​🍂 ”ย่านดาโอ๊ะ“ มหัศจรรย์ใบไม้สีทอง พรรณไม้ล้ำค่าแห่งผืนป่าทักษิณ

“ย่านดาโอ๊ะ” (ใบสีทอง) ไม้เถาเนื้อแข็ง มีขนกำมะหยี่สีน้ำตาลหนาแน่นตามหูใบ แผ่นใบ ช่อดอก และฝัก หูใบรูปเคียว ยาว 1–1.5 ซม. ใบรูปไข่กว้างเกือบกลม ยาวได้ถึง 20 ซม. แฉกลึกไม่เกินกึ่งหนึ่ง ปลายแฉกรูปสามเหลี่ยมกลม

โคนรูปหัวใจเส้นโคนใบข้างละ 5–6 เส้น ก้านใบยาวได้ถึง 5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจะแยกแขนงสั้น ๆ ตาดอกรูปรียาวประมาณ 1 ซม. ก้านดอกยาวประมาณ 1 ซม. ใบประดับรูปใบหอก ยาว 6–8 มม. ใบประดับย่อยติดใกล้ใต้ฐานดอก กลีบเลี้ยง 3–5 กลีบ

ดอกสีขาวเปลี่ยนเป็นสีครีมกลีบรูปใบพาย ยาว 1.5–1.8 ซม. ขอบจักมน เกสรเพศผู้ 3 อัน ยาวกว่ากลีบดอกเล็กน้อย อับเรณูสีชมพู เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 1–2 อัน รังไข่มีขนยาวสีน้ำตาลหนาแน่น ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 1 ซม. ฝักรูปขอบขนาน ยาว 20–23 ซม. ก้านยาวประมาณ 1.5 ซม. มี 4–6 เมล็ด

เป็นพืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคใต้ตอนล่างที่นราธิวาส ขึ้นตามป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 300 เมตร

…เมื่อคราสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แปรพระราชฐานทรงงานในภาคใต้ ประทับ ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ ได้ทรงงานในพื้นที่หลายแห่งและโปรดให้ข้าราชการและเหล่าพสกนิกรภาคใต้เข้าเฝ้าในวาระต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ

เมื่อเหล่าชาวบ้านมาเข้าเฝ้าก็จะนำเอาดอกไม้และผลไม้ท้องถิ่นที่สวยงามแปลกตามาถวายให้ทอดพระเนตรด้วย ซึ่งเป็นที่สนพระทัยมาก โปรดให้นักพฤษศาสตร์และนักเกษตรที่ตามเสด็จฯ บันทึกรายละเอียดต่างๆ ไว้ แล้วเสด็จฯ ไปทอดพระเนตรถึงแหล่งพันธุ์ไม้นั้นๆ และให้นำมาขยายพันธุ์ไม่ให้สูญไป

อีกทั้งเพื่อใช้ประโยชน์ในการปลูกเป็นไม้ประดับและใช้ในงานศิลปาชีพเป็นการเพิ่มรายได้ให้ชาวบ้านอีกทางหนึ่งด้วย อาทิ ย่านดาโอ๊ะ (ใบสีทอง) ลิเภา บอนสี ดาหลาขาว เป็นต้น...

ที่มา : หนังสือ 90 พรรษา บรมราชินีนาถ พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ เลขเรียกหนังสือ ส 333.9516 ท165ก 2563/ หนังสือ สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ) เลขเรียกหนังสือ 17 ร62ส/ กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้

#สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ #ย่านดาโอ๊ะ #ใบไม้สีทอง #พรรณไม้เกียรติประวัติ #ห้องสมุดกรมอุทยานแห่งชาติ