หลายคนอาจสงสัยว่า “นางอาย” คือสัตว์อะไร และถ้าเจอในชุมชนควรทำยังไงให้ถูกต้อง จากที่ติดตามเคสนี้ในอุบลฯ ทำให้เห็นภาพชัดว่า นางอายเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง (มักเป็นลิงขนาดเล็กตระกูลลิงลม) ออกหากินตอนกลางคืน พอพลัดหลงหรือบาดเจ็บก็มักมาอยู่ใกล้บ้านคน ทำให้เสี่ยงทั้งกับตัวสัตว์เองและคนในพื้นที่ สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อพบ “นางอาย” บาดเจ็บหรือหลงเข้ามา 1) ตั้งสติและรักษาระยะห่าง อย่าเข้าไปจับเอง แม้จะดูเชื่อง เพราะสัตว์ป่าที่ตกใจอาจกัด/ข่วนได้ และยังเสี่ยงโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน 2) กันคนและสัตว์เลี้ยงออกจากบริเวณนั้น โดยเฉพาะสุนัข-แมวที่อาจเข้าไปไล่หรือทำร้าย 3) สังเกตอาการและสภาพแวดล้อมแบบไม่รบกวน เช่น มีแผล เลือดออก เดินเซ ปีนไม่ได้ หรือนอนนิ่ง และจำตำแหน่งให้ชัดเจน 4) ถ่ายรูป/วิดีโอจากระยะที่ปลอดภัย เพื่อช่วยเจ้าหน้าที่ประเมินชนิดสัตว์และความเร่งด่วน 5) โทรแจ้ง “สายด่วนพิทักษ์ป่า 1362” ได้ตลอด 24 ชั่วโมง บอกข้อมูลให้ครบ: จุดที่พบ (หมู่บ้าน/ตำบล/อำเภอ/จุดสังเกต), เวลาที่พบ, อาการบาดเจ็บ, และมีอันตรายใกล้เคียงไหม เช่น ถนน สุนัข หรือคนมุง ข้อควรเลี่ยงที่เจอบ่อย - ไม่ควรให้อาหารหรือให้น้ำแบบฝืน ๆ เพราะอาจสำลัก และอาหารคนหลายอย่างไม่เหมาะกับสัตว์ป่า - ไม่ควรขังเองในบ้านหรือกรงชั่วคราวโดยไม่มีคำแนะนำ เพราะความเครียดทำให้อาการทรุดได้ - ไม่ควรโพสต์ขาย/รับซื้อ/รับเลี้ยง นางอายเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง การครอบครองมีความผิด ในเคสนี้ เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ รับตัวนางอายที่อยู่ในกรงตาข่าย/ภาชนะขนย้ายอย่างปลอดภัย จดบันทึกข้อมูลจากผู้แจ้ง แล้วปฐมพยาบาลก่อนส่งต่อให้สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าดูแลรักษาและฟื้นฟู พอร่างกายแข็งแรงและพร้อม จึงค่อยพิจารณาปล่อยคืนสู่ป่าธรรมชาติ ถ้าเจอ “นางอาย” หรือสัตว์ป่าคุ้มครองชนิดอื่น ๆ ในพื้นที่ของคุณ จำง่าย ๆ ว่า “ไม่จับเอง-กันพื้นที่-เก็บข้อมูล-โทร 1362” การแจ้งเร็วช่วยเพิ่มโอกาสรอด และลดความเสี่ยงกับคนในชุมชนได้มากจริง ๆ