยู่ไกลๆ ก็ไม่ควรเดินเข้าไปลดระยะ เพราะช้างป่าคาดเดาอารมณ์ยาก โดยเฉพาะช้างเพศผู้ที่อาจแสดงพฤติกรรมหวงพื้นที่ 3) ไม่ให้อาหาร-ไม่เรียก-ไม่ใช้แฟลช: การให้อาหารทำให้ช้างเรียนรู้ว่า “คน = อาหาร” และจะกลับมาใกล้ถนน/ชุมชนบ่อยขึ้น ส่วนแฟลชและเสียงดังอาจกระตุ้นให้ตกใจ 4) เคารพการทำงานของเจ้าหน้าที่: ถ้าเจอด่านหรือจุดขอความร่วมมือ ให้ทำตามคำแนะนำ เพราะการเฝ้าระวังคือการจัดการความเสี่ยงแบบหน้างานจริงๆ สุดท้าย ถ้าเป้าหมายคืออยากเห็นช้างป่า (รวมถึงสีดอหูพับ) แบบยั่งยืน การสนับสนุน “การเฝ้าระวัง-แก้ปัญหาช้างป่า” ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนถือว่าสำคัญมาก เพราะช่วยให้คนอยู่ร่วมกับช้างได้ปลอดภัยขึ้น และทำให้ช้างยังคงเป็นช้างป่าอย่างที่ควรจะเป็น